Limesweg Zuid-Holland; booronderzoek in drie deeltracés, gemeenten Zoeterwoude, Limesweg Zuid-Holland; booronderzoek in drie deeltracés, gemeenten Zoeterwoude, Alphen aan den Rijn en Bodegraven-Reeuwijk; archeologisch onderzoek: een karterend booronderzoek

<p>In het kader van de aanstaande voordracht de Nederlandse limes als UNESCO werelderfgoed bestaat binnen de gemeenten Zoeterwoude, Alphen aan den Rijn en Bodegraven-Reeuwijk de wens om een gedetailleerd inzicht te verkrijgen in de ligging van de limesweg en daaraan gerelateerde vindplaatsen. Binnen deze gemeenten bevinden zich (delen van) drie gebieden waar de limesweg naar verwachting aanwezig is en die op de nominatie staan voor de UNESCOvoordracht (Polak & de Bruin, 2016; figuur 1), te weten: - het buitengebied tussen de bebouwde kom van Woerden en Bodegraven; - het buitengebied tussen de bebouwde kom van Alphen aan den Rijn en Hazerswoude-Rijndijk; - het buitengebied tussen de bebouwde kom van Hazerswoude-Rijndijk en Zoeterwoude-Rijndijk.</p><p>Onderhavig onderzoek heeft betrekking op het westelijke deel van het tracé Woerden – Bodegraven en het westelijke deel van het tracé Hazerwoude-Rijndijk – Zoeterwoude – Rijndijk. Daarnaast is een tracédeel onderzocht dat niet op de nominatie voor UNESCO staat, dit betreft het traject Zwammerdam – Goudse Rijpad.</p><p>Het doel van het inventariserend veldonderzoek met boringen is een zo goed mogelijk beeld verkrijgen van ligging, opbouw en intactheid van de limesweg. Indien sprake is van (waarschijnlijk) aan de limes gerelateerde archeologische resten, dan is het van belang een zo goed mogelijk beeld van de intactheid en conservering te verkrijgen.</p><p>Het karterend booronderzoek heeft in de drie deelgebieden informatie opgeleverd over de ligging en mate van intactheid van de limesweg. Ook zijn er op meerdere locaties aanwijzingen voor vindplaatsen anders dan de limesweg aangetroffen. Zo is er naast grind in verschillende boringen aardewerk en/of verbrande leem aangetroffen. Ook heeft het onderzoek het beeld van het Romeinse landschap verder getailleerd.</p><p>In deelgebied Zoeterwoude-Rijndijk – Hazerswoude-Rijndijk, Goudse Rijpad – Zwammerdam en het westelijke en uiterste oostelijke deel van het deelgebied Bodegraven – Nieuwebrug aan den Rijn is de weg mede door de boringen goed bekend. Voor het deelgebied Hazerswoude-rijndijk heeft het onderzoek geen aanwijzingen voor de weg opgeleverd. Het wegdek bestaat doorgaans uit grind en keramisch bouwmateriaal. De agger kenmerkt zich door bijmenging van relatief grof zand in het oeversediment.</p><p>Het booronderzoek heeft naast resten van de limes twee vindplaatsen en een mogelijke vindplaats opgeleverd. Deze vindplaatsen betreffen waarschijnlijk nederzettingsterreinen. Vindplaats 1 bevindt zich in het westelijke deel van het deelgebied Zoeterwoude - Hazerswoude en lijkt op basis van de diepteligging en de datering van het aardewerk gelijktijdig met de limesweg te zijn. Vindplaats 2 is gelegen tegen de bebouwde kom van Nieuwerbrug aan de Rijn en kent twee bewoningsperioden. De jongste periode kan samenvallen met het gebruik van de limesweg. Het kan echter ook om een vroegmiddeleeuws niveau gaan. De oudere bewoningsfase lijkt op basis van de stratigrafische ligging te dateren voor de Romeinse tijd.<br>Vindplaats 3 ten slotte bevindt zich ten oosten van Nieuwebrug aan de Rijn en bevat aardewerk uit de (Romeinse tijd of) middeleeuwen. Een relatie met de limes lijkt gezien het aardewerk, dat eerder naar kogelpot neigt, niet voor de hand te liggen.</p>