Plangebied Oude Zeumerseweg te Voorthuizen, gemeente Barneveld.

<p>In opdracht van Plann.Ing heeft RAAP in april 2025 een archeologisch vooronderzoek in de vorm van
een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek) uitgevoerd voor
een plangebied aan de Oude Zeumerseweg te Voorthuizen in de gemeente Barneveld. De
opdrachtgever is voornemens tot de ontwikkeling van een skeelerbaan met accommodatie en een
toegangsweg met parkeerplaatsen. Het onderzoek vond plaats in het kader van een nieuw
omgevingsplan.
<p>Voorthuizen ligt in de Gelderse Vallei, een glaciaal bekken dat in de voorlaatste ijstijd door het landijs
is gevormd. Het plangebied ligt op een overgang van een zone met dekzandruggen naar een lagere
dalvormige laagte – een voormalig beekdal. Aldaar liggen met name beekdalbodems en zijn op de
hogere ruggen veldpodzolbodems te verwachten. Derhalve kunnen met name nog perifere
archeologische resten vanaf de tijd van de eerste landbouwers (late prehistorie) vanaf het neolithicum
worden verwacht. Op basis van het historisch kaartmateriaal blijken enkele zones in het plangebied
rond 1832 ontgonnen, maar volgde de rest pas rond 1930. Bovendien was tot die tijd aan de westzijde
van het plangebied nog sprake van de "Kippenlijn", de spoorlijn tussen Nijkerk en Barneveld. Na het
opheffen van deze spoorlijn in 1937 werd het gebied helemaal in gebruik genomen als gras- en
bouwland. Op basis van het historisch kaartmateriaal blijkt dat er met uitzondering van een enkel huis
met boomgaard geen bewoning in het plangebied heeft plaatsgevonden.
<p>Op basis van het verkennend booronderzoek blijken de verwachte veldpodzolgronden sterk afgetopt en
zijn niet meer als zodanig te herkennen. Het plangebied ligt zeer waarschijnlijk grotendeels in het
(voormalig) beekdal, in een zeer zwakglooiende (dekzand)vlakte. Aan de zuidwestzijde lag ooit, zeer
waarschijnlijk van oorsprong een hogere welving of rug. Deze hogere zone is dermate afgeschoven en
verploegd, dat het potentiÎle archeologisch relevante niveau aldaar geheel is verdwenen. Middels een
analyse van het AHN4 en de historische tophoogten uit 1957 blijkt het maaiveld 20 ‡ 25 cm verlaagd.
Het ooit aanwezige archeologisch relevante niveau blijkt verschoven en tot diep in de natuurlijke Chorizont te zijn omgeploegd. Het waarschijnlijk dat de ooit licht verhoogde dekzandwelvingen in het
plangebied, ten behoeve van agrarische werkzaamheden, zijn geÎgaliseerd en uitgeschoven. Het
resterende deel van het plangebied kent een lage landschappelijke ligging. De aanwezigheid van een
potentieel archeologisch niveau is daardoor onwaarschijnlijk. Op basis van deze gegevens kan de
geldende middelmatige archeologische verwachting dus naar een lage archeologische verwachting
worden bijgesteld.
<p>Op basis van de resultaten van dit onderzoek blijkt dat in het plangebied geen archeologische resten
bedreigd worden. Daarom wordt in het kader van de voorgenomen bodemingrepen geen vervolgstap uit
het proces van de Archeologische Monumentenzorg (AMZ) noodzakelijk geacht. Indien bij de uitvoering
van de werkzaamheden onverwacht archeologische resten worden aangetroffen, dan is conform artikel
5.10 van de Erfgoedwet aanmelding van de desbetreffende vondsten bij de Minister van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap c.q. de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed verplicht (vondstmelding via
ARCHIS).
Dit rapport geeft (selectie)adviezen. Het is aan de bevoegde overheid, de gemeente Barneveld, deze al
dan niet over te nemen in de vorm van een (selectie)besluit.