Transect-rapport 1805: Een archeologisch inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven. Bilthoven, Noorderkroon (ong.), gemeente De Bilt (UT).

<p>In februari 2018 is een archeologisch proefsleuvenonderzoek uitgevoerd in een plangebied aan de westzijde van en ten noorden van Noorderkroon. De opdrachtgever is voornemens een Islamitisch Cultureel Centrum (inclusief parkeergelegenheid) te realiseren. </p><p>Op basis van het vooronderzoek (Nales 2017) is een lage verwachting geformuleerd voor het plangebied. De top van het dekzand is grotendeels verstoord en er zijn geen archeologische indicatoren aangetroffen. Het bevoegd gezag heeft vervolgens besloten om een proefsleuvenonderzoek te laten uitvoeren om de verwachting te toetsen, aangezien in delen van het terrein theoretisch nog archeologische resten uit het Paleolithicum tot en met het Neolithicum aanwezig konden zijn. </p><p>Dit onderzoek is uitgevoerd in de vorm van een Inventariserend Veldonderzoek door middel van Proefsleuven (IVO-P; KNA 4.0, protocol 4003 Inventariserend veldonderzoek). In het plangebied zijn twee werkputten aangelegd ter plaatse van de locaties waar tijdens het booronderzoek nog restanten van de podzolbodem aanwezig waren. Het doel van het onderzoek was vast te stellen of er archeologische waarden aanwezig zijn in het plangebied. De hoofdvraag is: Zijn binnen de grenzen van de voorgenomen bodemingrepen in het plangebied archeologische waarden aanwezig en wat is de aard, omvang, datering, kwaliteit en behoudenswaardigheid van deze (eventuele) vindplaats(en)? </p><p>Resultaten Het plangebied bevindt zich in een nattere zone met (verspoelde) gordeldekzandwelvingen langs de rand van de Utrechtse Heuvelrug. Sporadisch zijn nog restanten van de podzolbodem aanwezig in de top van het dekzand. Het dekzand is afgedekt met een humeus, zandig (bouwland-)dek. In dit dek zijn enkele vondsten aangetroffen die duiden op een datering in de Nieuwe tijd. Dit is in lijn met het historisch bekende gebruik van het plangebied. Het is gelegen in ontginningsgebied het Nieuwe Veen, dat vanaf de 13e eeuw werd ontgonnen en gebruikt voor turfsteken. Later is het plangebied in gebruik genomen voor de landbouw. Hier relateert ook het humeuze dek aan, dat waarschijnlijk is opgebracht ter verbetering van de grond. </p><p>Er zijn twee grondsporen gevonden, een greppel en een sloot. Deze sporen van landgebruik hebben, op basis van stratigrafie en vondstmateriaal, ook een datering in de (Late) Nieuwe tijd. De sloot is niet terug te vinden op het geraadpleegde kaartmateriaal. Er zijn geen prehistorische waarden aangetroffen in de top van het dekzand, waarmee de hoge verwachting op resten uit de Steentijd kan worden verworpen. Als dergelijke resten al aanwezig zijn geweest in het plangebied, dan zijn deze verstoord door de ontginning van het gebied en hierop volgende landbouw.</p>