Inventariserend Veldonderzoek d.m.v. boringen; verkennende en karterende fase Middenspanningsverbindingen Burgum – Buitenpost en Burgum – Drogeham, gemeenten Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel

Resultaten booronderzoek De bodemopbouw in het plangebied varieert. De aard van het plangebied, een langgerekt tracé, zorgt ervoor dat er niet overal een eenduidig beeld te vormen is. De bodemopbouw is onderverdeeld in verschillende categorieën. Het merendeel van de boringen bevatte dekzand in de bovenste lagen, in veel boringen werd daaronder leemgrond aangetroffen. Dit komt overeen met de aanwezigheid van de grondmorenewelvingen. Op enkele laagtes is op het dekzand of het leem een veenlaag aangetroffen. De resultaten komen grotendeels overeen met de verwachtingen. In het plangebied kunnen grondmorenewelvingen worden aangetroffen, mogelijk afgedekt met dekzand. Dit is uiteindelijk ook het geval geweest. De grondmorenewelvingen bestaan uit de aangetroffen leemgronden, veelal werd op deze leemgronden dekzand aangetroffen. In de boringen waar alleen dekzand is aangetroffen zal het leem enigszins dieper liggen dan geboord is. Op enkele laagtes was veengroei te verwachten (langs de westzijde) en een deel van het plangebied lijkt verspoeld te zijn geraakt (noordelijk deel van het plangebied). Het verspoelde gedeelte is later opgehoogd waarbij lemig, kleiig en venig materiaal vermengd is geraakt. In het dekzand zijn de bodems echter in de huidige situatie niet zo intact als op basis van de gegevens uit het bureauonderzoek kon worden vermoed. Meer specifiek ontbreken de podzolbodems zoals die wel op bijvoorbeeld de Bodemkaart van Nederland nog aanwezig zijn. Aangezien juist deze ontbrekende top van het (gepodzolideerd) dekzand de voornaamste drager is van eventuele archeologische resten, kan de archeologische verwachting worden bijgesteld naar laag. Selectieadvies Antea Group adviseert naar aanleiding van de resultaten van het onderzoek het plangebied vrij te geven voor de voorgenomen werkzaamheden (revisie 01, d.d. 2 januari 2025). In een eerdere revisie van dit rapport (revisie 00, d.d. 28 juni 2024) werd geadviseerd om ter plaatse van twee boringen met een verstoord restant van een podzol (enkel een BC-horizont) nog wel een vervolgonderzoek uit te voeren. In telefonisch overleg op vakinhoudelijk niveau tussen de archeologisch uitvoerder (Antea Group) met het Steunpunt Monumentenzorg Fryslân, adviseur voor de beide gemeenten, is dit advies met onderling goedvinden omgezet naar vrijgave. Dit vanwege de matige bewaring van de podzolbodem enerzijds en de geïsoleerde ligging ervan. Er is onvoldoende aanleiding om archeologische resten te verwachten en daarmee onvoldoende reden om vervolgonderzoek verplicht te stellen. Op 20 december 2024 heeft het Steunpunt Monumentenzorg Fryslân per e-mail aan de gemeenten Achtkarspelen en Tytsjersteradiel bevestigd dat zij hen adviseert het plangebied vrij te geven op het aspect archeologie en dat er geen vervolgonderzoek hoeft plaats te vinden. Een eventuele voorwaarde in de vergunning voor het aspect archeologie komt met het overnemen van dat advies (als selectiebesluit) te vervallen. Ook voor vrijgegeven (delen van) plangebieden bestaat altijd de mogelijkheid dat er tijdens graafwerkzaamheden toch losse sporen en vondsten worden aangetroffen. Het betreft dan vaak kleine sporen of resten die niet door middel van een booronderzoek kunnen worden opgespoord. Op grond van artikel 5.10 van de Erfgoedwet dient zo spoedig mogelijk melding te worden gemaakt van de vondst bij de Minister (de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed: telefoon 033-4217456). Een vondstmelding bij de gemeentelijk of provinciaal archeoloog kan ook.