KK1-2139 - Shinggyim mash si hpang wa ai lam (Origin of death)

Transcription (Htu Bu) Moi gaw Shinggyim masha ni gaw Karai Kasang a lam hpe garai n chye ai shaloi, Mahtum Mahta ngu ai sumsing de, lamu de nga ai. Dai ni hte chyu sha shanhte matut manai nna nga ma ai da. Shinggyim masha ni a nsoi nsa gaw Mahtum Mahta ni jum tawn da ai re ai da. Shanhte gaw si tim Shinggyim masha ni hpe gaw n si shangun mayu ma ai da. Law htam mayat maya nna nga shangun mayu ma ai da. Shanhte Mahtum Mahta ga de na ni rai jang gaw grai si ai da. Shaning shagu masha si, shata shagu masha si rai jang gaw, moi nat jaw hku nga jang gaw, ndai Kabung dum ai hpe shanhte gaw grai arawng la ai. Masha grau law magang arawng grau lu magang dai hku sawn ma ai da. Mahtum Mahta ni masha si sa i nga jang Shinggyim masha ni hpe, Kabung dum na matu galoi mung Kabung wa ya mi nga na sa shaga ga re ai da. Shaning hti na nga lai wa ai shaloi gaw Shinggyim masha ni gaw, Mahtum Mahta ga de e, Kabung wa ai gaw grai lang shaning hti nna nga wa sai da. Dai majaw shanhte Shinggyim masha ni mung, "Anhte, anhte mung si yang mai ai law. Anhte si jang gaw Mahtum Mahta ni hpe ma anhte Kabung wa shaga na. Anhte, shanhte kaw ga grai la da sai re. Anhte Shinggyim masha langai mi si yang mai ai law. Si yang mai ai law." nga tim, Mahtum Mahta ni gaw, "N mai si ai. Nanhte mungkan jahpring nna nga mu. Masha n law ai. Grai law nna nga wa mu." ngu ai da. Kalang mi hta na gaw, la langai, jaugawng langai wa mi gaw, shi jaugawng gawng hkawm ai shaloi, Jahkai mang langai mi, ga kaw taw ai shi sa mu ai da. Dai gaw Galang Langda kaba langai mi, hpun ntsa kaw tsip tsip tawn da ai wa, U Di di tawn da sai wa, dai wa Woi wu nawng mi lai wa nna she, U Di dai ni yawng baw lu kau ya, tsip ni mung yawng jahten kau rai na, Woi ni gaw U Di sha baw lu na le, shara shagu du mat wa. Galang bai du wa ai shaloi gaw shi a tsip mung jahten kau ya, U Di mung n nga mat rai jang gaw, shi gaw grai... pawt ai da, grai pawt. Galang gaw grai pawt mayu na, "Kade e ndai zawn di kau ya ai rai kun?.." ngu na hkan tam hkawm wa yu yang, Jahkai langai mi hpun kaw e noi nga ai hpe mu ai da. Dai majaw Galang gaw, "Ndai wa rai ang sam sai, nye tsip sa jahten ai. U Di yawng sha kau ya ai, ndai wa rai sai." ngu na dai Jahkai dai kaw sa htim amya nna, achye sat nna, ga de jahkrat tawn da ai da. Ning rai jahkrat tawn da ai shaloi gaw, dai mare kaw na num, ma ni gaw hpun, lahpaw la nga nna e nam de sa ai shaloi, Jahkai langai mi dai hpe e gun wa ma ai da. Gun wa na nta kaw na ni hpe wa madun ai. Mare hkan na ni hpe ma madun ai. "Daini num sha ni hpun hta sa, lahpaw la sa re na hkawm wa hkawm sa re shaloi ndai Jahkai langai mi hpe e gun wa ai. Ya, anhte Shinggyim masha ni mung grai si mayu ai wa, anhte rai yang gaw n mai si ai nga. Mahtum Mahta ni rai yang gaw chyahkring n're si si re. Ya ndai Mahtum Mahta de na ni hpe mung, 'Anhte Shinggyim masha ni mung si saga ai law..' ngu na shana ga. Shing rai na e, 'Anhte