Plangebied keizershoeve 1 te Ewijk, gemeente Beuningen

<p>In opdracht van Jansen Bouwontwikkeling B.V. heeft RAAP Archeologisch Advies- bureau van 22 november tot en met 19 december 2007 een inventariserend veld- onderzoek in de vorm van een proefsleuvenonderzoek uitgevoerd in verband met de geplande woningbouw in de gemeente Beuningen. Doel van het onderzoek was het toetsen en aanvullen van de gespecificeerde archeologische verwachting voor het onderzochte gebied, waarbij het in eerste instantie ging om het (al dan niet) vast- stellen van de aanwezigheid van archeologische grondsporen. In het plangebied Keizershoeve I bleken drie vindplaatsen aanwezig te zijn. Vindplaats 1 is een woonplaats uit de Vroege IJzertijd (800-500 voor Chr.) en de Midden en Laat Romeinse tijd (70-450 na Chr.), waarvan ook de resten in het beschermde monument buiten het onderzochte gebied deel uitmaken. De resten uit de Midden Romeinse tijd horen bij het Romeinse villacomplex Ewijk-De Grote Aalst, het meest luxueuze van het Nederlandse rivierengebied. Een tijdens het onderzoek aangetroffen dakpanstempel suggereert dat de villa is gebouwd door, of met mede- werking van, de Vexillatio Brittanica. Dit expeditieleger vormde tussen 103 en 120 na Chr. de bezetting van het legioenskamp in Nijmegen. De greppeluitleg rond de vindplaatskern laat zien dat vindplaats 1 in de Midden Romeinse tijd zijn maximale omvang bereikte: ca. 7 ha binnen het plangebied (exclusief monument). Funderingen van stenen gebouwen zijn niet gevonden tijdens het onderzoek, op een verstoorde (mogelijke) uitbraaksleuf na. Het is echter geenszins uitgesloten dat met name direct ten zuiden van het monument nog intacte funderingssleuven in de grond zitten. Van een vermoedelijke Romeinse weg, die in 1976 enkele honderden meters ten oosten van het monument is waargenomen, kan op basis van het huidige onder- zoek worden gezegd dat de oriëntatie aansluit bij die van de midden-Romeinse verkaveling. Hoewel geen sporen zijn aangetroffen van een weg, dient er rekening mee te worden gehouden dat deze rond de zuidoostelijke hoek van het monument aanwezig kunnen zijn. De vondsten uit de Laat Romeinse tijd die eerder op de Grote Aalst zijn aangetroffen, omvatten vooral munten uit de late 4e eeuw. Het gaat om zulke grote aantallen dat vermoed wordt dat er in deze periode ter plaatse een militaire wachtpost is opgericht. Het proefsleuvenonderzoek laat zien dat in het plangebied een uitgebreid en regelmatig greppelsysteem aanwezig is uit deze periode, waarbinnen verspreid andere sporen voorkomen. Sterk afwijkend van het bekende muntspectrum van de Grote Aalst is dat een aanzienlijk deel van de nieuw gevonden munten uit het einde van de 3e eeuw stamt. Dit kan betekenen dat, anders dan Willems (1986) vermoedde, het terrein niet pas in de 4e eeuw opnieuw in gebruik is genomen, maar reeds aan het einde van de 3e eeuw. De Romeinse sporen van vindplaats 1 liggen direct onder een 45-60 cm dikke bouwvoor; de sporen uit de IJzertijd (maximaal) enkele decimeters dieper. Het belang van de recente bouwvoor als vondstlaag wordt onderstreept door de vele bijzondere metaalvondsten die erin zijn aangetroffen tijdens het proefsleuvenonderzoek. De fysieke kwaliteit van vindplaats 1 is hoog en de</p>