KK1-2183 - Miwa ni zau nat jaw wa ai (How Chinese began to the officiate Zau spirit)

Transcription (Htu Bu) Maumwi ga baw gaw Miwa Ni Zau Nat Gara Hku Na Jaw Wa Ai? ngu ai maumwi re. Moi kalang mi hta grai lu su na, grai sahti ai, dinggai yan dingla nga ma ai da. Dai dinggai yan dingla kaw gaw, num kasha hkrai hkrai sha 9 tup lu ai da. Shan lahkawng a prat hta sha gaw, gara hku tim dai shan lahkawng a sut gan ni hpe, sha ma na n shadu mat ai da. Grai lu ai majaw shan lahkawng gaw, gara hku tim shan lahkawng a sut dan dai ni chye ma na ma n shadu mat ai da. Dan rai na, lani mi na n'htoi hta gaw shi kasha ni mung yawng hkra hte kaba sai re majaw, kasha yan nau ni hpe shi shaga la ai. Shan gumgai yan dingla shaga la rai na she, dingla wa gaw kasha ni hpe san ai da, langai hpang langai. Ma Kaw wa hpe mung shi gaw shaga la na san ai da. "Ma e, nang, nang dinghku de yang nang gara hku nga na rai?" ngu san ai da. Dai shaloi gaw, ma Kaw wa, "Nu yan wa sut gan dai ram she lu ai me, nu yan wa na sut gan ni sha na nga na rai nga ai." ngu tsun ai da. "E, rai sai." ngu da. Ma Lu wa hpe mung, dai hku san ai. Ma lu wa mung dai hku sha bai htai ai da. Ma Roi wa mung, hpe bai san ai shaloi mung, ma Roi wa mung dai hku sha bai htai ai da. Ma Htu mung dai hku sha htai ai. Ma Kai mung dai hku sha htai. Ma Hka mung dai hku sha htai. Re shaloi gaw, hpang jahtum hpung dim wa hpe hpang jahtum hpung dim wa hpe bai san ai da. Kawa gaw san ai shaloi gaw hpung dim wa gaw tsun ai da, "A wa e, annau ni mung grai law ga ai. Annau ni yawng hkra hte wa dinghku de na, a wa nan yan, nu nan a sut gan sha sha na, nan yan lahkawng hte sha rau nga na nga nang gaw nu yan wa a sut gan mung ma wa na re. Dai majaw ngai gaw, nye n'gun atsam hte e, ngai tam na, ngai shakut na she, ngai sha na ngu na tsun ai da. Dai shaloi gaw gumgai yan dingla gaw myit ai da, "Aw, an lahkawng kasha ndai daram ting lu ai kaw na, kaji htum ai nang langai sha wa mi, kanu yan kawa hpe n kam ai. Kanu kawa ndai ram lu ai hpe nang n kaw ai, n kawng ai. Nang gaw kanu yan kawa hte tsan ai shara de sa wa su." ngu na shi gaw, kanu yan kawa gaw shi hpe gawt ai da. Gara hku gawt dat a i, nga yang, shanhte gaw Gumra langai mi jaw dat ai da. Dai ma kaji htum num sha wa hpe, Gumra langai mi jaw dat ai da. Gumra kaw nhtang hku jawn shangun ai da. Dan rai na, shi myi man, baw kaw ma sumpan dagup dat ya ai. "Nang, Gumra ndai hkring ai shara kaw she, na, nang, na baw kaw dagup da ai, na myi man magap tawn da ai sumpan dai hpaw la u." ngu tsun ai da. Dai, Gumra dai shang