kaw e Kabung wa ya mi.' Kabung sa dum wa mi.' ngu nna e shana na re." ngu nna dai hku shana sai da. Jahkai dai hpe rai jang gaw, htaw, ndaw kaw na ahtum kaw she, htum hku kaw she Jahkai mang dai kaw tawn da nna she e, dai kaw bang tawn da, hku wan hte bai dagup tawn da rai. Mahtum Mahta ni gaw grai mau ai da. "Kadai na sumri sumdan nu ai lam mung n nga, di ai lam mung n nga. Kadai si ai i?.. Shanhte a asak sumri gaw anhte she jum ai wa mi, Shinggyim masha ni si sai nga Kabung shaga ai gaw. Raitim Kabung naw sa dum masu. Shanhte, anhte kaw grai sa sai re majaw sa dum masu." ngu, Shana ting Mahtum Mahta ni gaw Kabung dum ai. Kabung grai nan nan gaw dum sai. Dai hku dum, jahpawt de nhtoi htoi du hkra dum. Rai jang gaw, "Wa saga, saga." nhtoi hprim hpram re shaloi gaw "Wa saga, wa saga." nga na shanhte gaw Mahtum Mahta mahkawn shabrang ni gaw wa sai da. Htaw, numshang kaw du ai shaloi she, loi loi myit-su ai ni mung lawm re, re majaw she, Dai loi mi myit-su ai wa tsun ai da, "E, anhte le ya, mana ting gaw Kabung gaw sa dum sai wa, ya kaba ai ni lama hkap san yang gaw 'kadai rai nni?' ngu anhte hpe hkap san yang, anhte gaw kaning ngu na tsun dan na rai? 'Kadai si ai rai?' nga yang anhte n chye tsun dan na ra ai. Kaning ngu na wa, wa tsun dan na rai? E, ndai gaw n jaw sai law, Kabung gaw dum amang mung n taw re kaw wa. Masha si ai mung n mu ai kaw wa mi, Kamung sa dum ai gaw. Ndai gaw n jaw ai law. Naw nhtang sa ga. Pasi shamat kau ai ngu nna naw nhtang sa tam ga." ngu na tsun ai da. Manang ni mung, "Re law, masha si ai gaw nga mang mung n taw ai kaw mi Kabung woi dum ai gaw. Kaba ai ni hkap san jang kaning ngu na law na lo e." nga myit hkrum na shanhte gaw, Pasi shamat kau ai ngu na tsun ai da. Nkau mi gaw Hkyindang hkrat mat ai ngu na tsun ai da. Mahtum Mahta mahkawn shabrang ni bai nhtang sa. Bai nhtang sa nna she, "E, mana anhte Kabung dum ai kaw e, Num ni Pasi shamat kau, Samit shamat kau re nga na, Hkyindang shamat kau re nga na, dai naw tam mayu ga ai law." nga jang nta madu ni mung "Tam mu. Nanhte ra ai hku tam mu. Tam la mu." ngu ahkaw ahkang jaw. Oh..sumbu sumdang, shingjut shingnaw tam she tam hkawm, tam she tam hkawm, Hpa n mu, nhku ting shabrang ni, mahkawn shabrang ni mawng she rai tam tim, hpa mang mung n mu, hpa mang n taw ai kaw she Kabung dum kau sai ngu. "E, n mu sai ka re. Naw wa sana." nga na shanhte pru mat wa yang, le ndaw kaw e, htum kaw e, hku wan langai mi dagup tawn da ai mu ai majaw, Shanhte gaw dai kalap yu yang Jahkai mang taw ai sha mu ai da. Dai majaw dai Kabung dum ai ni gaw, Mahtum Mahta gaw de bai du wa ai shaloi gaw, Kaba ai ni hkap san ai, "Kade nta kaw, kaning ngu ai la, asak kade ram kaba sai wa si ai? Kaning rai na si ai da?" ngu na san ai shaloi gaw dai, Mahtum Mahta mahkawn shabrang ni gaw, "Hpa masha mang mung n mu ai. Hpa masha mang mung n mu ai. Hkrap ai ma kadai n nga ai. Anhte dai hpawt sha numshang kaw na bai nhtang sa nna e, amang sa tam ai hpa mung n mu ai. Le htum