Cultuurhistorie

De cultuurhistorische waardenkaart is door de gemeenteraad als beleidskader vastgesteld bij besluit van 18-03-2008. De gemeenteraad heeft bij besluit van 29-11-2022 de cultuurhistorische waardenkaart gewijzigd.

In 2022 is een nieuw onderdeel aan de cultuurhistorische waardenkaart toegevoegd, bestaande uit Landschappen, Nederzettingen en Elementen (lijn, punt en vlak). De deelthema’s Stedebouw & Stadsgezichten, Weg- en waterenstructuur en Landschap & Groen zijn te vinden onder 'Historische stedenbouw en erfgoed'. Dit zijn oudere onderdelen van de cultuurhistorische waardenkaart, naast thema’s als monumentale bomen, rijks- en gemeentelijke monumenten en de archeologische verwachtingsgebieden. Voor meer informatie over de inhoud van deze thema’s is onderaan een toelichting op de thema’s te vinden.

[Zie ook de webapp](https://experience.arcgis.com/experience/7b7618385ff14d96bd80a1f12ca530c4/page/Page/) via <https://experience.arcgis.com/experience/7b7618385ff14d96bd80a1f12ca530c4/page/Page/>

Inleiding

Op 29 november 2022 is de cultuurhistorische waardenkaart van Eindhoven geactualiseerd. De kaart dient als beleidskader om bij ruimtelijke ontwikkelingen in de stad om rekening te kunnen houden met de cultuurhistorie van Eindhoven. De kaart bestaat uit twee deelwaardenkaarten, te weten de waardenkaart historisch cultuurlandschap en de waardenkaart historische stedenbouw en gebouwd erfgoed.

Waardenkaart historische cultuurlandschap

Op de waardenkaart historisch cultuurlandschap zijn aangegeven en gewaardeerd de historische landschappelijke gebieden (incl. historische nederzettingslocaties) en elementen (landschapselementen infrastructuur, waterstaat, opgaand groen, religie en funerair erfgoed en reliëf), die belangrijk zijn voor de herkenbaarheid van de historische ontwikkeling van Eindhoven.

Deze waardenkaart vormt het resultaat van twee onderzoeken van RAAP Archeologisch Adviesbureau BV, te weten:

- [Rapport buitengebied](https://data.eindhoven.nl/api/datasets/1.0/cultuurhistorie/attachments/historisch_cultuurlandschap_eindhoven_buitengebied_pdf/): ‘De groene zoom van Eindhoven; een cultuurhistorische waardenkaart van het buitengebied van Eindhoven, alsmede enkele groene delen van de bebouwde kom’;

- [Rapport stedelijk gebied](https://data.eindhoven.nl/api/datasets/1.0/cultuurhistorie/attachments/historisch_cultuurlandschap_eindhoven_stedelijk_gebied_pdf/): ‘Het landschap onder de stad. Een cultuurhistorisch onderzoek naar de relicten van het prestedelijk landschap in het stedelijk gebied van de gemeente Eindhoven’.

Op de waardenkaart zijn van de waardenkaarten van deze twee onderzoeken aangegeven de midden, hoog en zeer hoog gewaardeerde landschappen/nederzettingen in het buitengebied, de hoog gewaardeerde landschappen/nederzettingen van het stedelijk gebied en de aangegeven midden, hoog en zeer hoog gewaardeerde elementen in het buitengebied en in het stedelijk gebied;

Waardering

T.a.v. de landschappen en nederzettingen heeft de waardering van het historisch cultuurlandschap plaatsgevonden door elk gekarteerd deelgebied op drie criteria te beoordelen:

1. de gaafheid van de huidige topografie ten opzichte van de situatie omstreeks 1836-1843/1850 c.q. de situatie ten tijde van de (heide)ontginning, dat wil zeggen type grondgebruik, verkaveling, percelering, etc.;

2. de gaafheid van de huidige fysiognomie ten opzichte van de situatie 1836-1843/1850 c.q. de situatie ten tijde van de voltooide (heide)ontginning (diverse momenten uit eerste helft van de 20e eeuw), dat wil zeggen de openheid of geslotenheid van het landschap (aan- of afwezigheid van opgaand groen), de aanwezigheid van bebouwing, etc.;

3. de aanwezigheid van bijzondere kenmerken, waardoor het gebied een hogere waardering zou moeten krijgen dan het op basis van andere twee criteria zou krijgen.

