บทบาทอาสาสมัครพิทักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมหมู่บ้าน (ทสม.) ในการดำเนินงานด้านทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมของจังหวัดสมุทรปราการ

การศึกษาบทบาทของอาสาสมัครพิทักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมหมู่บ้าน (ทสม.) ในการดำเนินงานด้านทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมของจังหวัดสมุทรปราการมีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาการปฏิบัติงานตามบทบาทของอาสาสมัครพิทักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมหมู่บ้าน (ทสม.) ในการดำเนินงานด้านทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม 2) ศึกษาปัญหาและอุปสรรคในการปฏิบัติงานภายใต้บทบาทอาสาสมัครพิทักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมหมู่บ้าน (ทสม.) และ 3) ศึกษาความคิดเห็นต่อการพัฒนาบทบาทของอาสาสมัครพิทักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมหมู่บ้าน (ทสม.) ให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น ระเบียบวิธีการศึกษาเป็นการศึกษาเชิงปริมาณ ประชากรและกลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ อาสาสมัครพิทักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมหมู่บ้าน (ทสม.) ในจังหวัดสมุทรปราการ จำนวนทั้งสิ้น 8,968 คน ใช้การสุ่มตัวอย่างด้วยสูตรของทาโร ยามาเน่ ที่ระดับความเชื่อมั่นร้อยละ 95 จำนวน 383 คน เครื่องมือที่ใช้ คือ แบบสอบถาม สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์ One-way Analysis of Variance: ANOVA ผลการศึกษาข้อมูลทั่วไปของกลุ่มตัวอย่าง พบว่า เพศส่วนใหญ่เป็นเพศหญิงมากกว่าเพศชาย อายุกลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่มีอายุระหว่าง 41-60 ปี สถานภาพสมรส พบว่ากลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่มีสถานะสมรสอยู่ด้วยกัน ระดับการศึกษา พบว่ากลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่จบการศึกษาระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย/ปวช. มากที่สุด ด้านอาชีพ พบว่ากลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่ไม่ได้ประกอบอาชีพ/แม่บ้าน และค้าขายมากที่สุด ระยะเวลาในการปฏิบัติงานด้าน ทสม. พบว่า ระยะเวลาในการปฏิบัติงาน คือ 1-3 ปี มากที่สุด พื้นที่การปฏิบัติงาน พบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่ มีพื้นที่การปฏิบัติงานอยู่ในเขตอำเภอเมืองสมุทรปราการ นอกจากเป็นอาสาสมัครพิทักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมหมู่บ้าน (ทสม.) ยังเป็นอาสาสมัครทางสังคมด้านอื่น ๆ พบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่ เป็นอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) มากที่สุด ผลการศึกษา พบว่า 1) ความคิดเห็นเกี่ยวกับการปฏิบัติงานตามบทบาทอาสาสมัครพิทักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมหมู่บ้าน (ทสม.) ภาพรวม พบว่า อยู่ในระดับมาก เมื่อจำแนกเป็นรายด้านแล้ว พบว่า ด้านการปฏิบัติงาน อยู่ในระดับมาก รองลงมา ด้านการประสานงาน อยู่ในระดับมาก ด้านการประชาสัมพันธ์ อยู่ในระดับมาก และด้านการประเมินผล อยู่ในระดับมากเช่นเดียวกัน 2) ผลการศึกษาความคิดเห็นเกี่ยวกับปัญหาและอุปสรรคจาการดำเนินงานตามบทบาทอาสาสมัครพิทักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมหมู่บ้าน (ทสม.) ภาพรวม โดยรวมอยู่ในระดับปานกลาง เมื่อจำแนกเป็นรายด้านแล้ว พบว่า ด้านการประเมิน อยู่ในระดับมาก รองลงมาด้านการสนับสนุนของรัฐ และด้านเครื่องมือ สิ่งของ เวลา อยู่ในระดับปานกลาง และด้านข้อมูลข่าวสาร อยู่ในระดับปานกลาง 3) ผลการศึกษาความคิดเห็นเกี่ยวกับความคิดเห็นต่อการพัฒนาบทบาทอาสาสมัครพิทักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมหมู่บ้าน (ทสม.) ภาพรวม อยู่ในระดับมาก เมื่อจำแนกเป็นรายด้านแล้ว พบว่า การพัฒนาศักยภาพการปฏิบัติงานของ ทสม. และการสนับสนุนการทำงานของสำนักงานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจังหวัดต่อ ทสม. อยู่ในระดับมากข้อเสนอแนะในการทำวิจัยครั้งต่อไป1. ควรศึกษาศักยภาพในการปฏิบัติงานของอาสาสมัครพิทักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมควรศึกษา (ทสม.) ในจังหวัดสมุทรปราการ เพื่อจะได้นำแนวทางไปพัฒนาศักยภาพในการปฏิบัติงานให้เกิดความเหมาะสมและตรงตามความต้องการ2. ควรนำการจัดการความรู้ (Knowledge management) เข้ามาปรับประยุกต์ใช้ในการปฏิบัติงานของอาสาสมัครพิทักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมหมู่บ้าน (ทสม.) ในจังหวัดสมุทรปราการอย่างต่อเนื่องเพื่อการพัฒนาองค์ความรู้อย่างสม่ำเสมอ