Bureauonderzoek (BO) Wolvega, Herinrichting centrum Gemeente Weststellingwerf (FR)

Op basis van de hogere landschappelijke ligging op een stuwwal en de beekdalen aan weerskanten van deze verhoging kan omgeving van Wolvega interessant zijn geweest voor vroegere bewoning. Desondanks zijn er weinig indicaties van bewoning van voor de veenontginningen vanaf volle middeleeuwen. De vondsten die op de flank van de stuwwal ten noorden van het plangebied zijn aangetroffen laten zien dat de omgeving van het plangebied vanaf de steentijd bewoond kan zijn geweest. Het gebied rondom het plan- en onderzoeksgebied zijn geen vondsten en archeologische indicatoren aanwezig uit de Romeinse tijd en de vroege middeleeuwen. Bewoning vindt plaats vanaf de late middeleeuwen. Vanaf de volle middeleeuwen wordt het veen aan weerskanten van de stuwwal in ontginning gebracht. Vermoedelijk vond de eerste ontginning plaats langde beken de Tjonger en de Linde. De ontginning breidde zich in de loop van de tijd verder uit naar de hogere delen van het landschap. De ontginningsassen met bewoningslinten zijn nog steeds herkenbaar in het landschap. In de eerste helft van de 13e eeuw worden nederzettingen als peperga, Oldentrijne, Nijetrijne, Wolvega en Oldeholtpade genoemd. In de vroege 14e eeuw komen hier de nederzettingen Munnekeburen, Spanga, Oldelamer, Nijelamer, Odeholtwolde en Nijeholtwolde bij. Op de kadastrale kaart van 1811-1832 is het bebouwd door de kern van Wolvega (zie bijlage). Het gehele plangebied ligt in zones die op deze kaart zijn benoemd als weg. De bebouwde zones zijn sindsdien ongewijzigd. Op de topografische kaarten die beschikbaar zijn gesteld door Topotijdreis is te zien dat de omgeving van het plangebied steeds verder bebouwd raakt. Binnen het plangebied blijven de bebouwingspatronen ongewijzigd (zie bijlage).