Gemeente Gooise Meren. Plangebied Raadhuisstraat 9 te Naarden. Archeologisch bureauonderzoek

In opdracht van Fennis_Metz Architecten heeft het onderzoeks- en adviesbureau BAAC een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd voor het plangebied Raadhuisstraat 9 te Naarden.Uit het bureauonderzoek blijkt dat het plangebied ligt aan de voet van de Utrechtse Stuwwal waarop in het Weichselien een dik pakket dekzand is afgezet. In het dekzand hebben zich twee bodems ontwikkeld; de Laag van Usselo (vanaf - 0,7 à 0,2 m +NAP oftewel 2,2 à 3,4 m -mv), die gevormd is in het Allerødinterstadiaal en is afgedekt met Jong Dekzand II, en een podzol (vanaf 0,6 à 0,9 m +NAP oftewel 1,5 à 2,1 m -mv), die vanaf het begin van het Holoceen is ontstaan in het Jong Dekzand II. Gebieden op landschappelijke gradiënten waren van oudsher aantrekkelijke vestigingslocaties. Desondanks zijn tot op heden geen archeologische vondsten uit deze periode aangetroffen in de omgeving van het plangebied. Mogelijk heeft dit te maken met de zandwinning in het gebied in de 18e en 19e eeuw (waardoor eventuele archeologische waarden buiten de vesting zijn verdwenen) en het stedelijk ophoogdek binnen de vesting (waardoor oudere resten zijn afgedekt). Aan het laat-paleolithicum tot en met het neolithicum wordt een middelhoge verwachting toegekend.Vanaf het neolithicum vernatte het gebied en werd het gebied langzamerhand bedekt met veen. Het is niet bekend wanneer het gebied te moerassig werd voor bewoning, maar dit zal ergens tussen het neolithicum en Romeinse tijd hebben plaatsgevonden. Vanuit het Almere en later de Zuiderzee is er tevens klei in het gebied afgezet. Dit pakket is momenteel circa 40 à 70 cm dik. Oorspronkelijk (voorafgaand aan inklinking en omwerking) zal het veenpakket dikker zijn geweest. Vanwege de toenemende vernatting van het gebied geldt voor de bronstijd tot en met de volle middeleeuwen een lage verwachting. De aanwezigheid van resten uit deze periode is echter niet geheel uit te sluiten, doordat niet bekend is wanneer het gebied onbewoonbaar werd.Vanaf de 12e eeuw is het veengebied ontgonnen, waardoor ook de omgeving van het plangebied geschikt werd voor landbouw en bewoning. Het is niet bekend of er al sprake was van een nederzetting op deze locatie, maar in 1350 is Naarden aangelegd op deze locatie. Het plangebied valt binnen de oude stadsmuren en was (op basis van oude kaarten) in de 16e eeuw al bebouwd. In de omgeving van het plangebied zijn in het veenpakket spitsporen en aardewerkfragmenten uit de 15e eeuw aangetroffen. In de loop van de eeuwen is het veenpakket afgedekt met een circa 80 cm dik (mogelijk dikker) stedelijk ophoogpakket, waarin met name archeologische indicatoren uit de 16e eeuw en later voorkomen. Dit pakket is plaatselijk geheel recent opgebracht en/of verstoord. De huidige bebouwing in het plangebied dateert uit het einde van de jaren twintig en is voorzien van strookfunderingen tot in de top draagkrachtige laag (dekzand). De tussenliggende zones zijn naar verwachting niet afgegraven. Derhalve is de verwachting dat het stedelijk ophoogpakket en de daarin aanwezige leefniveaus nog relatief onverstoord zijn. Vanwege de ontginning in de late middeleeuwen Archeologisch bureauonderzoek 6 (mogelijk al eerder) geldt voor ontginnings- en nederzettingssporen uit de late middeleeuwen A een middelhoge verwachting. Deze sporen worden verwacht in de top van het veenpakket vanaf circa 80 cm –mv. Voor nederzettingssporen vanaf 1350 geldt een hoge verwachting. Deze resten kunnen al vanaf het maaiveld voorkomen.Op basis van de huidige plannen zal een groot deel van het plangebied tot circa 3,36 m –mv (oftewel 0,65 à 1,0 m –NAP) worden afgegraven. Dit betekent dat de bodem tot diep in de natuurlijke ondergrond zal worden verstoord, waarbij zelfs naar verwachting de Laag van Usselo (op -0,7 à 0,2 m +NAP) verstoord zal raken. Derhalve dient een vervolgonderzoek plaats te vinden. Geadviseerd wordt om de huidige bebouwing voorafgaand aan het onderzoek uitsluitend bovengronds te slopen en vervolgens een proefsleuvenonderzoek (IVO-P) met doorstart naar een opgraving uit te voeren.

