แรงกดบนหมอนรองกระดูกสันหลังเอวที่ระดับ 4 และ 5 และการทำงานของกล้ามเนื้อลำตัวขณะยกและเคลื่อนย้ายคนด้วยแรงกาย

การยกและเคลื่อนย้ายด้วยแรงกาย เป็นสาเหตุของการบาดเจ็บหลัง ซึ่งเกิดจากแรงกดบนหมอนรองกระดูกสันหลังและจากการทำงานของกล้ามเนื้อ โดยเฉพาะการยกและเคลื่อนย้ายคน ซึ่งยังมีการศึกษาอยู่น้อย การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาแรงกดบนหมอนรองกระดูกสันหลังเอวที่ระดับ 4 และ 5 และการทำงานของกล้ามเนื้อลำตัว ขณะยกและเคลื่อนย้ายคนด้วยท่ายกแบบสองคนยก อาสาสมัครเป็นเพศชาย อายุ 18-23 ปี จำนวน 32 คน ยกผู้ถูกยก น้ำหนัก 60  5 กิโลกรัม ด้วยท่า Two-handed seat carry, Four-handed seat carry, Fore-and-Aft carry และ Chair carry จากโต๊ะที่มีระดับความสูง 50 เซนติเมตรจาก พื้นแห้ง 100 เซนติเมตรจากพื้นแห้ง และ 100 เซนติเมตรในน้ำลึก 80 เซนติเมตร บันทึกภาพด้วยกล้องวิดีโอจำนวน 8 ตัว หาค่าแรงกดบนหมอนรองกระดูกสันหลังเอวที่ระดับ 4 และ 5 ด้วยโปรแกรม 3DSSPP และศึกษาการทำงานของกล้ามเนื้อลำตัวด้วยเครื่องตรวจไฟฟ้าของกล้ามเนื้อ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติ Friedman test พร้อมทดสอบความแตกต่างด้วย Wilcoxon signed-rank testผลการศึกษาแรงกดบนหมอนรองกระดูกสันหลังเอวที่ระดับ 4 และ 5 พบว่า ท่า Four-handed seat carry มีค่าสูงที่สุด รองลงมาคือท่า Two-handed seat carry โดยเฉพาะช่วงการยกที่ระดับความสูง 50 เซนติเมตรจากพื้นแห้ง รวมทั้งยังมีค่าสูงกว่า 3,400 นิวตันซึ่งเป็นค่าที่ NIOSH เสนอแนะไว้ โดยการยกและเคลื่อนย้ายที่ระดับความสูง 50 เซนติเมตรมีค่าสูงกว่าที่ระดับความสูง 100 เซนติเมตรการศึกษาการทำงานของกล้ามเนื้อลำตัว External oblique, Internal oblique, Rectus abdominis และ Erector spinae พบว่ากล้ามเนื้อ External oblique และ Erector spinae มีการทำงานของสูงสุดในทุกท่าและทุกระดับความสูง โดยที่ระดับความสูง 50 เซนติเมตรจากพื้นแห้งมีการทำงานของกล้ามเนื้อลำตัวสูงที่สุด รองลงมาคือที่ระดับความสูง 100 เซนติเมตรจากพื้นแห้ง และที่ระดับความสูง 100 เซนติเมตรในน้ำลึก 80 เซนติเมตรมีค่าต่ำที่สุด การศึกษาครั้งนี้เสนอแนะว่า ควรยกที่ระดับความสูง 100 เซนติเมตรจะมีความเสี่ยงน้อยกว่า โดยช่วงการยกเป็นช่วงที่มีความเสี่ยงต่อการบาดเจ็บมากที่สุด นอกจากนี้ผู้ยกควรมีการสร้างความแข็งแรงของกล้ามเนื้อโดยเฉพาะกล้ามเนื้อ External oblique และ Erector spinae เพื่อป้องกันการบาดเจ็บในขณะยกและเคลื่อนย้าย

本研究聚焦于徒手搬运与移动作业引发的腰背损伤问题——此类损伤源于脊柱所受的压力负荷与肌肉的过度激活，而针对人员搬运作业的相关研究仍较为匮乏。本研究旨在探究采用双人搬运姿势开展人员搬运时，第4、5腰椎所受的压力及躯干肌肉的活动特征。本研究招募32名年龄介于18至23岁的男性志愿者，以60±5千克的重量模拟伤员，分别采用双手座式搬运（Two-handed seat carry）、四人座式搬运（Four-handed seat carry）、前后式搬运（Fore-and-Aft carry）及椅式搬运（Chair carry）四种姿势完成搬运作业，作业场景涵盖三类工况：干地环境下50厘米高桌面起始、干地环境下100厘米高桌面起始，以及水深80厘米处100厘米高度的水下搬运。研究过程中采用8台摄像机录制作业影像，通过3DSSPP软件计算第4、5腰椎所受的压力值，并利用肌电图仪采集腹外斜肌（External oblique）、腹内斜肌（Internal oblique）、腹直肌（Rectus abdominis）及竖脊肌（Erector spinae）的肌肉活动数据。数据分析采用弗里德曼检验（Friedman test），并通过Wilcoxon符号秩检验（Wilcoxon signed-rank test）进行组间差异比较。腰椎压力分析结果显示：四人座式搬运的腰椎压力峰值最高，其次为双手座式搬运；其中干地50厘米起始高度的搬运工况压力尤为突出，其峰值超过了美国国家职业安全与健康研究所（NIOSH）推荐的3400牛安全阈值，且50厘米起始高度的搬运作业压力显著高于100厘米起始高度的工况。肌肉活动分析结果显示：腹外斜肌与竖脊肌在所有搬运姿势及所有工况下的激活程度均为最高；其中干地50厘米起始高度的肌肉激活程度最高，其次为干地100厘米起始高度工况，而水深80厘米处100厘米高度的搬运工况肌肉激活程度最低。基于上述结果，本研究提出以下建议：优先选择100厘米起始高度的搬运作业以降低腰背损伤风险，其中举升阶段为损伤风险最高的关键环节；此外，搬运人员应针对性强化腹外斜肌与竖脊肌的肌肉力量，以预防搬运过程中的腰背损伤。