KK2-0248 - Putao ginra up hkang ai lam (Governance of Putao)

Transcription (La Ring) Putao ginra gaw Putao ginra hpe up hkang ai lailen gaw moi prat hte prat nbung ai. Moi prat na hte ya na prat nbung ai. Anhte Duleng ni gaw moi ginru ginsa hku na mali hku majoi kaw na yu hkrat wa. Mali hku majoi kaw na yu hkrat wa na chyoihku majoi du. Chyoihku majoi kaw na hkranghku majoi de du, Hkranghku majoi kaw na Hkindu Yang ngu ai shara kaw e gumchying gumsa tara hte e up hkang lai wa ai aten hta gaw gumchying gumsa du galaw nna nga lai wa masai. Raitim mung na wa jang dai gumchying gumsa lai masa gaw ndai mung masha ni hta e grai hkam sha yak ai lam law mat ai majaw hpang daw de gaw dai hpe gumlau wa ai. Dai majaw gumchying gumsa tara hpe e nra ai majaw gumlau ai lam hpe e gumlau kaba byin na matu grai npu de na ni mung masha ni nra mat ai nau wa tara ja mat wa ai up ai ai lailen ni mung ninggawn hpan da ngu ai ndai ahkun hta sha lai grai nan hta sha ai. Nlu hkam na daram kade daram du hkra hta ai i nga jang nga wuloi sat jang nga magyi kawn jaw ra ai gumchying gumsa du wa hpe, u sat jang u magyi jaw ra ai wa sat jang wa magyi hpang jahtum nam na u sha lu tim pyi gaw shingla tang ngu ai ndai kaji htum u a magyi du hkra hta sha ma ai da. Bai na mahkri jahkraw du hkra ahkun hta sha ma ai da moi na ni kade daram reng sai lam. Ning rai nna shawng ningnan gumchying gumsa hpe shalat ai mung Tareng Hkawp Pungwa ngu ai anhte Duleng ni a kaji daju Tareng Hkawp Pungwa ngu ai wa shawng shalat ai re majaw gaw shi hpe gumlau na matu mana maka gyam bang wa ma ai labau hta e. Dan rai gyam bang wa ai majaw she shi a dama wa gaw dai lungpu kaw e mung masha ni shi hpe e sat na matu gyam ai lam bawng ai lam shiga na ai majaw she mayun na dai hku bawng ai na ai majaw she ga dai hpe e shi a dama la wa hpe tsun shana ai nga jang "Ya ndai ni ngai hpe gumlau na hkyen ai lam chye sai dai majaw gaw ndai tara hpe gaw ngai gaw tawn da ra sai" nga shi a shi a myit hte nan shi grai si mani ai hku kaga mi mang hkang nshapraw ai majan ngalaw ai shi. Shi hpe gumlau ai ni hpe mung shi kalang mi bai hpa ngalaw ai sha grai simsa ai hte "Nanhte gumchying gumsa tara hpe nra ai rai jang gaw ngai up hkang ai hpe nra ai rai jang gaw ngai gaw daini kaw na gaw ngai gaw gumchying gumsa du ngalaw sana" ngu na shi gaw shi a ali ama shi a e ru sai baw ba shi a kashu kasha aru arat ni yawng hpe woi nna "Gai ngai gaw gumchying gumsa tara nlang sana daini kaw na gaw ngai gaw htaw moi ginru ginsa yu hkrat ai shaloi mu da ai mali hku maga de na hpyi maw ni nlung maw ni