Voor de elementen zijn de volgende criteria aangehouden:


Waardenkaart historische stedenbouw en gebouwd erfgoed

Op de waardenkaart historische stedenbouw en gebouwd erfgoed zijn aangegeven de beschermde rijks- en gemeentelijke monumenten, beschermde stads- en dorpsgezichten, gemeentelijke archeologische monumenten, cultuurhistorisch waardevolle objecten, historisch waardevolle kunstwerken, historische wegen en waterlopen, historisch-stedenbouwkundige structuren en waardevol aangelegd groen en bomen, die belangrijk zijn voor de herkenbaarheid van de historische ontwikkeling van Eindhoven.

Waardering

Om te bepalen welke gebieden en structuren (naast de reeds beschermde) als historisch waardevol kunnen worden gekwalificeerd, zijn selectiecriteria gehanteerd die zijn afgeleid van de criteria die voor monumenten gelden.

Deze criteria zijn:

1. stadshistorische betekenis: als uiting van of kennisbron voor de historische ontwikkeling van de stad in sociaal, economisch, bestuurlijk, religieus of cultureel opzicht;

2. architectonische en/of stedenbouwkundige betekenis: representatief voor een bepaalde bouwtrant, bouwtype of techniek of als uiting van een stedenbouwkundig of architectonisch concept;

3. situationele waarde: historisch-ruimtelijke, structurele, esthetische en/of functionele samenhang van geomorfologie, verkaveling, bebouwing, wegenstructuur, openbare ruimte, groenelementen en/of water;

4. authenticiteit: herkenbaarheid en/of gaafheid van de oorspronkelijke karakteristiek.

De waardering is het resultaat van een combinatie van criteria. Voor een gradatie is niet gekozen omdat daarmee de zwaarte van de verschillende criteria niet duidelijk zou zijn. Wat bijvoorbeeld aan gaafheid heeft ingeboet kan in cultuurhistorisch opzicht toch belangrijk zijn. Bij de beschrijvingen is door een verwijzing naar deze criteria aangegeven in welk opzicht een gebied of structuur cultuurhistorisch waardevol is.

De CHW kaart als beleidskader

De cultuurhistorische waardenkaart is een beleidskader, dat bij ontwikkelingsvisies, bestemmingsplannen, planontwikkeling en herstructurering en bij de formulering van welstandscriteria aangeeft waar met welke cultuurhistorische waarden rekening moet worden gehouden. De beschreven waarden zijn richtinggevend voor bestemmingsplanvoorschriften, wijziging van bestemmingsplannen of de ruimtelijke onderbouwing bij een omgevingsvergunning. Besluitvorming over gebiedsontwikkeling, inrichting of herstructurering zal mede zijn gebaseerd op een historische analyse en waarde stelling. De uitkomsten hiervan worden in de gebiedskaders verwerkt. De aanduiding op de kaart heeft dus een attentiewaarde. In ontwikkelingsvisies en ruimtelijke plannen waarin cultuurhistorische waarden in het geding zijn, dient een nadere analyse plaats te vinden. De analyse fungeert als effectrapportage en bij de kaders voor gebiedsontwikkeling of inrichting van openbare ruimte zal worden aangegeven in hoeverre en op welke wijze de omschreven waarden kunnen worden ingepast en hoe met bepaalde karakteristieken wordt omgegaan. In archeologische verwachtingsgebieden zal in de bestemmingsplanvoorschriften de voorwaarde worden opgenomen, dat ontwikkeling slechts kan plaatsvinden, nadat archeologisch onderzoek is verricht. De kosten daarvan dienen onderdeel uit te maken van de planvorming volgens het principe “de verstoorder betaalt”. In sommige gevallen kan de aanwezigheid van een archeologisch monument ertoe leiden, dat dit behouden moet blijven en moet worden ingepast. Behoud van cultuurhistorische kwaliteiten zal ook zijn uitwerking hebben in het welstandstoezicht, doordat de beschreven kenmerken van de verschillende gebieden worden overgenomen in de gebiedsgerichte welstandscriteria. De cultuurhistorische waardenkaart is geen statisch document, maar zal regelmatig worden geactualiseerd.

