Elst, Land van Tap Plangebied Land van Tap te Elst

<p>In opdracht van de gemeente Overbetuwe heeft het onderzoeks- en adviesbureau BAAC een archeologisch bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek door middel van boringen (karterende fase naar een archeologische laag) uitgevoerd in het plangebied Land van Tap te Elst. </p><p>Op basis van het bureauonderzoek geldt, overeenkomstig de gemeentelijke verwachtingskaart, voor het noordelijke deel van het plangebied een zeer hoge archeologische verwachting voor vindplaatsen vanaf de ijzertijd. Gezien de ligging in de historische dorpskern en ten zuiden van de Romeinse vicus. wordt rekening gehouden met nederzettingssporen vanaf de Romeinse tijd. Voor het zuidelijke deel van het plangebied geldt een hoge archeologische verwachting voor vindplaatsen vanaf de late-ijzertijd. Gezien de grotere afstand tot de Romeinse vicus en de historische dorpskern, zijn hier mogelijk geen nederzettingssporen aanwezig. Wel kan het gaan om sporen van infrastructuur, nederzettingsafval /dump en sporen gerelateerd aan een nattere lager gelegen context nabij de restgeul. Het kan gaan om voorwerpen gerelateerd aan visvangst, rituele deposities, vaartuigen, beschoeiingen en kadewerken. In het centrale deel komt een restgeul voor van de Baal stroomgordel. Voor dit deel geldt een lage verwachting op het aantreffen van nederzettingsresten. Wel kunnen hier water gerelateerde vondsten worden verwacht (boten, visfuiken, aanlegsteigers, dumpplaatsen, etc.). Gezien het ontbreken van aanwijzingen voor bewoning (verhoogde woonplaatsen en bebouwing in het begin van de 19e eeuw) worden in het plangebied uit de nieuwe tijd geen huisplaatsen verwacht. Wel worden sporen van erfinrichting zoals paalkuilen, afvalkuilen, waterputten, beerputten en percelering verwacht.</p><p>Tijdens het veldonderzoek zijn conform de verwachting oever- op geul-op beddingafzettingen aangetroffen. Het betreft vermoedelijk afzettingen van de Baal stroomgordel die vanaf de midden ijzertijd bewoond kunnen zijn geweest. Zowel in de top van de oever- als in de top van de restgeulafzettingen is door betreding en gebruik van het terrein een archeologische laag ontstaan. De aangetroffen indicatoren en vondsten in de antropogene laag kunnen duiden op een gebruik van het terrein vanaf de Romeinse tijd. Centraal in het plangebied zijn op twee locaties (boringen 2 en 7) in de restgeulafzettingen fragmenten middeleeuws aardewerk aangetroffen. Dit duidt er op dat het proces van verlanding en opvulling van de geul in de middeleeuwen in ieder geval nog gaande was. Waarschijnlijk heeft de restgeul nog tot in de nieuwe tijd een relatief natte depressie in het landschap gevormd. Wanneer de geul geheel droog is komen te liggen is niet duidelijk, In de meest oostelijke boringen is mogelijk sprake van (de flank van) een tweede restgeul met in de basis een gyttja, die behoort tot de Santacker-Driel stroomgordel. De Santacker-Driel meandergordel was actief vanaf de midden-ijzertijd tot en met de midden-Romeinse tijd. De verlanding van deze restgeul dateert dus vermoedelijk van na de midden- Romeinse tijd. </p><p>In het oosten van het plangebied op het perceel dat grenst aan de Rijksweg-Zuid is (de top van) het archeologische niveau verstoord. Ook in het uiterste westen van het plangebied is sprake van (lokale) recente verstoringen.</p><p>Op basis hiervan wordt de archeologische verwachting voor het oostelijke perceel bijgesteld naar middelhoog (figuur 3.3; oranje). Hier kunnen in de top van de geulafzettingen nog wel diepere sporen aanwezig zijn.<br>Indien de bodem in het plangebied, met uitzondering van het braak liggende terrein in het oostelijke deel, dieper dan 10 cm –mv wordt verstoord , bestaat de kans dat eventueel aanwezige archeologische resten worden vernietigd. Voor het oostelijke braakliggende perceel geldt dat eventueel aanwezige archeologische resten worden bedreigd bij bodemverstorende activiteiten die dieper reiken dan 75 cm –mv.</p><p>Op basis van de resultaten van dit onderzoek wordt geadviseerd om een nadere waardering van het plangebied te laten plaatsvinden. De geëigende methode om het plangebied te waarderen is een proefsleuvenonderzoek. Door middel van het proefsleuvenonderzoek dient circa 10% van het plangebied te worden onderzocht. De proefsleuven dienen verspreidt over het plangebied te worden aangelegd. Voorafgaand aan het proefsleuvenonderzoek dient een Programma van Eisen te worden opgesteld, waarin de eisen waaraan het onderzoek dient te voldoen worden omschreven. Voorafgaand aan de uitvoer van het proefsleuvenonderzoek dient dit Programma van Eisen door het bevoegd gezag te worden goedgekeurd.</p><p>Bovenstaand advies is beoordeeld door de bevoegde overheid (gemeente Overbetuwe). De heer J. Habraken heeft op 4 -2-2019 vastgesteld dat het rapport voldoet aan de gestelde eisen en hij heeft het in dit rapport verwoorde advies overgenomen.</p>