ja maw ni grai nga lai wa sai hpe shi chye ai majaw dai kaw she ngai gaw hpri ahkun hta sha nna htaw ra de nga sana" nga na Hkindu Yang kaw na shi gaw shi a ali ama ni hte kashu kasha aru arat ni hte lung wa nna Hpat hka du jang she "Lamu ga ndai Hpat hka kaw na ndai kaw na gaw lahta de gaw ngai gaw gumchying gumsa tara nlang sana kawn nsha sana, ninggawn hpan da hpan da nhta sana ahkun nhta sana gumrawng gumtsa ngu ai up hkang masa loimi gumrawng gumtsa ngu gaw gumchying gumsa tara nlang ai mung shawa ni kadai mung kadai tinang shakut shaja ai wa gaw manau mung lu dum ai tara, shakut shaja ai wa gaw shakut shaja ai daram ahkaw ahkang mai galaw hpa mung mai galaw ai manau mung mai dum ai, salang mung mai galaw ai du magam nga na yawng mung mai mung masha ra jang gaw du magam ngu ai mung mai galaw ai" Ya na hku rai jang democracy lailen le i dai hpe shi gaw anhte nang de gaw gumrawng gumtsa hku na up hkang lai wa ma ai da. Ndai mung ndai ga de anhte Duleng ni gaw dan rai na nga lai wa ai. English ni du jang gaw English ni gaw bai du wa jang gaw kadai mung kadai tinang tinang mare kaw tinang agyi yawng e myit hkrum ai wa agyi galaw yawng e myit hkrum ai wa salang galaw mung salang galaw, mung salang galaw rai na up hkang nga ai aten hta e English ni du ai aten she ding re ningbaw agyi galaw ai ni hpe agyi aya nan bai English ni matut na bai tang ya ai di nna English a tara hte e up hkang ai. Raitim mung ninggawn hpan da nhta gumchying gumsa lai nlang ai nga tim mung mayam gaw tawn da ai da. Mayam gaw grai tawn da lu ai da Zaw Lahta ngu ai mayam e tinang a shangun nchyang hku nna tawn da na ahkang gaw nga ai da lu su ai wa gaw kadai mung. Dai majaw she English ni du jang e mayam shalawt ai ngu ai ndai mayam langai mi kade ngu ai dai hku nna English ni e na mayam shalawt ai gumhpraw grai lu ai ni nga ai ndai ga ndai mung e. Dan rai na up hkang lai wa sai. Hpang daw de English ni du ai hpang e chyawm me gaw English ni a tara hte Engish ni shanhte dai bum ring bum ga hkan e up hkang na matu ndai bum ga e up hkang ai tara hku na up hkang lai wa ai. Ndai pa e nga ai Kumdi Sam ni chyawm gaw shi shara hte shara shi Sao Pha (Sam chief) hte shi shi ginra hte shi Hkamti Lawng ngu Hkamti Sam Kumdi Sam ndai ni gaw shanhte shanhte tara kaga re. Anhte hte nseng ai shanhte shanhte shanhte mare kaw shanhte a tara Hkamti Lawng a tara hte up hkang ai. Raitim mung shanhte gaw bai ndai shanhte a Hkamti Lawng tara gaw "Yawng hte hkan ra ai" ngu na shanhte gaw dai hku gyam ai. Raitim mung ndai mung ga na salang ni grai dara kau sai. "Dai