IVO-P - variant archeologische begeleiding oevers Turfroute/Tjonger te Oldeberkoop

<p>Er zijn tijdens het veld werk 4 vindplaatsen aangetroffen; twee vuursteenvindplaatsen (vindplaatsen 1 en 2 ), een zandophoging die een mogelijke grafheuvel is (vindplaats 3) en vindplaats 4 met ontginningsgreppels uit de nieuwe tijd. Deze vindplaatsen wijken elk af van de specifieke verwachting zoals in het PvE is beschreven. De oorspronkelijke onderzoeksmethodiek en –vragen sluiten niet goed aan bij de aangetroffen vindplaatsen. Daarom zijn in overleg met de bevoegde overheid enkele aanvullingen op het PvE geschreven. <br>Er is verspreid over een groot deel van het begeleide tracé in werkput west bewerkt vuursteenmateriaal aangetroffen. Het bewerkte vuursteen is gevonden in lagen die door de Tjonger zijn afgezet. Gedeeltelijk is dit materiaal ook tussen iets grindig zand met natuurlijke stukken vuursteen aangetroffen (geërodeerd morenemateriaal). Het is mogelijk dat de vuurstenen artefacten resten zijn van door de rivier opgeruimde c.q. verspoelde vindplaatsen. Er zijn echter ook aanwijzingen dat op de rivierzandkop activiteiten zijn ontplooid: de aangetroffen haardkuilen en een tweetal vuurstenen afslagen die evident van hetzelfde stuk vuursteen afkomstig zijn (vindplaatsen 1 en 2). Deze laatste vondsten (V103.1 en V104.1) wijzen erop dat vuursteen ter plekke is bewerkt. In totaal zijn bij vindplaatsen 1 en 2 slechts respectievelijk vier en zeven fragmenten bewerkt vuursteen aangetroffen. Daarnaast zijn er twee en vier haardkuilen gevonden. Bij vindplaats 2 is verder een runderwervel gevonden. Het is onduidelijk of het bewerkte vuursteenmateriaal en de haardkuilen van vindplaatsen 1 en 2 elk een homogene groep vormen. Met andere woorden, zijn de vindplaatsen op één moment ontstaan of gaat het om losse, mogelijke deels verspoelde vondsten, die toevallig op de locatie terecht zijn gekomen.<br>Vindplaats 3 ligt op een dekzandkop op een locatie die op historisch kaartmateriaal als ‘begraafplaats’ is aangeduid. Het betreft een op de natuurlijke zandkop gelegen prefect ronde antropogene zandophoging met een pakket opgebracht veen. In de top van de zandophoging bevindt zich een spoor met houtskool materiaal. Dit zou kunnen wijzen op een crematiegraf. Vindplaats 3 is niet nader gedocumenteerd. <br>Vindplaats 4 bevindt zich op een aantal verspoelde dekzandkoppen en bestaat uit een groot aantal ontginningsgreppels die haaks op of parallel aan de huidige liggen aan de huidige Tjonger. De greppels en de bij behorende sporen zullen daarom van na de kanalisering rond 1885 zijn. De ontginningsgreppels zijn in het arme dekzand gegraven en gevuld met venige grond om de grond te verbeteren. Omdat de vindplaats van geringe waarde wordt geacht zijn de sporen, in overleg met de bevoegde overheid, enkel globaal vastgelegd en is slechts een deel afgewerkt.<br>Op basis van de bovenstaande conclusies wordt gesteld dat vindplaats 3 onvoldoende is onderzocht voor een waardering. In potentie is het echter een behoudenswaardige vindplaats. Er wordt daarom aanbevolen deze vindplaats een voorlopig behoudenswaardige status te geven.<br>Vindplaatsen 1, 2 en 4 worden niet behoudenswaardig geacht, mede omdat ze bij de graafwerkzaamheden zijn vernietigd. Het is goed mogelijk dat deze vindplaatsen zich buiten de huidige ingrepen voorzetten. Er wordt aanbevolen bij eventuele volgende ingrepen in de directe omgeving van deze vindplaatsen rekening te houden met de mogelijke aanwezigheid van vergelijkbare archeologische resten.</p>