wa ai nta gaw hkyik ai nta mi rai yang rai, matsan ai nta mi rai yang rai na na nta rai sai." ngu na tsun ai da. "Dai kaw nang chye ai hku wa nga mat u. Nang chye ai hku galaw sha mat u." ngu na tsun ai da. Dan rai na shi lu ai, shi hte, Ja, Gumhpraw ni, num sha dai hpe jaw da ai, Ja, Gumhpraw, moi kaji ten hta kanu yan kawa, na matu re ai, nga na jaw da ai Ja kachyi mi hte Gumhpraw kachyi mi ma, jaw dat ai da. Dai lam kaw e, sha sa wa u. Na dinghku hpe hpang la u." ngu na, dai Gumhpraw kachyi mi hte Ja kachyi mi ma shi hpe jaw dat ai da. Dai shaloi gaw num sha dai mung kanu yan kawa tsun ai hte maren teng sha shi Gumra hpe e Gumra kaw nhtang hku jawn na shi dai, dai hku hkawm mat wa ai da. Gumra mung grai tsan hkra hkawm mat wa ai. Shana de maga jan du ai shaloi gaw, shana de jan du ai shaloi gaw, Gumra ma hkring mat sai da. Jan du na, Gumra shara mi kaw hkring mat ai shaloi gaw, shara mi kaw du ai shaloi gaw Gumra mung hkring mat ai. Dai shaloi shi mung, "Aw, ndai kaw gaw nye shara rai sam ai." ngu na shi, shi hpe magap tawn da ya ai sumpan dai hpe shi hpaw dat ai da. Dai shaloi gaw Gumra dai wa grai shep shep shin shin re nta, masha rawng na zawn pyi n re ai nta kaw Gumra dai wa hkring ai da. Dai majaw, num sha dai mung, "Kaning mi raitim, nu yan wa tsun da ai hte maren, ndai gaw nye nta rai sai." ngu na myit na shi nta de shang wa ai da. Dai nta kaw gaw, dai nta kaw gaw, gaida yan nu sha nga ma ai da. Gaida dinggai langai mi hte e, ma la kasha langai mi, shabrang kasha langai mi sha nga ma ai da. Shan lahkawng, shan nu hkrai sha nga ma ai da. Shan nu hkrai sha nga rai na she, dai kanu gaw san ai da, "A ga, num kasha e, nang gara de sa nni?" ngu na tsun ai da. "Nang an nu kaw manam na myit yang mung, hkum manam law. An nu gaw grai matsan ai, nang, nang zawn re hkyik hkyik hkam hkam re num kasha hpe yup shangun na shara ma n lu ga ai. Nang hpe jaw sha na shat ma n lu ga ai. An nu gaw mala la matsan mayen re, yan nu she rai ga ai. Dai majaw nang an nu a nta n re ai, kaga nta kaw nang sa hkring sa na, sa manam na hku she di u." ngu na tsun ai da. Dai shaloi gaw, num kasha dai gaw tsun ai da, "N re ai." ngu na she shi mung dai dinggai hpe e, kamoi ngu na wa hpe shi mung atsawm sha kanu yan kawa tsun dan dat ai, lam yawng hkra hte hpe tsun dat ai, htet dat ai lam yawng hkra hte hpe shi, tsun dan re shaloi gaw, "Ndai nye nta rai sai. Dai majaw ngai, kaning mi raitim, matsan tim, yak tim ngai, ndai kaw ngai nga na ngu na myit daw dan na ngai shang wa ai she re." ngu tsun ai da. Dai shaloi gaw, dinggai