Plangebied Winterswijk Oost, deelgebieden 5,13 en 20, gemeente Winterswijk

<p>In opdracht van de provincie Gelderland heeft RAAP Archeologisch Adviesbureau in juni 2015 een verkennend en karterend booronderzoek en in augustus 2015 een proefsleuvenonderzoek uitgevoerd in verband met de geplande natuurontwikkeling in het plangebied Osink-Bemersbeek (Winterswijk Oost), gelegen in het buurtschap Kotten in het zuidoosten van de gemeente Winterswijk.</p><p>Op basis van het verkennend en karterend booronderzoek, dat in de deelgebieden 5 en 13 heeft plaatsgevonden, kan de archeologische verwachting van deze beide gebieden naar laag worden bijgesteld. Deelgebied 5 is te karakteriseren als een relatief nat en laag gelegen voormalig veengebied dat pas in de 20e eeuw is ontgonnen. In de ondergrond zijn geen dekzandverhogingen aangetroffen. Ook deelgebied 13 is te omschrijven als een relatief nat landschap. Op twee geïsoleerd gelegen dekzandkopjes binnen dit gebied zijn karterende boringen gezet. Ook is in dit gebied een veldverkenning uitgevoerd. Ondanks de aanwezigheid van een deels intact podzolprofiel op één van beide kleine dekzandhoogtes, zijn hier geen archeologische vondsten gedaan of indicatoren aangetroffen. Een aanvullende analyse van het AHN en van luchtfoto’s van beide gebieden heeft geen aanwijzingen opgeleverd dat er in deelgebied 5 en deelgebied 13 rekening moet worden gehouden met de aanwezigheid van specifieke historische elementen, zoals landweren of oude huisplaatsen. Geadviseerd wordt om in deze twee gebieden geen archeologisch vervolgonderzoek uit te voeren.</p><p>Deelgebied 20 ligt direct langs de Nederlands-Duitse grens. Volgens de gemeentelijke archeologische beleidskaart wordt dit gebied doorsneden door de Sikking landweer, een defensieve structuur die in diverse historische bronnen uit het midden van de 17e eeuw en de 18e eeuw wordt genoemd en waarvan binnen een bebost AMK-terrein circa 700 m zuidwestelijk van deelgebied 20 over een afstand van ruim 500 m nog delen bovengronds bewaard zijn. In het kader van het natuurontwikkelingsproject is de provincie Gelderland voornemens om de Sikking landweer op een perceel direct ten oosten van de Burloseweg en ten zuiden van de Blankersweg historisch verantwoord te reconstrueren. In deelgebied 20 zijn haaks op het veronderstelde tracé van de landweer twee proefsleuven aangelegd, die voornamelijk tot doel hadden om de exacte locatie, vorm en afmetingen van ervan vast te stellen. In één proefsleuf zijn inderdaad de verwachte resten van de Sikking landweer aangetroffen. Deze bestond hier uit een centrale wal met een greppel aan weerszijden. De zuidoostelijke greppel aan de buitenzijde van de wal is beduidend breder en dieper dan de noordwestelijke greppel aan de binnenzijde. De geconstateerde maximale breedte van het landweercomplex (tussen de buitenzijden van de greppels) bedraagt circa 10 m. In het noorden van deelgebied 20 is direct ten zuiden van de Blankersweg een tweede proefsleuf getrokken, om het verdere verloop van de landweer te kunnen volgen. In deze proefsleuf zijn geen sporen van de landweer waargenomen. Waarschijnlijk heeft de landweer hier enkele meters noordelijker exact onder de huidige Blankersweg gelopen. Het westelijker, in deelgebied 20, archeologisch aangetoonde landweertracé valt exact samen met enkele lineaire verkleuringen die in 2011 en 2014 vanuit de lucht in het vegetatiepatroon van het betreffende perceel zijn waargenomen. Dit tracé wijkt af van het tracé van de landweer zoals deze ter plaatse op de archeologische beleidskaart staat aangegeven. Geadviseerd wordt om dit op de beleidskaart aan te passen.</p>