Inventariserend veldonderzoek verkennende fase De Kroon, IJsselstein gemeente IJsselstein (UT). Laagland Archeologie Rapport 236

<p>Laagland Archeologie heeft in november 2018 een Inventariserend veldonderzoek - verkennende fase uitgevoerd aan De Kroon IJsselstein te IJsselstein. Het onderzoek vond plaats in verband met de ruimtelijke procedure vanwege het voornemen op het terrein een nieuw bedrijfsterrein en de daarbij behorende inrichting met watergangen en aanplant van bomen te realiseren.<br>Volgens het bureauonderzoek dat voor het plangebied werd uitgevoerd geldt voor het noordelijk deel van het plangebied een middelhoge verwachting op resten uit de Middeleeuwen en/of Nieuwe tijd, direct onder de bouwvoor, vanwege de ligging op de niet afgraven uitwaarden van de Hollandse IJssel. Voor het voor het zuidelijk deel van het plangebied (ten zuiden van de Hoogland, vroegere Hoogedijk) geldt een hoge verwachting voor resten uit het Neolithicum, Bronstijd, IJzertijd en/of Romeinse tijd op rivierafzettingen ondieper dan 1,5 m –NAP vanwege de ligging op de Over Oudland stroomgordel). Direct onder de bouwvoor kunnen resten uit de Middeleeuwen of Nieuwe tijd aangetroffen worden.<br>Het verkennende booronderzoek had tot doel het verwachtingsmodel te toetsen en zonodig aan te vullen. Hiertoe zijn onderzoeksvragen opgesteld (paragraaf 3.2).<br>Op basis van de aanwezigheid van een intacte bodemopbouw of verstoorde of afgegraven bodem, de ligging in oever-op-beddingafzettingen, oever-op-komafzettingen en kom-al-dan niet op oeverafzettingen in de voormalige brede bedding van de Hollandse IJssel en zones met (resten van) oude woongronden kan een onderverdeling in zones met een bepaalde specifieke archeologische verwachting gemaakt worden. In bepaalde mate wordt bij de bepaling ook de aanwezigheid van archeologische indicatoren gebruikt. Verder ligt het plangebied en ligt de bovenzijde van oeverafzettingen met een hoge archeologische potentie hoger dan die van onderzochte vindplaatsen in de nabijheid. De specifieke archeologische verwachting is hoog waar intacte oever-op-beddingafzettingen aanwezig zijn, al dan niet met (resten van) oude woongronden, middelhoog waar intacte oever-op-komafzettingen aanwezig zijn en laag waar de oeverafzettingen (ongeveer) zijn afgegraven tot op de beddingafzettingen (zuidelijk deel), een verstoorde bodemopbouw aanwezig is, of in de oude, verlande, brede bedding ligt van de Hollandse IJssel (noordelijk deel). Voor het deel ten zuiden van de Hoogland geldt specifiek een middelhoge en hoge archeologische resten vanaf het Neolithicum tot en met de Nieuwe tijd op rivierafzettingen ondieper dan 1,5 m –NAP. Voor het gebied ten noorden van de Hoogland geldt een middelhoge verwachting op resten uit de Middeleeuwen en/of Nieuwe tijd, direct onder de bouwvoor, vanwege de ligging op de niet afgraven uiterwaarden van de Hollandse IJssel. Het type vindplaats dat voornamelijk te verwachten is zijn nederzettingen en/of huisplaatsen. Grafvelden zijn mogelijk ook in het gebied ten zuiden van de Hoogland te verwachten.<br>We adviseren een vervolgonderzoek uit te voeren in de vorm van een proefsleuvenonderzoek (Inventariserend veldonderzoek – proefsleuven) waar een hoge en middelhoge archeologische verwachting geldt volgens de specifieke archeologische verwachtingskaart. Aan de hand van de aangetroffen archeologische indicatoren, die meer als bijvangst van het verkennend booronderzoek gezien kunnen worden, bevindt zich een duidelijke concentratie aan potentiële vindplaatsen rondom de Hoogland en het zuidelijk deel van het terrein (waar ook een deel lijkt te zijn afgekleid). Verder zijn de meeste archeologische indicatoren in de A-horizont en bovenin de oeverafzettingen aanwezig. Om die reden dient er in ieder geval een vlak te worden aangelegd bovenin de oeverafzettingen, direct onder de bouwvoor. Omdat de oeverafzettingen meestal binnen 30 á 50 cm zandiger worden, kan een tweede vlak op ca. 30 cm onder het eerste vlak worden aangelegd.<br>Hiertoe dient een door de gemeente goed te keuren programma van eisen te worden opgesteld. De implementatie van dit advies is in handen van de gemeente IJsselstein, hierin vertegenwoordigd door de archeologisch adviseur van de gemeente, de mevrouw F. Hogenboom (Omgevingsdienst regio Utrecht). Verder wordt geadviseerd om het uiterste noordwestelijke deel van het terrein en de zuidelijke zone waar een lage archeologische verwachting geldt volgens de specifieke archeologische verwachtingskaart vrij te stellen van een vervolgonderzoek.<br>Mochten bij graafwerkzaamheden onverhoopt toch archeologische resten worden aangetroffen, dan geldt conform de Erfgoedwet (art. 5.10) een meldingsplicht. Dit kan bij de gemeente of haar regio-archeoloog.</p>