Bureauonderzoek Archeologie Plangebied Geldereschweg 33, 35 en 39 te Meddo, Gemeente Winterswijk

Hamaland Advies heeft namens Rombou in opdracht van dhr. J. Pierik, ten behoeve van de nieuwbouw van een burgerwoning aan de Geldereschweg 39 te Meddo een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd. Het plangebied heeft een oppervlakte van ca. 100 m². De ontgravingsdiepte ten behoeve van de nieuwbouw is nog onbekend, maar zal zeker 80 cm-mv bedragen (vorstvrij funderen).Op de archeologische verwachtingskaart van de gemeente Winterswijk ligt het plangebied in een gebied met een hoge verwachting. In het bestemmingsplan Buitengebied Winterswijk (2011) heeft het gebied ‘Waarde - Archeologische verwachting 2’. Het beleid van de Gemeente Winterswijk is om conform de bestemmingsplanrichtlijn en de erfgoedverordening archeologisch onderzoek te verplichten bij een verstoringsoppervlakte groter dan 250 m² en dieper dan 40 cm-mv1. Het plangebied dient vanwege de oppervlakteoverschrijding te worden onderzocht. Het uitgevoerde onderzoek bestaat uit een KNA conform bureauonderzoek (SIKB protocol 4002). Conclusie Op basis van het bureauonderzoek blijkt dat er binnen het plangebied vermoedelijk sprake is van een dun dekzanddek gelegen op keizand/leem, wat mogelijk is afgedekt met een eerddek. In de prehistorie en de vroeg historische perioden blijken gronden met een dun dekzanddek en waar op geringe diepte keileem voorkomt, doorgaans niet voor bewoning en landbouw gebruikt te zijn. Ook de oudste middeleeuwse ontginningen hebben zich nog aan deze gronden onttrokken. Pas bij uitbreidingen van de gezamenlijke bouwlandcomplexen aan het einde van de Late Middeleeuwen en de Nieuwe Tijd konden deze gronden, als deze gronden aan oude bouwlanden grensden, met een plaggendek overdekt raken. Historisch kaartmateriaal laat zien dat het plangebied tot het begin van de 20e eeuw bestond uit heide, bovenstaand vermoeden ondersteunend. De hoge archeologische verwachting op de beleidskaart van de gemeente lijkt dan ook niet geheel terecht. Tot de Vroege Middeleeuwen wordt de kans op archeologische waarden middelhoog verwacht. Vanaf de Late Middeleeuwen geldt een lage archeologische verwachting door het ontbreken van historische bebouwing.SelectieadviesHet plangebied heeft een oppervlakte van 3.360 m² en omdat het een bestemmingsplanwijziging betreft is het daarmee in principe onderzoeksplichtig. De kans op archeologische waarden binnen het plangebied is kleiner dan verwacht werd op de archeologische beleidskaart, omdat het een relatief jonge ontginning betreft en het grenst aan een gebied met broekige kampontginningen die in principe een lagere verwachting hebben. Ook zijn in de directe omgeving van het plangebied geen historische boerderijlocaties bekend en zijn door de huidige inrichting van het terrein al de nodige bodemverstoringen veroorzaakt. Daarom adviseren wij om voor de geplande ontwikkeling binnen het plangebied, de bouw