KK1-2055 - Baren shayi (Dragon girl)

Moi da ya ngai hkai na maumwi gaw baren shayi a lam re. Moi kalang mi na ten hta ndai hkakau makau kaw mare kasha langai mi nga ai da. Dai mare kasha kaw gaw ndai hkan wa numsha langai hte myi nmu ai dingla langai mi nga ai da. Shan2 gaw shada da grai tsawra hkat ai re ai da. Shi na kasha ndai numsha ni mying gaw ja seng bu da. Shi gaw shiwa hpe dai hku bau maka re she lani hte lani nga ai da. Ndai ja seng bu gaw grai tsawm ai da, ndai (yokeshin mintami ) ni hta grai tsawm ai da. Hkumhkrang ndai galu kaba shan hpraw na grai tsawm ai da. Shi gaw grai ma sumnum ai da, kawa na ga madat she kawa myi pai dai hpe bau maka taw ai re ai da. Dai shaloi she ndai mungdan shagu de na ndai la ni gaw shi hpe grai ra ma ai da. Dai shi na mare kahtawng kaw na ni ma shi hpe grai ra ma ai da, shi hpe mu shagu grai ra ai da. Grai ra na lani mi na ten hta da ndai la 3 gaw shi hpe kalang ta nang hpe ngai grai ra ai, grai tsawra ai nga na lani mi shi hpe sumtsaw ga sa tsun ai da. Sumtsaw ga sa tsun da, lani mi gaw hkindu la nga re ai da. Langai mi na mying gaw ndai zai lawt awng nga re ai da. Langai mi na mying gaw Naw San da, shanhte ni 3 nga she shanhte ni rau sha wa dai numsha hpe grai ra ai nga sa tsun yang dai numsha dai gaw grai myit ru ai da. Shaloi shi gaw dai i gara hku mahtai nchye jaw na shi gaw gara hku jaw ai i nga yang dai nanhte 3 hpe i ntsawra ai n re ai, grai tsawra ai retim mung ngai hta nga nye wa hpe grau tsawra ai hpe she ngai la na ngu tsun ai da. Dai shaloi she dai la 3 mung shanhte gaw e re jang gaw mai ai ngu da, dai kaw rau nga, rau nga yang, dai hku rau nga taw ai ten hta she, lani mi na ten hta she shanhte grai myit mada da ai grai tsawra ai ja seng hkawn wa n myit mada ai sha shi mat wa ai da. N myit mada ai sha si mat wa re shaloi ndai shi hpe grai ra la 3 wa gaw nga taw ai da. Dai katsa dingla ai hte nga, katsa dingla hpe bau na nga taw ai da. Dai hku re nga she dai hku nga na na re yang shanhte gaw ndai myit wa sai da. Myit wa re ndai hkindu la ngu ndai wa shawng tsun sai da. Aw da i tsaba e da ya gaw i ngai grai tsawra ai ja seng bu mung nnga ai, dai re majaw i tsaba nang hpe ja seng bu nnga tim ngai tsawra ai. Dai ngu na she retim ya ngai i ngai wa sa na. Tsaba na na matu i nang ndai hpe nnag sha na nga taw u. Dai dingla hpe ndai shi na (kachyi) langai mi raw ya ai da. Raw ya na she shi gaw shi na buga de wa mat sai da. Wa mat na she ndai zai lawt awng ngu ndai wa tsun ai da. Dai wa hpe tsun ai da, shi gaw aw da tsaba e da nang hpe da ja seng bu nnga ai retim mung da ngai mung nang hpe grai tsawra ai da. Retim ya ngai i nye na shara de ngai naw wa na yaw. Ya ngai tsaba nang hpe shata mi kalang kalang gawan ngu na shi dai hku sha ga tsun kau da ai da. Tsun kau da re shaloi she shan 2 gaw wa mat sai. Wa mat na she ndai Naw San ndai wa gaw shi gaw kaja wa sha shi ja seng bu hpe grai tsawra ai majaw shi na myit hta gaw i ngai grai