tara dai gaw nanhte Kumdi sam ni hte sha seng ai anhte kaga masha ni hte nang e nga ai kaga ni hte anhte hte nseng ai. Anhte gaw anhte tinang hte seng ai lamu ga tinang a shara tinang a mare kaw tinang hte tinang a salang tinang a agyi hte tinang tinang up hkang salang ni hte tinang up hkang na nga ai dai majaw dai Hkamti lawng tara gaw nanhte a tara sha san san re" ngu na shanhte gaw ya dai majaw Hkamti Lung upade ngu ai hpe grai shareng ai shanhte gaw. "Yawng dai hte up hkang ra ai" ngu ai hku na shanhte gaw moi na Sao Pha ni gaw grai shakut sai raitim mung nang na mung du salang ni grai dara kau sai dai hpe. Atsuya e le kaw na commission lung nna chya-na (hearing) hkra madat na dara na Kumdi Lung Hkamti Lung dai hpe nlang na hku mung ndai hpe kadai mung atsuya hta lai na up hkang ai kadai mung nnga lu na matu English a tara hte maren up. Shanglawt lu ai hpang mung shanglawt a, parliament prat hta mung mi na English ni lang ai English ni e jaw ai agyi salang ni tinang mung tinang tinang mare tinang up hkang ai lailen hte sha up hkang na ya daini du hkra ndai hpyen atsuya prat de rai jang chyawm me gaw shanhte a prat hpyen masa hte up hkang ai hte daini du hkra ning rai na up hkang sa wa ai lai re ndai mungkan a up hkang ai lai gaw. . Language as given: Jinghpaw

转录文本（拉林）：葡萄（Putao）地区的民众，世代传承着本土流传的古老歌谣，这类歌谣以口传形式代代赓续。杜棱（Duleng）族人所承载的古老叙事传统，经由玛利库仪式得以留存；玛利库仪式承载的内容，又演化出乔伊库仪式。乔伊库仪式进一步发展为克兰库仪式，其与印度杨（Hkindu Yang）的传统仪式相互融合，在此过程中形成了Gumchying Gumsa制度并得以广泛传播。时至今日，这套Gumchying Gumsa制度仍在该族群的生产生活中发挥规范约束作用，相关规约对族群成员言行有着明确约束，违规行为将按流程惩戒，若有成员对制度提出质疑或诉求，制度会启动核查调解程序。曾有长者言道："这套Gumchying Gumsa制度并非我一人所创，而是我与诸位族人共同确立的。"此言传扬后引发族群广泛讨论，有人称："我所确立的这套制度，绝非为个人私利，而是为让玛利库、乔伊库、克兰库等仪式得以延续，传承族群传统。"印度杨族群成员听闻后纷纷认同，称："Gumchying Gumsa制度不属于某个人，而是全体族人共同的治理准则。"此后印度杨族群进一步阐释："今日我们确立这套制度，是为让族群长久存续、传统发扬光大，无论内部纷争还是外部交往，都应依此行事。"该理念与民主（democracy）不谋而合，也是杜棱族人秉持的治理思想。该族群认为语言是族群认同的核心纽带，正如英语（English）作为通用语言在诸多族群中广泛传播，成为维系社群认同的载体，推动了族群间的交流融合。时至今日，Gumchying Gumsa制度的治理智慧仍在族群日常运转中发挥重要作用。该族群的传统叙事中记载了先贤扎瓦塔（Zaw Lahta），他曾游历各地传播族群叙事与仪式，在此过程中英语传入该族群，成为对外沟通的重要工具，如今英语已成为该族群通用语言之一，推动族群文化更广泛传播。塔伦考蓬（Tareng Hkawp Pungwa）族群奉行Gumchying Gumsa制度，与杜棱族群往来密切，杜棱族群的相关规约对其也有约束作用，目前暂无针对该制度的争议。库姆迪萨姆（Kumdi Sam）族群的传统叙事中，记载了萨姆首领（Sao Pha，Sam chief）与该族群的渊源，以及甘提朗（Hkamti Lawng）与库姆迪萨姆族群的历史联系。甘提朗地区族群与周边诸多族群往来密切，有族人言道："我们与甘提朗族群血脉相连，拥有共同的历史记忆与传统习俗，应共同守护这份联系，让族群长久存续。"此言传扬后得到甘提朗民众广泛认同，有人称应携手推动族群发展，时任萨姆首领的Sao Pha也表示赞同并将推动相关举措。此后为核实相关事宜，委员会（commission）召开听证会（hearing），调研库姆迪萨姆与甘提朗地区的族群关系，过程中英语作为通用语言成为主要沟通工具。在议会（parliament）议事程序中，英语作为官方语言维系社群沟通，其普及进一步推动了族群内部交流融合，也让Gumchying Gumsa制度的理念得到更广泛传播。语言类型：景颇语（Jinghpaw）