Plangebied Kasteelstraat 20-22 te Philippine, gemeente Terneuzen; archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek

<p>In opdracht van ABO-Milieuconsult B.V. heeft RAAP in juni 2021 een archeologisch vooronderzoek in de vorm van een bureauonderzoek uitgevoerd voor het plangebied Kasteelstraat 20-22 te Philippine in de gemeente Terneuzen. Het onderzoek vond plaats in het kader van het opstellen van een nieuw bestemmingsplan. Op grond van de onderzoeksresultaten kunnen de volgende uitspraken worden gedaan:</p><p>Het noordelijke deel van het plangebied bevat resten van een geëgaliseerde aarden wal tot maximaal 50 cm diep die op zijn vroegst in 1505 is aangelegd. Hieronder bestaat een reële kans op de aanwezigheid van afgedekte resten van bewoning uit de laatmiddeleeuwse periode tot 1505. Ten zuiden hiervan ligt een dichtgeslibde en gedempte gracht waar een verwachting bestaat op het aantreffen van losse vondsten en afvaldumps uit de periode 1633 tot de jaren ’50 van de 20e eeuw. Ten zuiden van deze gracht ligt een smalle strook waarin eveneens nog resten van bewoning uit de late middeleeuwen en nieuwe tijd tot 1633 aanwezig kunnen zijn. Nog aanwezige archeologische resten zijn verstoord ter plaatse van de twee panden en 2,0 tot 2,5 m diep ter plaatse van een sanering direct ten zuiden van het pand Kasteelstraat 22.</p><p>In het kader van de huidige planvorming is behoud in situ van eventueel aanwezige archeologische resten niet haalbaar. Daarom wordt vervolgonderzoek aanbevolen. De verwachte archeologische resten bestaan uit muurresten, uitbraaksleuven met veel mortel- en baksteenpuin, een grachtvulling, mogelijk vol met puin en vondsten. Dergelijke fenomenen zijn in de boor slecht te onderscheiden van recente verstoringen. In een ontsluiting is het verschil beter te zien. Daarom wordt het uitvoeren van een booronderzoek niet aanbevolen.</p><p>Om de gespecificeerde verwachting aan te vullen en te verfijnen wordt daarom een vervolgonderzoek geadviseerd in de vorm van een inventariserend veldonderzoek door middel van één of meer proefsleuven op de plek van de twee westelijke nieuw te bouwen huizen, voorafgaand aan de start van de bodemingrepen ten behoeve van de bouw. Een dergelijk vervolgonderzoek heeft tot doel de opbouw van de ondergrond, de bodemopbouw en/of bodemverstoringen gedetailleerd in kaart te brengen en te bepalen of zich archeologische resten in de bodem bevinden (karterend onderzoek). Daarbij kan direct ook worden bepaald of de aangetroffen resten behoudenswaardig zijn (waarderend onderzoek). Aan de hand daarvan kan de in dit bureauonderzoek opgestelde archeologische verwachting worden getoetst en kunnen concrete gegevens worden verzameld over aard, datering, omvang, (diepte)ligging, gaafheid, conservering (evt. gerelateerd aan de grondwaterstand), uiterlijke kenmerken (artefacten en type indicatoren), zeldzaamheid, informatiewaarde, representativiteit en ensemblewaarde van de verwachte of aangetroffen archeologische resten. </p><p>Het is mogelijk de proefputten direct de omvang van de bouwput te geven. In een dergelijk geval start het onderzoek als proefput en wordt tijdens het onderzoek besloten om een doorstart te maken naar een opgraving wanneer tijdens de eerste fase (het proefputonderzoek) blijkt dat er sprake is van de aanwezigheid van behoudenswaardige archeologie. Dit vergt wel goede afspraken met de uitvoerder van het onderzoek en vooral de overheid over hoe, door wie, op basis waarvan en vooral: binnen welke termijn een dergelijk besluit tot doorstart wordt genomen.</p>