Handleiding

Waardenkaart historische cultuurlandschap

De landschappen en nederzettingen weergegeven op de kaart zijn onder te verdelen in de volgende landschapstypen:


Bij de elementen gaat het om de volgende zaken: infrastructuur, waterstaat, opgaand groen, religie en funerair erfgoed en reliëf.

Waardenkaart historische stedenbouw en gebouwd erfgoed

De cultuurhistorische waarden zijn onderscheiden in verschillende thema’s die als afzonderlijke lagen op de kaart zijn weergegeven (zie legenda). De gebieden zijn via een codeletter en een volgnummer gekoppeld aan een databestand van beschrijvingen en afbeeldingen. Op de digitale kaart in GeoFundament kunnen deze gegevens worden opgeroepen.

Op de kaart is onderscheid gemaakt in de volgende lagen.

- Stedenbouwkundige structuren (codeletter S): deze laag omvat zowel de historische stedenbouwkundige structuur als de aan historische wegen gerelateerde bebouwing. Tevens zijn beschermde stads- en dorpsgezichten die op grond van de Monumentenwet zijn aangewezen, hier te vinden (codeletter BS)

- Weg en waterstructuren: deze laag omvat de historische wegenstructuren waarbij onderscheid is gemaakt tussen die voor 1900 en na 1900 zijn aangelegd. Daarnaast zijn de rivieren, beken en kanalen hierin opgenomen.

- Landschappelijke en groenstructuren (codeletter L): deze laag omvat tevens agrarische nederzettingen.

- Archeologische verwachtingsgebieden (codeletter A): deze laag omvat de gebieden die voorkomen op de Archeologische Verwachtingskaart. De gebieden die zijn onderzocht, de gebieden die niet zijn onderzocht en de archeologische monumenten zijn verschillend aangegeven.

Verder zijn los van deze dataset op het portaal te vinden: Monumentale bomen (te filteren binnen https://data.eindhoven.nl/explore/dataset/bomen/information/) en Rijks- en gemeentelijke monumenten (zie https://data.eindhoven.nl/explore/dataset/monumenten/information/)

文化历史价值图谱经市议会决议于2008年3月18日确立为政策框架。市议会于2022年11月29日的决议中对该文化历史价值图谱进行了修订。2022年，文化历史价值图谱新增了景观、聚落和元素（线、点和面）三个部分。城市建筑与城市景观、道路和水体结构以及景观与绿地等子主题可在“历史城市建筑与遗产”下找到。这些是文化历史价值图谱的较旧部分，除此之外，还包括纪念碑树木、国家和地方纪念碑以及考古预期区域等主题。有关这些主题的更多信息，可在页面底部找到对主题的说明。

[查看网络应用](https://experience.arcgis.com/experience/7b7618385ff14d96bd80a1f12ca530c4/page/Page/)，通过<https://experience.arcgis.com/experience/7b7618385ff14d96bd80a1f12ca530c4/page/Page/>。

导言

2022年11月29日，埃因霍温的文化历史价值图谱得到更新。该图谱作为城市空间发展的政策框架，旨在在城市的空间发展中考虑到埃因霍温的文化历史。图谱由两个子价值图谱组成，即历史文化景观价值图谱和历史城市建筑与建筑遗产价值图谱。

历史文化景观价值图谱

历史文化景观价值图谱上标注并评估了历史景观区域（包括历史聚居地）和元素（景观元素、基础设施、水利、植被、宗教和殡葬遗产以及地形），这些元素对于识别埃因霍温的历史发展至关重要。

该价值图谱是RAAP考古咨询有限公司进行的两项研究的结果：

- [野外报告](https://data.eindhoven.nl/api/datasets/1.0/cultuurhistorie/attachments/historisch_cultuurlandschap_eindhoven_buitengebied_pdf/)：“埃因霍温的绿色缓冲区；埃因霍温郊区的文化历史价值图谱，以及建成区域的一些绿色部分”；

- [城市区域报告](https://data.eindhoven.nl/api/datasets/1.0/cultuurhistorie/attachments/historisch_cultuurlandschap_eindhoven_stedelijk_gebied_pdf/)：“城市下的景观。对埃因霍温市辖区城市景观遗迹的文化历史研究”。

