Korenpad 3, Diessen (gemeente Hilvarenbeek)

ADC ArcheoProjecten heeft in mei 2022 een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek in de vorm van een verkennend booronderzoek uitgevoerd op de locatie Korenpad 3 in Diessen, gemeente Hilvarenbeek. Op basis van het bureauonderzoek is een gespecificeerde verwachting opgesteld. Hieruit volgt dat het plangebied landschappelijk gezien is gelegen op een lage dekzandrug. Op grond van deze ligging moet rekening worden gehouden met archeologische resten vanaf het Laat-Paleolithicum. Eventuele resten uit de periode Laat-Paleolithicum tot en met Mesolithicum zullen verband houden met (mogelijk) tijdelijke kampen van jager-verzamelaars. Indien aanwezig zullen zij zich in de top van het dekzand bevinden en zich manifesteren als een strooiing van voornamelijk vuurstenen artefacten en houtskool en grondsporen in de vorm van haardkuilen. Hierbij moet worden opgemerkt dat het plangebied op enige afstand van een beekdal ligt en dat de landschappelijke overgang weinig uitgesproken is. Daarom wordt de kans op de aanwezigheid van dergelijke resten als middelhoog ingeschat. Vanaf het Neolithicum komen bewoningssporen voor van (vroege) landbouwers, bestaande uit onder andere paalkuilen, waterputten, greppels en spit- of haksporen. Op grond van waarnemingen tijdens gravend onderzoek op de locatie Vroonakker zijn met name sporen uit de IJzertijd en de Volle Middeleeuwen te verwachten. Indien aanwezig zullen de sporen zich in de top van het onverstoorde dekzand aftekenen, direct onder een plaggendek. Het voormalige loopoppervlak met inbegrip van een eventuele vondstlaag zal waarschijnlijk deels zijn verploegd en onderin het plaggendek zijn opgenomen. In de Middeleeuwen ontstond de nederzetting Diessen en werd het plangebied in gebruik genomen als (gemeenschappelijke) landbouwgrond. Hierbij werd het gebied ten behoeve van het verbeteren van de bodemvruchtbaarheid en waterhuishouding opgehoogd met plaggen en mest. Met de plaggenbemesting kan allerlei vondstmateriaal zijn aangevoerd. Dergelijke vondsten duiden niet op ter plaatse aanwezige bewoning. Op basis van oude kaarten moet worden aangenomen dat de bewoning langs de doorgaande wegen was geconcentreerd. De kans op de aanwezigheid van bewoningssporen uit de Late Middeleeuwen en de Nieuwe tijd wordt daarom als laag ingeschat. Wel kunnen spitsporen en perceels- of afwateringsgreppels worden aangetroffen. Bij de aanleg en sloop van bebouwing in het verleden moet rekening worden gehouden met lokale verstoringen van de bodemopbouw. Om deze verwachting te toetsen en aan te vullen is een verkennend booronderzoek uitgevoerd. Hieruit blijkt dat de ondergrond uit matig tot uiterst siltig, zeer fijn dekzand (Laagpakket van Wierden van de Formatie van Boxtel) bestaat. Gezien het hoge siltgehalte en de fijnkorrelige samenstelling is sprake van ‘Oud Dekzand’. Het bovenste deel betreft een door accumulatie van ijzer en/of aluminiumoxiden ontstane bodemlaag (Bs-horizont) en is onderdeel van een podzolgrond. De overige bodemlagen (Ab-, E- en Bh-horizonten) van de podzolgrond zijn opgenomen in de bovengrond en niet meer als zodanig herkenbaar. De bovengrond wordt gevormd door een 55 tot 100 cm dik plaggendek (Aa-horizont) al dan niet afgedekt met een (sub)recent(e) zandlaag of pakket. Samenvattend kan worden gesteld dat het bovenste deel van het dekzand, dat als het archeologisch relevante niveau wordt beschouwd, in het grootste deel van het plangebied intact is. Dit betekent dat de hoge verwachting voor resten uit de periode Neolithicum tot en met de Vroege Middeleeuwen dient te worden gehandhaafd. Een uitzondering wordt gevormd door de locaties waar bebouwing staat of heeft gestaan (boring 2) en de locatie van de verwijderde brandstoftank. Hier is dit niveau (naar verwachting) verstoord. De verwachting voor resten uit de periode Laat-Paleolithicum tot en met het Mesolithicum kan vanwege het ontbreken van een intacte podzolgrond naar laag worden bijgesteld.