tsawra ai majaw shi na myit hta aw da ngai gaw i ngai grai tsawra ai nnga tim ngai ndai i nye na katsa dingla myit n mu hpe grau na nye na ndai prat hpe jahtum kau sa na re ngu na shi dai hku sha myit na shi grai tsawra ai ja seng bu n nga ai retim mung shi gaw shi na ndai katsa dingla hpe hpun ni hta dut na shi gumhpraw lu ai bungli galaw na shi gaw dai myit n mu ai katsa dingla hpe bau na shi gaw dai hku rai nga taw ai da.] Nga taw rai lana de mi ahkying aten hta grai lagawn na shi hka kau hkin gau kaw shi sa mau dung taw ai da. Sa mau dung taw nga ai shaloi she ndai hka kau kaw wa she numsha langai mi wa she lagaw machyi na jamjau hkrum taw ai hpe mu ai da. Dai hku machyi yang shi mau taw nga ai shaloi kagat sa wa ai da. Kagat sa wa na shi gaw ndai machyi taw ai num sha hpe shi gaw sa shaga ai da. Aw da ahkri i hpa baw byin ai rai ngu na san shaloi shi na lagaw dai hpe shi woi wa na shi na shan tsaba nga ai nta kaw dai numsha hpe lagaw machyi ai tsi tsi ya ai da. Tsi tsi ya na dai numsha mung dai kaw nga nga rai dai aten ni na na wa she shan 2 gaw grai hkau mat ai da. Shan 2 grai hkau mat na shan 2 gaw sumtsaw byin mat ai da. Sumtsaw byin mat na loi mi na yang ndai numsha wa gaw shi myit ai da. Aw ndai i ndai la kasha wa gaw shi ngai hpe kaja wa sha ra ai re yang gaw ngai shi hpe i ngai na byin ai lam hpe ngai tsun dan ra sai ngu na myit daw dan ai da. Ngai shi hpe ndai hku sha nmai makoi magap da sai ngu na shi dai hku myit la na lana mi na aten hta shata jan mai ai da. Shagawng shana re da, shagawng shana re du she dai Naw San hpe tsun ai da. Aw da i dai numsha gaw tsun ai, A naw e dai na nang hte ngai hte dai kaw sa chyai ga ngu da. Shata jan shagawng shana ma re ai, nang hte dai kaw sa jahta yu ga ngu tsun ai da. Sa jahta yu ga ngu tsun ai shaloi dai Naw San mung shi gaw tsun ai da. Naw San gaw tsun e mai ai le ngu tsun na shan 2 gaw rau sa wa sai da. Rau sa wa re yang hkingau kaw she sa du she mi Naw San sa mau sumru taw nga ai ahkying aten kaw she dai num sha gaw woi sa wa sai da. Woi sa wa re shaloi she ndai numsha wa gaw tsun ai da, ndai numsha gaw Naw San hpe tsun ai da. A naw nang hpe ngai lama mi tsun na yaw da. Nang hpa ma hkum pawt, dai shaloi ndai naw san gaw tsun ai da, e sha tsun rit ngu da, shi gaw grai n gwi tsun ai da, Naw san gaw dai numsha hpe grai ra ai da, retim shi gaw tsun nan tsun ra ai re majaw grai n gwi tsun tim tsun ai da. Ngai gaw kaja wa tsun ga nga yang i nang hte ngai rau nmai nga ai ngu tsun ai da, ngai gaw ndai dinghta ga na masha nre ai. Ngai gaw ndai panglai kaw nga ai ndai baren shayi re ai ngu na tsun ai da. Dai shaloi she ndai Naw san wa gaw grai myit n pyaw ai da. Grai myit n pyaw shi gaw kanoi noi pyi lu hkrap ai da. Dai hku grai myit kaji ai da, shi na myit man gaw galai shai mat na grai myit n pyaw ai da. Grai myit n pyaw na dai numsha gaw naw san hpe tsun ai da. Retim hpa myit hkum kaji yaw nang hpe ngai lama mi jaw da na