การวิเคราะห์ศิลปะเอ็กเพรสชันนิสม์ในการออกแบบงานสร้างภาพยนตร์ของ ทิม เบอร์ตัน

การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1.ศึกษาศิลปะเอ็กเพรสชันนิสม์ในการออกแบบงานสร้างภาพยนตร์ของ ทิม เบอร์ตัน 2.ศึกษาความหมายของศิลปะเอ็กเพรสชันนิสม์ที่ปรากฏในการออกแบบงานสร้างภาพยนตร์ของ ทิม เบอร์ตัน โดยดำเนินการวิจัยเชิงคุณภาพ วิเคราะห์และตีความด้วยตนเอง (Interpretive Analysis) โดยการชมภาพยนตร์ของ ทิม เบอร์ตัน จำนวน 7 เรื่อง ได้แก่ “Beetle Juice” (1988) “Batman”(1989) “Edward Scissorhands”(1990) “Batman Returns”(1992) “Sleepy Hollow”(1999) “Planet of the Apes”(2001) “Sweeney Todd: The Demon Barber of Fleet Street”(2007) และสัมภาษณ์ผู้เชี่ยวชาญในด้านต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับการออกแบบงานสร้างภาพยนตร์ ผลการวิจัยพบว่ามีการนำศิลปะเอ็กเพรสชันนิสม์มาใช้ในการออกแบบงานสร้างภาพยนตร์ของ ทิม เบอร์ตัน ในทุกเรื่อง ซึ่งแบ่งการวิจัยออกเป็น 3 ด้าน ได้แก่ 1. การออกแบบฉากในภาพยนตร์มีลักษณะของโครงสร้างที่บิดเบี้ยวผิดปกติ และประกอบไปด้วยอุปกรณ์ประกอบฉากที่มีรูปร่างหรือลักษณะที่ไม่ปกติ มีการลดทอนรายละเอียดที่สำคัญของอุปกรณ์ประกอบฉากให้มีลักษณะที่ผิดไปจากปกติ การออกแบบฉากมักมีลักษณะคล้ายภาพจิตรกรรมเอ็กเพรสชันนิสม์ และมักใช้สีจัดจ้านตัดกันรุนแรงมาประกอบกัน 2. การออกแบบเครื่องแต่งกายมีลักษณะของความไม่เท่ากัน และแปลกประหลาดกว่าปกติ มีการใช้สีดำ หรือสีจัดจ้านตัดกันรุนแรงภายในเครื่องแต่งกายตัวละครเดียวกัน 3. การออกแบบการแต่งหน้าและทรงผมของตัวละครหลักถูกออกแบบให้มีใบหน้าที่ขาวเกินจริง ขอบตาคล้ำ และมีทรงผมที่ยุ่งเหยิงหรือมีรูปร่างผิดไปจากปกติ ซึ่งพบว่าการออกแบบงานสร้างภาพยนตร์ดังกล่าวสามารถสะท้อนความหมายที่สำคัญของเรื่องราวในแต่ละฉากภาพยนตร์ได้เป็นอย่างดี อีกทั้งสะท้อนความคิดของผู้กำกับภาพยนตร์ ทิม เบอร์ตัน ได้อย่างดีอีกด้วย

本研究旨在达成两大目标：1. 探究蒂姆·波顿（Tim Burton）电影美术创作中的表现主义（Expressionism）艺术手法；2. 剖析蒂姆·波顿电影美术创作中所体现的表现主义艺术内涵。本研究采用质性研究路径，以阐释性分析（Interpretive Analysis）为研究方法，通过观摩蒂姆·波顿的7部电影作品展开分析，具体影片包括：《甲壳虫汁》(Beetle Juice, 1988)、《蝙蝠侠》(Batman, 1989)、《剪刀手爱德华》(Edward Scissorhands, 1990)、《蝙蝠侠归来》(Batman Returns, 1992)、《断头谷》(Sleepy Hollow, 1999)、《决战猩球》(Planet of the Apes, 2001)、《理发师陶德》(Sweeney Todd: The Demon Barber of Fleet Street, 2007)，同时访谈了影视美术相关领域的多位专家。研究结果显示，蒂姆·波顿的所有电影美术创作均运用了表现主义艺术手法，本研究从三个维度展开分析：1. 电影场景设计：整体结构怪诞反常，搭配的道具造型亦违背常规；对道具的关键细节进行异化处理，使道具外观脱离现实常态；场景设计风格贴近表现主义绘画，且常使用高对比度的鲜艳色彩进行组合。2. 角色服装设计：呈现出不对称、非常规的怪异特质，同一角色的服饰常运用黑色或高对比度的鲜艳色彩搭配。3. 主角妆容与发型设计：角色面部被塑造为过度苍白，眼窝深邃，发型凌乱或造型反常。研究发现，上述电影美术设计不仅能够精准呼应各影片场景的核心叙事内涵，同时也充分展现了导演蒂姆·波顿的创作理念。