Zandwinning IJsselmeer, vaarweg VAL Urk-Den Oever, C en D vakken

Periplus Archeomare B.V. heeft in opdracht van de Nederlandse Vereniging van Leveranciers van Bouwgrondstoffen (NVLB) een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd in het kader van de voorgenomen zandwinning in de vaargeul Val Urk naar Den Oever. Het bureauonderzoek heeft uitgewezen dat in het plangebied archeologische resten kunnen voorkomen in de vorm van scheepswrakken uit de Romeinse tijd tot en met de Nieuwe tijd. De wrakken volledig onder het zand verscholen liggen. Resten van goed geconserveerde prehistorische nederzettingen kunnen op minder dan zes meter onder de waterbodem voorkomen. De archeologische verwachting voor wrakken, scheepvaartgerelateerde resten en vliegtuigresten kan getoetst worden door het uitvoeren van een inventariserend veldonderzoek (opwaterfase), waarbij de waterbodem in het plangebied met side scan sonar en magnetometer in kaart wordt gebracht. De randvoorwaarden voor dit onderzoek dienen te worden vastgelegd in een Programma van Eisen dat goedgekeurd moet worden door het bevoegd gezag.Aanbevolen wordt om voorafgaand aan het uitvoeren van eventuele boringen een aantal lijnen op te nemen met een subbottom profiler, en de resultaten hiervan te correleren met de data van de magnetometer en bestaande boorgegevens. De data van de magnetometer kan worden gebruikt om begraven geulstructuren in kaart te brengen, zoals onlangs is aangetoond met een recent project op het Enkhuizerzand1. Een combinatie met data van een subbottom profiler en bestaande boorgegevens kan al een goed model van het prehistorisch landschap gereconstrueerd worden waardoor het uitvoeren van aanvullende boringen sterk kan worden beperkt of zelfs niet nodig is. Tevens wordt aanbevolen om de meldingsplicht voor archeologische resten, zoals vastgelegd in de Erfgoedwet (2016), vast te leggen in het Plan van Aanpak/bestek voor werkzaamheden, zodat alle betrokkenen bij de uitvoering op de hoogte zijn van deze meldingsplicht.