kaw e hku wan hte dagup tawn da ai Jahkai mang chyu sha mu ga ai." ngu na wa tsun ai da. Rai jang Mahtum Mahta ni gaw loi pawt mayu wa ai. "Ga...Shinggyim masha ndai ni gaw, garai hkum si mu. Mungkan jahpring nna naw nga mu she ngu yang me e, ya kaw nna dai ram si mayu wa ai gaw." Dai ram si mayu jang gaw Mahkawn Shabrang ni, a Ma ni gaw n si u ga. pung hpraw pung law re ai ni, gumgai dingla sai, n shamu lu sai, n hkawm lu, bungli n galaw lu sai ni mahtang si mu ga." ngu na shaman ya ai da. Dai kaw na gaw Shinggyim masha ni gaw, pung hpraw pung law re sha n ga, Mahkawn Shabrang mung si wa, Ma kaji ni mung si wa re, si hkrung si htan a npawt gaw ndai kaw na Shinggyim masha ni nau si mayu ai majaw, Mahtum Mahta ni Shinggyim masha ni a asak sumri dan ya majaw daini si hkrung si htan law wa ai re da. . Language as given: Jinghpaw

转录（Htu Bu）：本数据集为景颇语口述叙事的转录文本，开篇提及圣歌者（Shinggyim masha）于Karai Kasang旷野引吭高歌，彼时Mahtum Mahta正处于沉眠状态，周遭万籁俱寂。此际，周遭生灵亦悉数陷入沉睡。圣歌者所眷顾者，正是沉眠中的Mahtum Mahta。但凡听闻其歌声的生灵，皆已陷入沉睡；未闻其歌者，则依旧清醒活跃。Mahtum Mahta苏醒之际，周遭生灵亦随之苏醒。彼时，狩猎者、采集者乃至凡俗民众，无一例外，唯有受Kabung（Kabung dum）护佑的生灵得以幸免。世间万物，凡有生命者，皆难逃苏醒之命运，唯独圣歌者、Mahtum Mahta以及受Kabung护佑的生灵得以留存。圣歌者言道："诸位啊，诸位尚且沉睡不醒。诸位若苏醒，便将惊扰Mahtum Mahta，亦将触怒Kabung。诸位当知晓，周遭之物皆已苏醒。唯有圣歌者与诸位，尚且沉睡。"Mahtum Mahta答道："吾未曾苏醒。汝等为何仍在沉睡？世间生灵皆已苏醒，为何唯有汝等留存？"彼时，行路之人、跋涉之客、携物而行者，乃至Jahkai mang langai mi（Jahkai mang），皆已苏醒。此乃Galang Langda kaba langai mi（Galang Langda），其指尖翻飞不止，仿若U Di di（U Di）之韵律，彼时Woi wu nawng mi（Woi wu nawng）亦随之苏醒，U Di与众人共舞，指尖翻飞间，Woi wu nawng亦随之起舞直至筋疲力尽。Galang Langda舞动之际，指尖翻飞不止，U Di与之共舞，然Galang Langda忽感疲惫，言道："此舞将归于何处……"话音未落，Jahkai mang langai mi已至其侧。Galang Langda言道："此身将归于尘土，唯有指尖之舞留存。U Di与众人共舞，此身将归于尘土。"言罢，Jahkai mang langai mi上前以手抚其肩，旋即其身躯渐化为尘土，随风消散。彼时，世间万物皆已苏醒，唯有num（生灵）、草木依旧沉睡。Jahkai mang langai mi身旁亦无动静，沉寂之中，唯有num与生灵默然。"此num与生灵、草木皆沉睡，唯有Jahkai mang langai mi未曾苏醒。诚然，圣歌者与诸位尚且沉睡，吾等亦未曾苏醒。Mahtum Mahta亦未苏醒。Mahtum Mahta言道：'圣歌者与诸位尚在沉睡……'此言不虚。彼时，'汝当为Kabung祈福，当敬奉Kabung。'此言亦为真。"Jahkai mang langai mi闻言旋即起身，以手抚肩，旋即其身躯渐化为尘土，随风消散。Mahtum Mahta苏醒言道："此乃何物？此原野为何如此静谧？周遭之物为何皆已苏醒？诸位为何仍在沉睡？'此乃何物？'汝等为何不言？'吾等未曾言语，唯有Kabung得以敬奉。世间生灵皆已苏醒，唯有Kamung未曾苏醒。吾等未曾言语，唯有此景。当以虔诚之心敬奉。'"彼时，Manang ni mung言道："诚然，世间生灵皆已苏醒，唯有Kabung得以敬奉。汝等为何不言？"Pasi shamat kau ai（Pasi shamat）亦言道。Nkau mi gaw Hkyindang hkrat mat ai（Nkau mi）亦言道。Mahtum Mahta mahkawn shabrang ni言道："诚然，汝等敬奉Kabung，num之Pasi shamat、Samit shamat、Hkyindang shamat，此乃世间万物之法则。"彼时，Nta madu ni mung言道："当敬奉。汝等当敬奉。当恪守此道。"呜呼，往昔狩猎与采集之时，先祖之灵（Hpa n mu、nhku ting shabrang ni、mahkawn shabrang ni mawng）庇佑众生，先祖未曾离去，仍在护佑Kabung。"诚然，吾等已苏醒。当以虔诚之心敬奉。"言罢，周遭之物渐次苏醒，Galang Langda与Jahkai mang langai mi亦随之消散。彼时，受Kabung护佑者，Mahtum Mahta言道："此乃何物？汝等为何不言？此世间为何如此？汝等为何苏醒？"Mahtum Mahta mahkawn shabrang ni言道："世间先祖皆已离去。世间先祖皆已离去。唯有此身尚存。汝等苏醒之际，世间万物皆已苏醒，唯有Galang Langda与Jahkai mang langai mi已然消散。"言罢，Mahtum Mahta亦渐次苏醒。"……圣歌者于此引吭高歌。众人皆已苏醒，唯有圣歌者与Mahtum Mahta，以及受Kabung护佑之生灵，得以留存。"此段叙事，乃Mahkawn Shabrang ni与Ma ni所传，历经岁月流转、口耳相传留存至今。此为圣歌者所传之叙事，Mahkawn Shabrang与Ma kaji ni mung si wa re所传之故事，其间脉络皆为圣歌者所留存，Mahtum Mahta与圣歌者之过往，皆为世间传奇。