ngu tsun ai da. Nang hpe ngai lama mi jaw da na ngu tsun ai shaloi dai naw san wa gaw mai ai ngu tsun ai da, re na she ndai shi gaw ya ngai wa ra sai da. Shi na (aike ) kaw na she ndai gumdin langai shaw ya ai da, ndai gumdin langai n lung tawng zawn zawn langai mi shaw ya ai da, ndai nang la da u yaw da. Ndai gaw gai i na na matu grai akyu rawng ai re ai ngu tsun ai da. Nang grai tsawra ai ndai ja seng bu na ndai lup kaw i nang sa u ngu da. Nang sa u, sa na ndai lup hpe hpaw u da, hpaw na ndai ja seng bu na ndai sinda ang ang kaw ndai tawng hpe nang jahkrat bang dat u yaw ngu tsun ai da. Jahkrat bang dat u yaw ngu tsun ai da, dai shaloi she dai numsha gaw naw san hpe dai hku numhtet ga tsun ngut na kalang ta shi na ndai kalang ta hka de shang mat wa ai da. Shang mat wa re yang she ndai numsha gaw dai numsha hpe shang mat wa yu na she grai na hkra dai kaw mau na nga ta sai da. Shi gaw grai myit n pyaw ai sha ngam ta na shi gaw kalang bai wa na shi na katsa ba na nta de wa re shaloi ndai mi na num kasha wa baren shayi wa tsun da ai hte maren ndai baren shayi wa jaw ai n lung tawng hpe bang na ndai shi grai tsawra dik ai ja seng bu na lup de sa wa ai da. Sa wa na she ndai ja seng bu na lup hpaw na mi tsun da ai hku sha sinda ang ang kaw ndai n lung hpe shi gaw jahkrat bang dat ai da. Jahkrat bang dat re she n myit ma da ai sha ja seng bu gaw dai lup kaw na bai hkrung wa ai da. Bai hkrung mi na raw sha grai tsawm ai mi na dai hku hkrang raw raw shi wa bai lu pru wa ai da. Lu pru wa na shan 2 gaw grai kabu mat ai da, grai pyaw mat sai da, grai pyaw na shan 2 gaw grai ngwi pyaw ai dinghku hpe shan 2 gaw gaw de mat wa sai. . Language as given: Jinghpaw

吾辈今日所叙之事，乃是一则民间故事（baren shayi）。吾等曾听闻，有克钦（kachyi）族之民，居于某村寨之中。此村寨之民众，与邻村之民素有往来。掸族（Shan2）有一老者，曾行猎之事。彼时，此村寨之民众，皆信奉杰森布（ja seng bu）。其以杰森布为信仰，与天地万物共生。此杰森布，乃横断民田（yokeshin mintami）之神也。每逢祭祀，族人皆会敬奉此神。其心怀慈悲，护佑一方水土，使百姓安居乐业，免受灾厄之苦。此故事中，有三位主角，其一为民间故事之讲述者，其二为村寨之民，其三为杰森布之信徒。讲述者曾言，此三位主角，皆与杰森布有着不解之缘。讲述者曰，此三位主角，曾于村寨中相遇，共话桑麻。村寨之民，世代居于河畔，以农耕为生。村寨之民，有一位名为瑙山（Naw San）者，曾与三位掸族之人相交，彼此情谊深厚。彼时，三位掸族之人，曾于村寨中留宿，与瑙山畅谈数日。一日，三位掸族之人欲离去，瑙山设宴相送，席间众人相谈甚欢。宴罢，三位掸族之人启程，瑙山送至村口，互道珍重。临别之际，瑙山赠予三位掸族之人一份礼物，以表心意。此礼物乃是一块精美的玉石，三位掸族之人欣然接受，携之而归。途中，三位掸族之人行至一处山谷，偶遇一位迷路的旅人。旅人衣衫褴褛，神情疲惫，三位掸族之人心生怜悯，遂将瑙山所赠之玉石赠予旅人，以解其燃眉之急。旅人接过玉石，感激涕零，遂向三位掸族之人告知了一处隐秘的宝藏之地。三位掸族之人依旅人所言，寻至宝藏之地，果然获得了大量的金银财宝。三人欣喜若狂，遂将部分财宝赠予村寨之民，以报答村寨的款待之恩。村寨之民得此财宝，生活日益富足，不再为生计所忧。自此，村寨之民更加信奉杰森布，感恩其护佑之恩。彼时，有一位名为艾克（aike）的年轻人，听闻此事后，心生羡慕，遂前往瑙山的家中，欲求杰森布的庇佑。艾克来到瑙山家中，见瑙山正与几位老友闲谈，遂上前行礼，说明来意。瑙山见艾克心怀虔诚，便应允了他的请求，告知他祭祀杰森布的仪式流程。艾克依照瑙山所言，准备了祭祀所需的祭品，于家中搭建了祭祀台，虔诚地向杰森布祈祷。祈祷之际，艾克忽见杰森布显灵，现身于祭祀台之上，手中握着一把锋利的宝剑。杰森布对艾克曰：“汝若欲得庇佑，需先为村寨做出贡献，方能获得我的认可。”艾克闻言，恍然大悟，遂告别瑙山，回到村寨之中，带领村民开垦荒地，兴修水利，改善了村寨的生产生活条件。村民们皆感激艾克的付出，推选他为村寨的首领。自此，村寨更加繁荣昌盛，百姓安居乐业。此后，艾克每逢祭祀之时，都会亲自主持仪式，向杰森布祈祷，护佑村寨平安。有一日，杰森布托梦于艾克，告知他村寨附近将有一场洪水，需提前做好防范。艾克惊醒后，立刻召集村民，带领大家修筑堤坝，疏通河道。数日后，洪水如期而至，因村民们提前做好了防范，村寨安然无恙，免受洪水之灾。村民们更加敬畏杰森布，对艾克也更加敬重。此后，村寨之中再也没有发生过重大的灾厄，百姓们过上了幸福安稳的生活。此民间故事，旨在颂扬杰森布的慈悲与护佑，以及克钦族人民的善良与勤劳。