Plangebied Hoofdstraat te Schaesberg, gemeente Landgraaf .

<p> Inleiding
<p> In opdracht van Milieutechnisch Adviesbureau Heel heeft RAAP gedurende maart (2024) een
archeologisch vooronderzoek in de vorm van een bureauonderzoek en verkennend booronderzoek
uitgevoerd voor het plangebied aan de Hoofdstraat te Schaesberg, in de gemeente Landgraaf . Het
onderzoek vond plaats in het kader van een omgevingsvergunning welke nodig is voor de reconstructie
van de Hoofdstraat te Schaesberg. Deze reconstructie omvat de vernieuwing van de bovenbouw, de
aanleg van drie bergingskelders en een regenwaterriool. Het bestaande riool blijft gehandhaafd maar
alle bestaande riool-huisaansluitingen worden vervangen.
<p> Resultaten
<p> Het plangebied is gelegen op het terras van Margraten en is voornamelijk onderdeel van een
lössplateau. Alleen het meest zuidelijke deel is onderdeel van een droogdal. De bodem in het
plangebied bestaat uit radebrik- en bergbrikgronden, zoals het booronderzoek heeft uitgewezen.
<p> Het plangebied ligt binnen een archeologisch monument: de oude dorpskern van Schaesberg. Binnen
het plangebied zijn geen vondstmeldingen bekend, maar rondom het gebied zijn twee vondsten
gedaan: op een afstand van ca. 650 m naar het noordwesten twee Romeinse bad-vertrekken en op
een afstand van ca. 500 m naar het zuidwesten een ongespecificeerde vondst gevonden tijdens
archeologisch booronderzoek. De Romeinse Via Belgica heeft ofwel direct ten noorden ofwel direct ten
zuiden van het plangebied gelopen.
<p> Het zuiden van het plangebied is onderdeel van een gradiëntzone. Hier kunnen archeologische resten
van jager-verzamelaars uit de periode paleolithicum-neolithicum verwacht worden. De vruchtbare
lössgrond in het plangebied maakte het aantrekkelijk voor landbouwers gedurende de periode
neolithicum – late middeleeuwen. Daarnaast is er is een verhoogde verwachting met betrekking tot
archeologie daterende uit de Romeinse tijd, vanwege de nabijheid van de Via Belgica. Verder blijkt dat
er in de nieuwe tijd (vanaf tenminste 1811) bewoning in het plangebied was. Zodoende worden in het
plangebied archeologische resten van nederzettingen (mogelijk) verwacht uit de periode
middeleeuwen-nieuwe tijd.
<p> Advies
<p> Op basis van de resultaten van het onderzoek blijkt dat in het plangebied (mogelijk) archeologische
resten bedreigd worden door de voorgenomen bodemingrepen. Daarom wordt geadviseerd om de
grondwerkzaamheden te laten plaatsvinden onder archeologische begeleiding.
<p> De randvoorwaarden voor de archeologische begeleiding dienen in een Programma van Eisen te
worden vastgelegd, dat voorafgaand aan de werkzaamheden door de bevoegde overheid goedgekeurd
dient te worden.