Verkavelingssloten uit de late middeleeuwen en de Nieuwe tijd in plangebied Dorpsstraat 78

Archeologisch Onderzoek Leiden bv heeft in opdracht van Scholtens Projecten bv een archeologisch proefsleuvenonderzoek uitgevoerd in plangebied Dorpsstraat 78 te Nieuwe Niedorp, gemeente Hollands Kroon. Aanleiding was het voornemen om in dit gebied woningen te bouwen. Bij de realisatie van de nieuwbouw zouden bodemingrepen de bodemtop met archeologische resten daarin kunnen verstoren. Een recent uitgevoerde archeologische quickscan en een voorgaand booronderzoek uit 2007 hebben immers op een hoge archeologische verwachting gewezen voor het plangebied: zowel voor de periode laat‐neolithicum‐bronstijd als de periode late middeleeuwen. Op grond van de resultaten van het proefsleuvenonderzoek dient deze archeologische verwachting naar beneden bijgesteld te worden. De verwachte zandrug en afdekkende kwelderafzettingen uit het voorgaand booronderzoek zijn weliswaar aangetroffen. Aanwijzingen voor archeologische niveaus daarbinnen met sporen of vondsten uit de verwachte periode laat‐neolithicum‐bronstijd zijn echter niet aangetroffen. Het plangebied blijkt in deze lange periode te nat te zijn geweest voor bewoning. De enige sporen en vondsten zijn direct onder de bouwvoor gevonden of onder een wat dieper gelegen humeuze cultuurlaag. Het gaat met name om niet‐behoudenswaardige greppels en sloten uit de periode late middeleeuwen‐ Nieuwe tijd. De sporen zijn relatief arm aan vondsten en blijken binnen de onderzochte terreinen van het plangebied niet te koppelen aan bewoningsporen van gebouwen of omliggende erven. Ze blijken deel uit te maken van een overkoepelend systeem van verkaveling dat lange tijd, vanaf de late middeleeuwen in gebruik is geweest; tot op de dag van vandaag, getuige de ongewijzigde oriëntatie (noordwest‐zuidoost en haaks hierop) van de greppels en sloten. De sloten en greppels zorgden voor de indeling en ontwatering van het agrarisch areaal dat tot het achterland van de even ten zuidoosten gelegen bewoningskern langs de Dorpsstraat hoort. Alleen de meest zuidelijke smalle strook van het plangebied blijkt deze zuidelijke zone met bewoningskern te doorsnijden. In deze strook van het plangebied kunnen dan ook nog archeologische resten van de historische bebouwing aanwezig zijn. Archol adviseert alleen voor deze zuidelijke strook de vooraf opgetelde hoge verwachting en de bestaande dubbelbestemming te handhaven. Uitgaande van de algehele afwezigheid van archeologische resten uit de prehistorie enerzijds en de aanwezigheid van slechts nietbehoudenswaardige archeologische resten uit de periode late middeleeuwen‐Nieuwe tijd anderzijds in de rest van de onderzochte terreinen, adviseert Archol om de rest van het plangebied (buiten de voornoemde zuidelijke strook) archeologisch vrij te geven voor de geplande realisatie van de nieuwbouwplannen.