在价值图谱上，标注了这两个研究的价值图谱中的中、高和非常高评价的景观/聚居地、城市区域的高评价景观/聚居地，以及城市区域和外区域的中、高和非常高评价的元素。

评价

针对景观和聚落，历史文化景观的评价是通过评估每个测绘区域三个标准来进行的：

1. 当前地形与1836-1843/1850年或（荒地）开垦时期的对比，即土地使用类型、分区、地块等；

2. 当前景观与1836-1843/1850年或（荒地）开垦完成的对比（20世纪上半叶的多个时刻），即景观的开放或封闭（植被的有无），建筑的存在等；

3. 具有特殊特征的区域，这些特征使该区域应获得比基于其他两个标准更高的评价。

对于元素，采用以下标准：


历史文化城市建筑与建筑遗产价值图谱

历史文化城市建筑与建筑遗产价值图谱上标注了受保护的国家和地方纪念碑、受保护的城市和乡村景观、地方考古纪念碑、文化历史价值对象、历史价值艺术品、历史性道路和水道、历史性城市建筑结构和有价值的设计绿地与树木，这些元素对于识别埃因霍温的历史发展至关重要。

评价

为了确定哪些区域和结构（除已受保护的以外）可以被视为具有历史价值，采用了从适用于纪念碑的标准中推导出的选择标准。

这些标准是：

1. 城市历史意义：作为城市在社交、经济、行政、宗教或文化方面的历史发展的体现或知识来源；

2. 建筑和/或城市规划意义：代表某种建筑风格、建筑类型或技术，或作为城市规划或建筑理念的表现；

3. 位置价值：历史空间、结构、审美和/或功能上的地貌、分区、建筑、道路结构、公共空间、绿地和/或水体的历史空间结构；

4. 真实性：原始特征的识别性和/或完好性。

评价是结合标准的结果。未选择分级，因为那样无法明确不同标准的权重。例如，失去完好的部分在文化历史方面可能仍然非常重要。在描述中，通过引用这些标准来指出区域或结构在何种方面具有文化历史价值。

文化历史价值图谱作为政策框架

文化历史价值图谱是一项政策框架，在发展愿景、土地规划、规划开发和重组以及制定宜居标准时，指明了必须考虑哪些文化历史价值。描述的价值是土地规划规范、土地规划变更或环境许可的空间依据的指导方针。关于区域发展、布局或重组的决策将基于历史分析和价值评估。这些结果将纳入区域框架中。因此，图谱上的标注具有警示意义。在涉及文化历史价值的开发愿景和空间规划中，应进行更详细的分析。该分析充当效果报告，并在区域开发或公共空间布局的框架中，将指出在何种程度上以及如何将这些描述的价值纳入，以及如何处理特定的特征。在考古预期区域中，在土地规划规范中，将包括只有在进行考古研究后才能进行开发的条件。这些研究的成本应成为规划制定的一部分，根据“破坏者付费”原则。在某些情况下，考古纪念碑的存在可能导致必须保留并纳入该纪念碑。文化历史质量的保留也将通过在区域宜居标准中采用不同区域的描述特征产生作用。文化历史价值图谱不是静态文件，将定期更新。

指南

历史文化景观价值图谱

图上显示的景观和聚落可细分为以下景观类型：


元素方面涉及以下内容：基础设施、水利、植被、宗教和殡葬遗产以及地形。

历史文化城市建筑与建筑遗产价值图谱

文化历史价值在地图上区分不同的主题，作为单独的图层显示（见图例）。区域通过代码字母和顺序号与描述和图像的数据库相关联。在GeoFundament的数字地图中可以调用这些数据。

地图上区分以下图层。

- 城市建筑结构（代码字母S）：该图层包括历史城市建筑结构和与历史道路相关的建筑。此外，根据《文物保护法》指定的受保护的城市和乡村景观也在这里（代码字母BS）。

- 道路和水体结构：该图层包括历史道路结构，区分了1900年以前和以后建设的道路。此外，河流、溪流和运河也包含在内。

- 景观和绿地结构（代码字母L）：该图层还包括农业聚落。

- 考古预期区域（代码字母A）：该图层包括出现在考古预期图谱上的区域。已调查的区域、未调查的区域和考古纪念碑有不同的标注。

此外，在该数据集之外，可在门户网站上找到：纪念碑树木（在https://data.eindhoven.nl/explore/dataset/bomen/information/中过滤）和国家及地方纪念碑（见https://data.eindhoven.nl/explore/dataset/monumenten/information/）。