van het woonhuis en de sloop van de loodsen, geen vervolgonderzoek te laten uitvoeren.SelectiebesluitHet rapport en het selectieadvies zijn op 6 mei 2020 beoordeeld door het bevoegd gezag, gemeente Winterswijk (dhr. K. Meinderts) en de toetser namens de gemeente, de Omgevingsdienst Achterhoek (drs. D. Kastelein) De heer D. Kastelein stemt in met het advies van Hamaland dat de bureaustudie voldoende argumenten levert om geen verder onderzoek te vragen. Er is geen aanleiding om vervolgonderzoek te vragen. De heer D. Kastelein adviseert de gemeente Winterswijk om met dit advies in te stemmen.VoorbehoudHet uitgevoerde onderzoek is op zorgvuldige wijze verricht volgens de algemeen gebruikelijke inzichten en methoden. Het archeologisch onderzoek is erop gericht om de kans op het aantreffen dan wel vernietigen van archeologische waarden bij bouwwerkzaamheden in het plangebied te verkleinen.Verder dient te allen tijde bij het afgeven van een omgevingsvergunning de wettelijke meldingsplicht (Artikel 5.10 en 5.11 van de Erfgoedwet) kenbaar te worden gemaakt, om het documenteren van toevalsvondsten te garanderen: “Degene die anders dan bij het doen van opgravingen een zaak vindt waarvan hij weet dan wel redelijkerwijs moet vermoeden dat het een monument is (in roerende of onroerende zin), meldt die zaak zo spoedig mogelijk bij onze minister”. Het verdient aanbeveling ook de verantwoordelijk ambtenaar van de gemeente Winterswijk (dhr. K. Meinderts) hiervan per direct in kennis te stellen.哈马兰咨询（Hamaland Advies）受Rombou委托，并根据J·皮里克（J. Pierik）先生的要求，为位于梅多（Meddo）的盖尔德雷施韦格39号（Geldereschweg 39）民用住宅新建项目，开展了考古案头调研。 本次规划用地面积约100平方米。本次新建工程的开挖深度暂未明确，但确定将达到地面下80厘米（采用防冻基础）。 在温特斯维克市（Gemeente Winterswijk）的考古预期分布图上，该规划用地所在区域被列为高预期潜力区。在《温特斯维克乡村地区总体规划（2011）》（Bestemmingsplan Buitengebied Winterswijk 2011）中，该区域被标注为“价值等级——考古预期2级”。温特斯维克市的政策规定，符合总体规划指南与遗产法规要求的前提下，当施工扰动面积超过250平方米且扰动深度超过地面下40厘米时，需开展考古调查。本次规划用地因扰动面积超标，需开展考古调查。本次调研为符合荷兰皇家考古协会（KNA）规范的案头考古研究，依据SIKB第4002号标准协议开展。 ### 结论 基于本次案头调研结果，规划用地范围内推测存在一层薄砂盖层，覆于冰碛砂/黏土层之上，表层可能覆盖有草皮覆盖层。在史前与早期历史时期，这类覆盖有薄砂盖层且浅层存在冰碛黏土层的土地，通常未被用于居住与农业生产。即便中世纪早期的拓荒活动，也未涉及此类土地。直到中世纪晚期末期与近代时期，随着连片农田复合体的扩张，且此类土地毗邻原有农田时，才可能通过铺设堆肥覆盖层加以利用。历史地图资料显示，直至20世纪初，该规划用地范围内均为荒草地，这一发现佐证了前述推测。因此，该市政策地图上标注的高考古预期潜力，并不完全准确。截至中世纪早期，该区域发现考古遗存的概率为中等；中世纪晚期以来，因无历史建筑留存，考古预期潜力降至较低水平。 ### 遴选建议 本次规划用地面积为3360平方米，且涉及总体规划变更，原则上需开展考古调查。但规划用地内发现考古遗存的概率，低于考古政策地图中的预期：其一，该区域拓荒时间相对较晚；其二，其毗邻沼泽型营地拓荒区，此类区域原则上考古预期潜力较低。此外，规划用地周边暂无已知的历史农场遗址，且当前场地的开发改造已造成了必要的土壤扰动。据此，我方建议：针对本次规划用地内的住宅新建与仓库拆除工程，无需开展后续考古调查。 ### 遴选决定 本报告与遴选建议已于2020年5月6日，由温特斯维克市主管部门K·迈因策茨先生（K. Meinderts）以及受该市委托的评审方——阿赫特霍克环境服务局（Omgevingsdienst Achterhoek）的D·卡斯特莱因博士（Drs. D. Kastelein）完成评审。D·卡斯特莱因博士认可哈马兰咨询的建议，认为本次案头调研已提供充分依据，无需开展进一步考古调查，并无启动后续调研的必要。D·卡斯特莱因博士建议温特斯维克市采纳该建议。 ### 保留声明 本次调研系依据通用学术认知与方法谨慎开展，其目的在于降低规划用地内建筑施工过程中，发现或损毁考古遗存的风险。此外，在核发建设工程规划许可证时，需始终明确告知法定报告义务（依据《遗产法》（Erfgoedwet）第5.10与5.11条），以确保对意外发现的文物进行记录："任何人若非通过考古发掘，而是发现了其知晓或理应知晓属于文物（可移动或不可移动文物）的物品，应尽快将该发现上报至主管部长"。同时，建议即刻将此事项告知温特斯维克市相关负责官员K·迈因策茨先生。