Archeologisch onderzoek Rijksweg Noord 121 en 123 te Elst, gemeente Overbetuwe

<p>Uit het veldonderzoek is gebleken dat de bodems in het plangebied bestaan uit deels verstoorde lagen op komklei (Formatie van Echteld). De komklei betreft waarschijnlijk sediment van de stroomgordel van Santacker-Driel. Oeverafzettingen zijn niet aangetroffen. Dit doet vermoeden dat de afzettingen van de stroomgordel van de Bredelaar tot op de beddingafzettingen zijn geërodeerd. </p><p>In een deel van de boringen is de top van het beddingzand (Formatie van Kreftenheye) bereikt. Hieruit kan worden opgemaakt dat in nagenoeg het gehele plangebied de top van het beddingzand, en daarmee het archeologisch relevante niveau, onverstoord is. Enkel in boring 14 (ten oosten van de rijksweg) ligt het beddingzand direct onder een verstoorde laag en de top hier is dus vergraven. </p><p>De kans op archeologische resten in komkleiafzettingen is klein. Deze gebieden waren in het verleden immers te nat voor bewoning. Er zijn tijdens het veldonderzoek geen archeologische indicatoren en/of vondsten aangetroffen, ook niet in de top van het beddingzand. Dit heeft deels te maken met het boorgrid van een verkennend booronderzoek. Echter, in de beddingafzettingen worden ook enkel toevalsvondsten die watergerelateerd zijn verwacht, zoals objecten die te maken hebben met scheepvaart of visserij. Ook moet gemeld worden dat de te verwachten sporen en vondsten uit de Tweede Wereldoorlog met de huidige methodiek niet opgespoord kunnen worden. In conclusie ligt de (intacte) top van het beddingzand enkel in boringen 4 en 5 op het erf van Rijksweg Noord 123 binnen de maximumverstoringsdiepte van de voorgenomen bodemingrepen. Wat betreft de te realiseren kapschuur vormen de voorgenomen graafwerkzaamheden in zijn geheel geen bedreiging. Op basis van het veldonderzoek kan de archeologische verwachting voor het plangebied worden bijgesteld naar laag voor de periode Bronstijd – Nieuwe Tijd met uitzondering van de Tweede Wereldoorlog. Deze sporen worden verwacht in de bouwvoor, de recent verstoorde lagen en tot in de bovenste lagen komklei. </p><p>Op basis van de resultaten van het inventariserend veldonderzoek is vervolgonderzoek ons inziens niet noodzakelijk voor archeologische waarden uit de Bronstijd tot en met de Middeleeuwen. De kans op het aantreffen van (onverstoorde) archeologische resten is aanwezig in de top van het beddingzand, maar wordt klein geacht. De (intacte) top van het beddingzand ligt enkel in boringen 4 en 5 (op het erf van Rijksweg Noord 123) binnen de maximumverstoringsdiepte van de voorgenomen bodemingrepen van de realisatie van een spoorviaduct en de aanleg en verlegging van sloten. Wat betreft de te realiseren kapschuur vormen de voorgenomen graafwerkzaamheden in zijn geheel geen bedreiging. </p><p>Dit advies gaat echter niet op voor de te verwachten sporen en vondsten uit de Tweede Wereldoorlog, omdat deze met de gebruikte methodiek niet opgespoord kunnen worden. De archeologische verwachtingswaarde voor WOII resten is middelhoog. We adviseren daarom om in eerste instantie de OCE-werkzaamheden archeologisch te begeleiden. Afhankelijk van de uitkomsten daarvan dienen ook de civiele graafwerkzaamheden archeologisch te worden begeleid. Bij de betreffende vervolgonderzoeken moet ook worden onderzocht in hoeverre sprake is van de aanwezigheid van de Griftdijk en de bijbehorend infrastructuur in het plangebied.</p>