wa mung, "E e, dai hku nga yang mung chyahkring mi re yang, nye kasha wa na re. Nan lahkawng shaga yu mu le." ngu na, "Hkrum shaga yu mu." ngu na tsun ai da. Teng sha, la kasha dai mung, shana de gaw wa sai da, bungli kaw na wa ai da. Dai shaloi, sha na n'gu n lu ai majaw, la, gumgai wa gaw shat hpa mung shat n shadu da ai da. Kasha wa ai shaloi gaw, num kasha wa gaw dai la wa hpe, Gumhpraw masum, pyeksan masum jaw dat ai da. Dai masum hte n'gu sa mari wa rit ngu na jaw dat ai da. Dai shaloi gaw la kasha dai mung grai mau ai da. "A ga, ndai wa Gumhpraw ngu, ndan re re ngu?" ngu san ai da. "Re, ndai Gumhpraw re. Ndai hte n'gu mung lu mari ai. Sha nang sha mayu ai, nang ra ai ni yawng hkra ndai hte mai mari ai." ngu tsun ai da. Dai shaloi gaw, la kasha dai gaw tsun ai da, "Aw, naw sa mari yu ga le." ngu ai da. Dan na dai shi mung lam kaw shachyai chyai ai da dai, atsawm sha grai din tsawm ai re majaw shi gaw shachyai chyai na lung mat wa ai da. Dai hku dut ai shara de n'gu dut ai shara de dai Gumhpraw hpe shachyai chyai na lung mat wa ai shaloi gaw, lam kaw lahkawng shachyai shamat kau ai da, shi. Langai mi sha dai seng de du wa ai shaloi gaw dai seng kaw Gumhpraw dai wa jaw ai shaloi gaw shi hpe n'gu ni grai law hkra jaw dat ai da. Ngut jang shat maw shat mai ni mung dai seng ni gaw, shi hpe gat, gat seng madu ni gaw shi hpe jaw dat ai da. Dai shaloi shi, grai kabu na yu wa ai da. Dai shi madu jan kaw bai du ai shaloi gaw, "Aw.. ndai zawn re ai hte wa, n'gu mai mari sha ai i. Ngai n chye ai majaw re. ndai zawn zawn re hte she, ndai she Gumhpraw re nga yang gaw ngai, ndai zawn re Gumhpraw, nam kaw e, ndai zawn re Gumhpraw grai law hkra bum zawn zawn rai na bum nga ai shara ngai mu da ai. Sa htaw la ga." ngu tsun ai da. Dai shaloi num wa mung, hkraw ai hte maren shan lahkawng gaw dai lu ai Gumra hte dai Gumhpraw hpe shan lahkawng htaw mahkawng tawn da ma ai da. Gumhpraw dai grai law hkra shan lahkawng nta kaw htaw mahkawng tawn da ai shaloi gaw, shanhte gaw Zau kaw shat shadu sha ma ai da. Zau hpe galaw na matu Zau grai chye galaw ai dinggai, Zau grai chye galaw ai dingla hpe e shan lahkawng tam ma ai da. Dai zawn re dingla hpe tam hkawm re shaloi gaw, gara, gara mare kaw du yang mung, nau shan lahkawng ra ai, ra ai hku na dai ni atsawm n chye galaw ai da. Dai shaloi gaw shan lahkawng gaw, grai hkrak ai hpe ra ai re majaw gaw, shan lahkawng masha ni hpe sagawn shangun ai da. Atsawm sha chye galaw ai masha hpe sagawn ya marit, Gumhpraw jaw na ngu ai shaloi gaw, dai ni mung sagawan ya ai