受Fennis_Metz Architecten委托，研究咨询机构BAAC对纳登（Naarden）市政厅街9号（Raadhuisstraat 9）规划区域开展了考古场地调查。
本次场地调查结果显示，该规划区域坐落于乌德勒支冰碛丘脚下，魏克塞尔冰期（Weichselien）期间此处沉积了厚层盖层砂。盖层砂中发育有两处土壤层：一是乌瑟洛层（Laag van Usselo），形成于阿勒罗德间冰期（Allerødinterstadiaal），层位为阿姆斯特丹基准面（Normaal Amsterdams Peil，NAP）-0.7~0.2m，即地下2.2~3.4m，被新盖层砂II（Jong Dekzand II）覆盖；二是灰化土（podzol），形成于全新世初期，发育于新盖层砂II中，层位为NAP 0.6~0.9m，即地下1.5~2.1m。
地处景观梯度带的区域自古便是极具吸引力的定居选址，但截至目前，规划区域周边未发现该时期的考古遗存。这一现象可能与18至19世纪该区域的采砂活动（导致防御工事外围的考古遗存遭到破坏）以及城内的城市堆积层（覆盖了早期人类活动遗存）有关。
旧石器时代晚期至新石器时代的考古潜力评级为中等级别。自新石器时代起，该区域逐渐沼泽化并被泥炭层覆盖，目前尚无确切数据表明区域何时完全不适宜居住，但推测这一过程发生于新石器时代至罗马时期之间。来自阿尔米尔湖（Almere）及后续须德海（Zuiderzee）的黏土也在此沉积，目前该黏土层厚度约为40~70cm；在发生沉降与改造前，原始泥炭层厚度应更厚。
受区域持续沼泽化影响，青铜时代至中世纪中期的考古潜力评级为低级别，但无法完全排除该时期遗存的存在，因尚未明确区域彻底丧失宜居性的具体时间。
12世纪起，该泥炭区域被开垦，规划区域周边也随之具备了农耕与定居的条件。目前尚无证据表明该选址在1350年前已存在定居点，但纳登于1350年在此建城。规划区域位于旧城墙范围内，根据古地图记载，16世纪时此处已建有建筑。规划区域周边的泥炭层中曾发现15世纪的尖桩遗迹与陶片碎片。
数世纪以来，泥炭层被厚度约80cm（或更厚）的城市堆积层覆盖，该堆积层中以16世纪及之后的考古遗存为主，局部区域为近代堆积或受到人为扰动。规划区域内现存建筑建于20世纪20年代末，采用条形基础直至顶部持力层（盖层砂），中间土层未被挖掘破坏，因此城市堆积层及其中的生活面相对保存完好。
得益于中世纪晚期（或更早）的土地开垦活动，中世纪晚期的开垦与定居遗迹的考古潜力评级为中等级别，这类遗迹预计分布于泥炭层顶部，即地下约80cm处。1350年之后的定居遗迹考古潜力评级为高级别，此类遗存可直接出现在地表。
根据当前规划，规划区域的大部分范围将被挖掘至地下约3.36m（即NAP 0.65~1.0m），这将扰动至自然地下层深处，甚至可能波及乌瑟洛层（NAP -0.7~0.2m），因此需开展后续考古调查。建议先将现有建筑仅进行地上部分拆除，随后开展试槽调查（IVO-P），并可根据需要升级为正式考古发掘。