Arnhem Coehoorngebied (Plot 1 en 2)

In opdracht van DID Samenwerkende Ontwikkelaars B.V. en Vereniging Cohousing Arnhem heeft BAAC van 15 tot en met 17 november 2021 een proefsleuvenonderzoek uitgevoerd in het plangebied Coehoorngebied te Arnhem. De aanleiding voor het onderzoek is de voorgenomen bouw van woningen in het plangebied waarbij een gerede kans bestaat dat archeologische waarden vernietigd zullen worden. Het proefsleuvenonderzoek heeft geresulteerd in de vaststelling van twee vindplaatsen. Vindplaats 1 bestaat uit resten van de 17e-eeuwse vestingwerken behorende bij het ravelijn, “‘t Hooge Werck”. Vindplaats 2 wordt gevormd door resten van de kleine Eusebiuskerk. Tevens zijn moderne ophogingslagen aangetroffen, met daarin muurwerk dat op zijn vroegst uit de late 19e eeuw, maar vermoedelijk uit de 20e eeuw dateert. Het gaat om restanten van een tuinmuur en poeren van een relatief hoog gebouw. Deze restanten hebben geen archeologische waarde. De vondsten bestaan voornamelijk uit aardewerk, bouwkeramiek en metaal. Verder is een zeer geringe hoeveelheid glas en dierlijk bot verzameld. Het aardewerk dateert vanaf de late middeleeuwen tot in de 19e eeuw. Deze vondsten zijn mogelijk aan de middeleeuwse voorstad, en aan de aanleg en het gebruik van de vesting te koppelen. De metaalvondsten dateren vanaf de 16e eeuw tot en met de 19e eeuw, waarvan een aantal van de voorwerpen uit de periode van de vestingwerken en een militair karakter heeft. Vindplaats 1 bestaat uit de gracht die is opgevuld en afgedekt met pakketten zand die vondstmateriaal bevatten, dat vanaf de late middeleeuwen tot en met de 19e eeuw dateert. Dit strookt met de historische gegevens, dat de vestingwerken in de 19e eeuw buiten gebruik werden gesteld en geslecht. Twee paalkuilen lijken op basis van hun locatie, oriëntatie en vondstmateriaal ook tot de vestingwerken te behoren. Vindplaats 2 bestaat uit twee fragmenten van funderingen. Een fragment is een restant van de zuidelijke gevel van de voormalige kleine Eusebiuskerk. Het tweede fragment is een restant van het noordelijk deel van de westtoren. Op basis van de waardering is er aanleiding om beide vindplaatsen te behouden. De aangetroffen resten bevinden zich vanaf circa 0,90 m –mv (circa 16,80 m +NAP). Bij graafwerkzaamheden dieper dan 0,7 m diepte adviseert BAAC archeologisch onderzoek binnen de te verstoren plekken in het onderzoeksgebied. Het advies van BAAC is dan ook om beide vindplaatsen te beschermen middels behoud in situ en indien dit niet mogelijk is door behoud ex situ door middel van een opgraving.受DID联合开发有限公司（DID Samenwerkende Ontwikkelaars B.V.）与阿纳姆共同住宅协会（Vereniging Cohousing Arnhem）委托，BAAC于2021年11月15日至17日在阿纳姆Coehoorn规划区域内开展了试掘考古调查（proefsleuvenonderzoek）。本次调查的发起缘由为该规划区域内拟实施住宅建设项目，该项目存在较高概率破坏地下考古遗存。本次试掘考古调查共确认两处考古遗存点：遗存点1为隶属于雷维林（ravelijn）防御体系的17世纪防御工事遗存，即“‘t Hooge Werck”；遗存点2为小型尤西比乌斯教堂（Eusebiuskerk）的遗存。调查同时还发现了近代垫高土层，其中包含的墙体遗存最早可追溯至19世纪晚期，推测年代或为20世纪，该遗存为一处花园围墙及相对高大建筑的门墩残迹，不具备考古价值。本次出土遗物以陶器、建筑陶瓷及金属器为主，另采集有少量玻璃器及动物骨骼标本。出土陶器的年代跨度为中世纪晚期至19世纪，这批遗物或与中世纪城郊聚落，以及该防御工事的营建与使用历史相关。金属器的年代跨度为16世纪至19世纪，其中部分器物属于防御工事时期，且具备军事属性。遗存点1为一处被填埋的壕沟，填埋层中夹杂有年代跨度为中世纪晚期至19世纪的出土遗物，这一发现与历史记载相符——该防御工事于19世纪被废弃并拆除。根据柱洞的位置、朝向及出土遗物判断，两处柱洞也应属于该防御工事遗存。遗存点2包含两处建筑基址残段：其一为原小型尤西比乌斯教堂南侧墙体的残迹，其二为教堂西塔北侧部分的残迹。经价值评估，两处遗存均具备保护价值。本次发现的遗存埋藏深度约为地表下0.90米（对应阿姆斯特丹高程基准面（NAP）16.80米）。BAAC建议，若在该区域内开展深度超过0.7米的开挖作业，需对涉及扰动的区域先行开展考古调查。综上，BAAC建议对两处遗存采取原位保护（in situ）措施；若无法实现原位保护，则可通过考古发掘完成异地保护（ex situ）。