da. Sagawn ai shaloi gaw mare langai mi kaw na gumgai yan dingla hpe shaga wa ma ai da. Dai yan gaw grai chye galaw ai Zau sha galaw sha na nga ai re, nga na tsun dan ai da. Dai shaloi gaw dai dinggai yan dingla hpe shaga re shaloi gaw, dinggai yan dingla mung Zau galaw, dai nta kaw na let sha let, Zau hpe galaw ai da. Lani mi na n'htoi hta gaw dai Zau ma galaw ngut sai. Dai shana gaw shanhte man hkrum shat sha ai. Shat sha ngut ai hpang jahpawt gaw bra na re da. Dai majaw shanhte man hkrum shat sha ai shaloi gaw "Yi, nan lahkawng grai lu ai i. Dingai yan dingla gaw tsun sai da, dai la sha yan num sha hpe, "Nan lahkawng grai lu ai i, an mung moi ndai zawn rai na grai lu su ai rai ga ai wa. An lahkawng ya gaw ndai zawn rai na matsan mat ai. An a prat hta, An a sut gan ni sha n ma na re ngu shadu ai. Dai majaw an a kasha ni hpe yawng hkra hte hpe shaga la na, langai hpang langai hpe ga san san ai. Yawng hkra gaw an a sut gan hpe sha na, an hte rau nga na nga hkrai hkai re. Raitim, lahkawng a kasha kaji htum wa gaw, shi lagaw hta shi tsap na shi, tam sha na nga na. An a sut gan ma wa na re, shanhte yawng yawng jawm sha yang gaw ma wa na re. Dai majaw shi na shi tam na shi sha na nga na tsun ai majaw shi hpe, gawt kau dat ai. Shi hpe Gumra nhtang hku jawn na shi hpe hkawm mat wa shangun ai ya daini gaw gara kaw du taw nga ai kun mung n chye mat sai." ngu na tsun ai da. Dai shaloi gaw num sha dai gaw bai dum wa ai da shi, shi kanu yan kawa re hpe shi atsawm sha chye mat sai majaw shi hkrap na shi kanu wan kawa hpe, "A nu yan a wa e, nan lahkawng Gumra nhtang hku jawn na pru mat wa shangun ai gaw, ngai rai nngai." ngu na tsun ai da. Dai kaw nna gumgai yan dingla mung kajawng na si mat wa ai da. Dai hpe e, shan lahkawng galaw da ai dai Zau kaw sha atsawm sha rai na dai kaw sha makoi mayang na she dai Zau Nat ngu na shanhte gaw dai hku na shamying na dai dinggai yan dingla, kanu yan kawa a numla hpe jaw jau ma ai da. Dai majaw Miwa ni gaw Hkung-ran ai shaloi ma, myi man magap ai da. Myi man magap na Gumra shajawn ai ngu gaw dai num sha hpe, nnan pru mat wa ai shaloi kanu yan kawa galaw dat ya ai majaw dai hku na, shanhte Hkung-ran poi galaw ai shaloi dai la nnan wa a nta du hkra shanhte, num nnan wa gaw myi man magap na sa wa ai re da. . Language as given: Jinghpaw

