Bureauonderzoek (110kV Meeden - Veendam (gemeente Veendam))

<p>In juni 2024 is in opdracht van TenneT door Antea Group een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd voor Kabelverbinding Meeden - Veendam - Gasselte, deeltraject ondergrondse verbinding Meeden - Veendam, gemeente Veendam in Wildervank (gemeente Veendam. Aanleiding voor het onderzoek is aanleg van een kabeltracé. Bij de aanlegwerkzaamheden kunnen eventuele archeologische waarden worden verstoord. Het archeologisch onderzoek dient als onderbouwing voor de ruimtelijke procedure. Een bureauonderzoek is de eerste stap binnen de Archeologische Monumentenzorg (AMZ, zie bijlage 2). Voor het plangebied geldt een onderzoeksplicht conform het beleid van de gemeente Veendam. Op gradiëntzones in het gebied kunnen resten van bewoning door jagers-verzamelaars in het laat-paleolithicum en mesolithicum verwacht worden. Tussen het midden-neolithicum en het laat-neolithicum begon de veengroei in het gebied. Op de hoger gelegen, drogere zones, kunnen mogelijk bewoningsresten van de eerste boeren verwacht worden. Deze vindplaatsen zijn te verwachten op intact dekzand met bodemvorming (podzolering) onder een veendek. Vanaf circa het laat neolithicum was waarschijnlijk het gehele gebied met veen overgroeid en niet aantrekkelijk voor bewoning. Vanaf de late 17e , en vooral 18e en 19e eeuw werd het veengebied ontgonnen. Deze vindplaatsen kunnen vooral ter plaatse van hoger gelegen dekzand en in veraarde veenresten verwacht worden. Op basis van de historische kaarten zijn er met name langs de Zuidwending bewoningsresten te verwachten. Ter plaatse van het voormalige radarstation ‘Gazelle’ kunnen nog ondergrondse resten en sporen van bijvoorbeeld loopgraven uit de Tweede Wereldoorlog verwacht worden. Het tracé wordt op die locatie echter aangelegd middels HDD. </p>
<p>Advies:
<ul> - Tracédelen die uitgevoerd worden middels gestuurde boring (HDD) kunnen worden vrijgegeven. </ul>
<ul>- Delen van het plangebied gelegen in zones met een lage verwachting kunnen worden vrijgegeven. </ul>
<ul>- Tracédelen waarvan kan worden aangetoond dat er al eerder verstoring heeft plaatsgevonden (bijvoorbeeld aan de hand van KLICmelding) kunnen eveneens worden vrijgegeven. </ul>
<ul>- Voor de overige delen van het plangebied (sleuven, in- en uittredepunten van HDD, werkstroken, werkwegen), die gelegen zijn in de zone met hoge verwachting en waar ontgravingen dieper dan 0,45m gepland zijn1 , adviseert Antea Group om hier een vervolgonderzoek uit te voeren. Dit vervolgonderzoek dient te bestaan uit een booronderzoek, verkennende fase. </ul></p>
<p>De methode – een verkennend booronderzoek bestaande uit 6 boringen per hectare - is er niet primair op gericht om archeologische resten aan te treffen (hiervoor is de gehanteerde boordichtheid en –intensiteit te gering), maar is wel uitermate geschikt om: 1) de aard van bodemopbouw en 2) de mate van intactheid van de oorspronkelijke bodemopbouw inclusief de archeologische sporendragende niveaus te bepalen. Voor het verkennende veldonderzoek worden de boringen verricht met een Edelmanboor met een diameter van 7 cm. De boringen worden doorgezet tot 0,3 m in de ongeroerde C-horizont (tot maximaal 0,30m onder de beoogde verstoringsdiepte)2 , zoveel mogelijk verspreid over het terrein, zodat een dekkend beeld van de ondergrond kan ontstaan. Indien (deels) intacte podzolbodems aangetroffen worden, wordt het grid hier verdicht om zo de zones met een hoge verwachting (droge podzolbodems) beter te kunnen afperken van de zones met een lage verwachting (verstoring of niet ontwikkelde bodems). Hierbij kan dan ook gelijk het boorresidu gezeefd worden om de aan- of afwezigheid van archeologische indicatoren die wijzen op de aanwezigheid van (een) archeologische vindplaats(en) in kaart te brengen. Deze strategie zal nader worden verwoord in het Plan van Aanpak. Bovenstaand advies wordt weergegeven in de advieskaart (bijlage 489070-Advieskaart). Revisie 02 (d.d. 24 04 2025) van dit rapport is ter beoordeling voorgelegd aan de bevoegde overheid, in deze de gemeente Veendam. De gemeente Veendam heeft het rapport extern laten beoordelen door Libau, Groningen. In de beoordeling d.d. 02 06 2025 wordt ingestemd met de resultaten en adviezen. Daarop is revisie 03 van dit rapport als eindversie opgesteld. Ook voor vrijgegeven (delen van) plangebieden bestaat altijd de mogelijkheid dat er tijdens graafwerkzaamheden toch losse sporen en vondsten worden aangetroffen. Mochten tijdens de werkzaamheden onverhoopt toch mogelijke archeologische sporen of vondsten worden aangetroffen, dan geldt een wettelijke meldingsplicht op basis van de Erfgoedwet 2016, artikel 5.10. Melding dient dan zo snel mogelijk te worden gedaan bij de gemeente Veendam.</p>