แนวทางการตัดสินใจเลือกใช้ระดับรายละเอียดหรือขั้นพัฒนาแบบจำลอง LOD ในแบบจำลองสารสนเทศอาคารเพื่อโครงการออกแบบ-ก่อสร้างสำหรับประเทศไทย

แบบจำลองสารสนเทศอาคาร (BIM) เป็นกระบวนการสำหรับสร้างและจัดสรรข้อมูลโครงการออกแบบก่อสร้างที่พัฒนาขึ้นจากการบันทึกข้อมูลลงในวัตถุสามมิติ (3D Model) และสร้างความสัมพันธ์ของข้อมูลที่ถูกบันทึกเพื่อให้สามารถนำข้อมูลที่เกี่ยวข้องมาใช้สำหรับการวิเคราะห์งานออกแบบและก่อสร้างได้ ส่งผลให้กระบวนการมีพื้นฐานการทำงานบนโมเดล 3 มิติเป็นหลัก ซึ่งนำไปสู่การพัฒนามาตรฐาน Level of Development (LOD) ที่เป็นจุดอ้างอิงและจำแนกระดับการพัฒนาวัตถุ 3 มิติ ในการทำงานบนกระบวนการ BIM ในประเทศไทยจากการสำรวจในปี 2554 ผลการศึกษาพบว่ามีเพียง 57.14% ของบริษัทออกแบบและ 45.16% ของบริษัทรับเหมาที่ใช้งานหรือรู้จัก BIM (ธณัชชา สุขขี, 2554) แสดงถึงการใช้งานที่ยังไม่แพร่หลายในประเทศไทย ซึ่งปัจจุบันยังไม่มีมาตรฐาน LOD ที่เป็นกลางและข้อบังคับที่แน่ชัดในอุตสาหกรรมก่อสร้างประเทศไทย ทำให้ใช้งานมีลักษณะเป็นเพียงการจัดตั้งสัญญาข้อตกลง (Term of Agreements) ที่กำหนดใช้เฉพาะโครงการและช่วงเวลาโครงการที่เจาะจง หรืออาจถูกบรรจุเป็นส่วนนึงในมาตรฐานที่พัฒนาขึ้นเพื่อใช้งานภายในองค์กรเท่านั้น ในการดำเนินงานจึงเกิดปัญหา กรณีเช่น การตีความที่แตกต่างกันของแต่ละทีม ขาดความเข้าใจเพื่อการกำหนด LOD เป็นต้น ดังนั้นการศึกษานี้จึงมีเป้าหมายเพื่อค้นหาปัจจัยและผลกระทบในการกำหนด LOD สำหรับโครงการ รวมทั้งวิธีการกำหนด LOD ผ่านการศึกษาแนวคิดที่เกี่ยวข้องกับ BIM ในโครงการออกแบบก่อสร้าง การศึกษาเปรียบเทียบมาตรฐาน LOD ทั้งในไทยและต่างประเทศ งานวิจัยที่เกี่ยวข้องและกรณีศึกษา ที่อาจเกี่ยวข้องกับการกำหนด LOD ตามบริบทประเทศไทยที่เกิดขึ้นการศึกษาดำเนินการวิจัยด้วยวิธีการเดลฟาย (Delphi Method) ซึ่งเป็นการเก็บรวบรวมข้อมูลกลุ่มผู้เชี่ยวชาญที่มีบทบาทในโครงการ BIM ในตำแหน่ง BIM specialist หรือ BIM Manager และ BIM Coordinator ทั้งสิ้นจำนวน 8 คน ผ่านการเก็บข้อมูลทั้ง 3 ครั้ง ได้แก่ 1) แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง 2) แบบสอบถามค่าน้ำหนักความสำคัญ และ 3) แบบสัมภาษณ์เพื่อยืนยันผลการศึกษา โดยการออกแบบเครื่องมือวิจัยในทุกรอบจะถูกสังเคราะห์ขึ้นจากการนำผลการศึกษาที่ได้รับแต่ละครั้งมาทำการวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis) จนเมื่อการเก็บข้อมูลได้เสร็จสิ้นลงและผลการศึกษาเป็นฉันทมติ ผู้วิจัยจึงจะทำการสรุปผลการศึกษาภายใต้กระบวนทัศน์การตีความ (Interpretive Paradigm) ที่ได้รับจากการทบทวนวรรณกรรมที่ผ่านมาทั้งหมดในงานวิจัยจากผลการศึกษาและพัฒนาแนวทางการตัดสินใจเลือกใช้ระดับรายละเอียดหรือขั้นพัฒนาแบบจำลอง LOD ในแบบจำลองสารสนเทศอาคาร เพื่อโครงการออกแบบ-ก่อสร้าง สำหรับประเทศไทย พบว่า ปัจจัยที่สำคัญต่อการพิจารณา LOD ทั้ง 3 ปัจจัย ได้แก่ 1) ปัจจัยด้านความต้องการของเจ้าของโครงการ 2) ปัจจัยด้านการกำหนดเป้าหมายและการใช้ประโยชน์ BIM และ 3) ปัจจัยด้านระยะเวลาโครงการ โดยมีลักษณะเป็นแก่นการพิจารณาที่ส่งผลต่อการพัฒนาข้อมูลโมเดล BIM ในโครงการโดยตรง รวมทั้งเสนอแนะแนวทางการกำหนด LOD จากวิธีการกำหนดทั้ง 4 องค์ประกอบ และการประเมินทางเลือก LOD ด้วยรายการผลกระทบที่ได้รับจากการกำหนด LOD ในโครงการตามการศึกษา โดยจากการยืนยันผลการศึกษาถึงการนำไปใช้งาน พบว่า มีความเป็นไปได้ในการนำไปใช้งานเพื่อเป็นการแนะแนวและเสนอทางเลือกสำหรับนำไปวินิจฉัย เพื่อนำไปปรับใช้ในโครงการออกแบบ-ก่อสร้าง ด้วย BIM ที่กำลังจะเกิดขึ้น สำหรับประเทศไทย