【转录（赫图布）】本转录文本为一则景颇族民间故事，开篇问道："米瓦·佐·纳特·加拉·库·那·乔瓦究竟是谁？" 这是一则流传已久的民间故事。起初，众人围坐之时，正值谷物收获季，却未见有稻谷成熟的迹象。这群等待稻谷成熟的人们，共清点了九堆饱满的稻穗。在傣族（Shan lahkawng）的一处村寨中，加拉库的村民原本计划收割这些稻穗，却未能如愿。收获时节的傣族村寨里，加拉库的村民依旧没能完成收割，同样未能如愿。彼时，几位妇人围坐在一起，其中一位妇人带着孩子，孩子向她讨要食物，她便为孩子准备了食物。傣族村寨的人们准备就绪后，前来收割的人们却空手而归。马卡（Ma Kaw）也空手而归，他说道："哎呀，你们、你们在加拉库那里究竟看到了什么？" 众人回答道："努扬瓦（Nu yan wa）本该来收割的，可努扬瓦连稻穗都没碰一下，我们什么都没看到就回来了。" 马卡说道："哦，原来如此。" 马鲁（Ma Lu）也空手而归，他同样没有收割到稻穗。马罗伊（Ma Roi）同样空手而归，他也没能收割到稻穗。马图（Ma Htu）、马凯（Ma Kai）、马哈（Ma Hka）也都空手而归。随后，一群年轻的小伙们也同样空手而归。卡努扬卡瓦（Kanu yan kawa）回来后说道："诸位，我们这些人本该有收获的，可我们在加拉库那里，既没有看到努扬瓦，也没有看到努扬瓦收割稻穗的身影，我们连努扬瓦所在的村寨都没能靠近。我独自一人，先是感到疲惫，而后又感到饥饿，最终只能空手而归。" 众人听后，皆议论纷纷："哎呀，我们的村寨里竟有如此怪事，究竟是谁在作祟？卡努扬卡瓦，你去查一查。你去探查一番，若有发现，务必告知我们。" 卡努扬卡瓦听罢，便动身前往探查。加拉库的方向，来了一位名叫古姆拉（Gumra）的男子。这位名叫古姆拉的男子，正是前来探查的卡努扬卡瓦要找的人。古姆拉独自在加拉库的林间游荡。彼时，天色已晚，众人都已归家安睡。古姆拉说道："你、古姆拉在这里的踪迹，如今众人都已安睡，唯有狗（Sumpan）还未入眠，它正守在这里。" 古姆拉又说道："我在这里待到了深夜，无论是清醒的还是沉睡的，都未曾察觉我的到来。" 他还说道："你在这里的踪迹，我不会泄露分毫，你也不必担忧自己的行踪被人发现。" 随后，他遇到了两个人，分别是雅卡奇米（Ja kachyi mi）和古姆普劳（Gumhpraw），正是在这个时节，卡努扬卡瓦前来探查，他见到了雅卡奇米和古姆普劳。雅卡奇米和古姆普劳也见到了他。卡努扬卡瓦向他们讲述了自己前来的缘由，以及古姆拉在林间游荡的踪迹，古姆拉确实一直在林间徘徊，未曾离开。古姆拉也始终没有显露自己的踪迹。沙纳德（Shana de）见状，说道："沙纳德来了。" 沙纳德来了之后，古姆拉依旧没有显露踪迹。沙纳德来了，古姆拉没有显露踪迹；沙纳德走了，古姆拉也没有显露踪迹。古姆拉心想："哎呀，这些人都在寻找我的踪迹。" 此时，守在原地的狗也依旧守在那里。古姆拉看着自己的身影，在林间的光影中若隐若现，连林中的鸟兽都未曾察觉到他的存在。此时，卡努扬卡瓦说道："卡宁·米莱蒂姆（Kaning mi raitim），努扬瓦归来之时，究竟发生了什么？" 他自言自语道，自己陷入了沉思。他思索着，究竟发生了何事。那些等待收割稻谷的人们，以及那些未曾收割到稻谷的傣族村寨的人们，还有那些颗粒无收的傣族人。众人围坐在一起，马卡问道："喂，诸位，你们在加拉库那里究竟做了什么？" 有人回答道："我们这些人，本该有收获的，却一无所获。我们本应收割到成熟的稻穗，可那些稻穗却在我们眼前消失得无影无踪。我们本应靠近稻穗，却连稻穗的影子都没碰到。我们既没有看到努扬瓦，也没有听到他的声音，我们连靠近加拉库的路都没能找到。" 众人听罢，有人说道："说得对。" 此时，一位名叫丁盖的男子说道："诸位，我们虽然没有亲眼所见，但我总觉得，那些稻穗的踪迹被人隐藏了起来。我们本应去收割稻穗，却连稻穗的影子都看不到，我们空手而归，心中满是疲惫与饥饿。" 丁盖说道："哎呀，这里的一切都透着怪异，那些稻穗究竟去了哪里？我们去看看吧。" 众人说道："好，我们去看看。" 随后，拉卡什（La kasha）来了，沙纳德也来了，邦利（Bungli）也来了。众人到了之后，却发现傣族村寨里连一片稻穗都没有剩下。人们发现，拉卡什带来了古姆普劳的面具和皮克斯安（Pyeksan）的面具，那些面具被用来迷惑众人。拉卡什说道："喂，我是古姆普劳，你说对吗？" 有人回答道："没错，我就是古姆普劳。我和你是同伴，你是我的同族，你在这里，我也在这里。" 拉卡什说道："哎呀，终于找到同伴了。" 此时，天色渐亮，众人都苏醒了过来，他们四处寻找稻穗，却一无所获。那些藏起稻穗的地方，古姆普劳依旧没有被人发现，众人在林间搜寻了许久，却连古姆拉的踪迹都没找到。那些在林间游荡的身影，也都消失得无影无踪。那些被藏起来的稻穗，也都不见了踪影。古姆拉心想："哎呀，我本该在这里收割稻穗的，可我却找不到稻穗的踪迹。我在这里，我是古姆普劳，我在这里收割稻穗，我却连稻穗都看不到。我在这里，我是古姆普劳，我本该在这里收割，却什么都没找到。算了吧。" 此时，众人在林间搜寻，他们看到了古姆拉和古姆普劳，却没有发现他们的踪迹。佐（Zau）也在林间搜寻，他同样没有找到稻穗的踪迹。佐在林间寻找稻穗，却连稻穗的影子都没看到。众人在林间搜寻了许久，却一无所获。此时，傣族村寨的人们也开始收割稻穗，他们收割到了成熟的稻穗，古姆普劳也没有被人发现。那些前来收割稻穗的人们，都收获了满满的稻穗，古姆普劳也没有被人察觉。佐在林间寻找，却没有找到任何稻穗的踪迹，他自言自语道："我明明看到了稻穗，却怎么也找不到。" 此时，傣族村寨的人们开始收割稻穗，他们收割到了稻穗，众人都感到十分惊讶。他们说道："咦，我们明明看到了稻穗，却怎么都找不到。丁盖刚才还说看到了稻穗，如今却连稻穗的影子都没看到。我们本应收割稻穗，却没能收割到。我们的村寨里，本该有稻穗的，可如今稻穗都不见了踪影。我们本应靠近稻穗，却连稻穗的影子都没碰到。我们既没有看到努扬瓦，也没有听到他的声音，我们连靠近加拉库的路都没能找到。那些在林间游荡的身影，我们都没有看到，古姆拉也没有被我们发现。我独自一人，先是感到疲惫，而后又感到饥饿，最终只能空手而归。" 众人听罢，卡努扬卡瓦说道："努扬瓦，我们在林间搜寻了许久，却什么都没找到。" 此时，傣族村寨的人们已经收割完了稻穗，他们带着满满的稻穗回到了村寨。佐也回来了，他同样没有收割到稻穗。他空手而归，心中满是失落。此时，傣族村寨的人们开始庆祝丰收，他们载歌载舞，庆祝丰收的喜悦。米瓦·佐·纳特·加拉·库·那·乔瓦的故事，就此结束。原文语言：景颇语（Jinghpaw）