การศึกษาเปรียบเทียบประสิทธิผลของสารสกัดขิงนึ่ง การประคบเต้านมด้วยสมุนไพรและยาหลอกต่ออัตราการไหลของน้ำนม การประเมินการกินนมของทารกของมารดาหลังคลอดปกติครรภ์แรก

ภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยมีการใช้ขิงมาทำเป็นยาในการดูแลมารดาหลังคลอด ร่วมกับการประคบสมุนไพรเต้านมด้วยลูกประคบสมุนไพร จากงานวิจัยที่ผ่านมาพบว่าขิงที่ผ่านการนึ่งก่อนมาทำเป็นยามีสารสำคัญมากกว่าขิงที่ไม่ผ่านการนึ่ง ดังนั้นงานวิจัยนี้มีจุดประสงค์เพื่อศึกษา ดูประสิทธิผลและความปลอดภัยของสารสกัดขิงนึ่งเทียบกับยาหลอก และเปรียบเทียบกับการประคบเต้านมด้วยสมุนไพร ต่ออัตราการไหลของน้ำนม ปริมาณน้ำนม ของมารดาหลังคลอดปกติครรภ์แรกในการวิจัยทางคลินิกได้รับการอนุมัติด้านจริยธรรมการวิจัยในคน คณะกรรมการจริยธรรมการวิจัยในคน มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ สาขาแพทยศาสตร์ (รหัสโครงการวิจัย MTU-EC-TM-6-217/64) โดยแบ่งกลุ่มอาสาสมัครเป็น 3 กลุ่ม ด้วยวิธีการสุ่มได้กลุ่มละ 33 คน คือกลุ่มที่ได้รับสารสกัดขิงนึ่ง 600 มิลลิกรัมต่อวัน รับประทานวันละ 3 มื้อ มื้อละ 2 แคปซูล ขนาดแคปซูลละ 500 มิลลิกรัม (มีสารสกัดขิงนึ่ง 100 มิลลิกรัม) หลังอาหาร เช้า กลางวัน เย็น กลุ่มที่ได้รับยาหลอก 3,000 มิลลิกรัมต่อวัน รับประทานวันละ 3 มื้อ มื้อละ 2 แคปซูล ขนาดแคปซูลละ 500 มิลลิกรัม หลังอาหาร เช้า กลางวัน เย็น และกลุ่มที่ได้รับการประคบเต้านมด้วยลูกประคบสมุนไพรสด ขนาด 150 กรัม จำนวน 4 ลูก ประคบครั้งละ 20 นาที วันละ 2 ครั้ง เช้า เย็น จำนวน 4 ครั้ง เป็นเวลา 48 ชั่วโมงหลังคลอด และติดตามผลทุกๆ 12 ชั่วโมง จากนั้นประเมินประสิทธิผลและความปลอดภัยจากการใช้ยา และการประคบสมุนไพร ด้วยแบบประเมินระดับการไหลของน้ำนม แบบประเมินปริมาณน้ำนม และแบบประเมินผลข้างเคียงและอาการไม่พึงประสงค์หลังจากรับประทานยาและประคบสมุนไพรผลการศึกษาพบว่าไม่มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติของระดับการไหลของน้ำนม เปอร์เซ็นน้ำหนักตัวทารกที่ลดลง ปริมาณน้ำนม ของทั้งสามกลุ่ม (p> 0.05) อย่างไรก็ตามผลการศึกษาพบว่าระดับคะแนนเฉลี่ยการไหลของน้ำนมก่อนและหลังการทดลอง ในกลุ่มรับสารสกัดขิงมีคะแนนสูงที่สุดเมื่อเปรียบเทียบกับกลุ่มยาหลอกและกลุ่มประคบสมุนไพร โดยผลค่าส่วนต่าง ของค่าเฉลี่ยคะแนนการไหลของน้ำนมเปรียบเทียบที่ค่าเฉลี่ยผลการติดตามที่ 12 24 36 48 ชั่วโมงหลังคลอดเทียบกับก่อนเริ่มการทดลอง ที่ 0-48 ชั่วโมงหลังคลอด พบว่าข้างขวาและข้างซ้ายกลุ่มสารสกัดขิงนึ่งมีค่าสูงที่สุด รองลงมาเป็นกล่มประคบเต้านมด้วยลูกประคบสมุนไพรและกลุ่มยาหลอก ข้างขวาคือ 1.273, 1.030, 0.879 และข้างซ้ายคือ 1.242, 1.121, 1.091 ตามลำดับ ปริมาณน้ำนมในช่วง 36-48 ชั่วโมงหลังคลอดของทั้งสามกลุ่มไม่มีความแตกต่างกันทางสถิติ (p>0.05) กลุ่มสารสกัดขิงนึ่ง กลุ่มประคบสมุนไพรและกลุ่มยาหลอก มีค่าเท่ากับ 2.00, 3.80, 4.20 ตามลำดับและไม่พบอาการข้างเคียงและอาการไม่พึงประสงค์ในทุกกลุ่มการทดลอง