Archeologisch proefsleuvenonderzoek rondweg Beerta, gemeente Oldambt (GR)

<p>Aanleiding tot het hier beschreven archeologisch proefsleuvenonderzoek (IVO-P) zijn de plannen voor de aanleg van een rondweg van de gemeente Oldambt op de onderzochte percelen tussen de Ulsderweg en Oudeweg te Beerta. Omdat deze plannen met bodemverstorende ingrepen gepaard gaan, is een archeologisch vooronderzoek noodzakelijk. Dit onderzoek wordt uitgevoerd conform de Wet op de archeologische monumentenzorg. Gemeente Oldambt heeft MUG Ingenieursbureau, afdeling Archeologie, opdracht gegeven het IVO-P uit te voeren.</p><p>Voorafgaand aan het proefsleuvenonderzoek zijn een bureauonderzoek en twee booronderzoeken uitgevoerd Voor het proefsleuvenonderzoek is een Programma van Eisen opgesteld. Het archeologisch proefsleuvenonderzoek is uitgevoerd tussen 3 en 6 maart 2014.</p><p>In Noordoost-Groningen zijn in de middeleeuwen de veengebieden ontgonnen waardoor maaiveldverlaging plaatsvond met als gevolg wateroverlast en overstromingen vanuit zee. Naar schatting zijn door de wateroverlast circa 40 dorpen en buurtschappen verplaatst of geheel verdwenen en overspoeld door de Dollard. Eén daarvan is Beerta. Vanwege de wateroverlast werd het dorp verplaatst naar de huidige locatie op een hoger gelegen glaciale rug. De kerk in het huidige bebouwingslint stamt uit 1506. Voor die tijd lag Beerta verder naar het oosten, mogelijk ook in het gebied waar de rondweg is gepland. Ten oosten van Beerta zijn meerdere resten van de middeleeuwse nederzetting gevonden.</p><p>Al in de 16e eeuw werd begonnen met het inpolderen van op de Dollard verloren land. Ten minste één van de 16e-eeuwse dijken wordt door het plangebied doorsneden. Op basis van historisch kaartmateriaal kan daar mogelijk een tweede aan worden toegevoegd.</p><p>Op de glaciale rug waarop Beerta nu is gelegen, zijn aanwijzingen voor activiteiten en mogelijk ook bewoning gedurende het midden-neolithicum. Ook tijdens het paleolithicum, mesolithicum en mogelijk tot aan het begin van de bronstijd moeten de drogere delen van dit gebied geschikt zijn geweest voor bewoning.</p><p>Uit het uitgevoerde proefsleuvenonderzoek blijkt dat alleen in proefsleuf 7 archeologische resten zijn aangetroffen. Deze resten bevinden zich in en net onder een oude akkerlaag die bestaat uit een dunne laag humeus zand die tussen de veen ondergrond en de afdekkende Dollardkleien ligt. De aanwezigheid van de oude akkerlaag wijst er op dat het oude maaiveld niet of niet noemenswaardig door de overstromingen vanuit de Dollard is aangetast. Eventueel aanwezige archeologische sporen zullen daarom goed bewaard zijn. Het aangetroffen kogelpotaardewerk heeft deels afgeronde randen wat erop wijst dat het verweerd is. Dit materiaal kan bijvoorbeeld met mest op de akker gekomen zijn en als gevolg van landbouwkundige bewerking afgerond zijn. De vondstlaag ligt op circa 0,8 m onder het maaiveld terwijl de voorgenomen verstoringsdiepte circa 1 m bedraagt. De voorgenomen ingreep vormt daardoor een bedreiging voor de aanwezige oude akkerlaag in proefsleuf 7.<br>De overige proefsleuven bevatten geen archeologische sporen of vondsten. In proefsleuf 5, die aan het AMK-terrein 6827 grenst zijn ook geen archeologische sporen of vondsten gedaan. Dit wijst erop dat het AMK-terrein niet in westelijke richting doorloopt.</p><p>Gezien de resultaten van het proefsleuvenonderzoek bevelen wij aan om ter hoogte van proefsleuf 7 binnen het gebied 25 m ten westen en 25 ten oosten van de proefsleuf, dus over een lengte van circa 100 m een archeologische begeleiding van het grondwerk uit te voeren. Voor het overige deel van het onderzoeksgebied bevelen wij aan geen verder archeologische onderzoek uit te voeren.</p><p>Bovenstaande betreft een aanbeveling. De gemeente Oldambt onderschrijft deze aanbeveling.</p>