Rotterdam Hartenruststraat. Een bureauonderzoek en een verkennend inventariserend veldonderzoek door middel van grondboringen

In opdracht van BAM Wonen bv heeft het team Onderzoek en Rapportage van Archeologie Rotterdam (BOOR) op 16 februari 2022 een verkennend inventariserend veldonderzoek uitgevoerd in het plangebied Hartenruststraat in de gemeente Rotterdam. In totaal zijn verspreid over het plangebied zes boringen gezet, tot een maximale diepte van 4,0 m beneden het maaiveld. Voorafgaand aan het veldonderzoek is voor het gebied een bureauonderzoek gedaan. De onderzoeken zijn verricht, omdat in het plangebied nieuwbouw voorzien. Indien archeologische waarden aanwezig zijn, kunnen deze bij de werkzaamheden worden aangetast of vernietigd.ResultatenTijdens het bureauonderzoek is de gespecificeerde archeologische verwachting voor het plangebied opgesteld. Voor het plangebied geldt een redelijke hoge archeologische verwachting voor de aanwezigheid van vindplaatsen uit het Mesolithicum, het Neolithicum en de Bronstijd, voor vindplaatsen uit de IJzertijd tot en met de Nieuwe tijd geldt een redelijk hoge tot hoge archeologische verwachting. De diepere niveaus (vanaf circa 5,3 m - NAP) zullen naar verwachting niet bereikt worden door de geplande werkzaamheden en de opgestelde verwachting voor de archeologische verwachting voor de aanwezigheid van vindplaatsen uit het Mesolithicum, het Neolithicum en de Bronstijd is tijdens het veldwerk niet getoetst.In het plangebied is veen aangetroffen. In het veen zijn geen aanwijzingen voor bodemvorming waargenomen en het aangetroffen veen is onder zeer natte omstandigheden gevormd en niet geschikt geweest voor bewoning. De verwachting voor de aanwezigheid van vindplaatsen uit de IJzertijd, de Romeinse tijd en de Middeleeuwen (tot de 12e eeuw) wordt dan ook naar beneden, naar zeer laag bijgesteld.Afgewisseld met veen zijn komafzettingen van de Formatie van Echteld aanwezig in het plangebied. In de komafzettingen is geen sprake van bodemvorming. In deze afzettingen worden dan ook geen archeologische resten verwacht. De redelijk hoge tot hoge archeologische verwachting voor de aanwezigheid van archeologische vindplaatsen uit de Middeleeuwen (vanaf de 12e eeuw) wordt naar beneden, naar zeer laag bijgesteld.In het plangebied is een antropogeen ophogingspakket aangetroffen. Verwacht wordt dat een deel van de boringen mogelijk op funderingsresten uit het begin van de 19e eeuw gestuit kunnen zijn. De redelijk hoge tot hoge archeologische verwachting voor de aanwezigheid van archeologische resten uit de Nieuwe tijd blijft dan ook gehandhaafd.Door alle bouw-, sloop- en saneringswerkzaamheden van de afgelopen 150 jaar (zie paragraaf 2.5.4.3), is in de boringen het antropogene ophogingspakket niet meer te onderscheiden van het recent geroerd of opgebracht pakket. De kans dat het intacte archeologische niveau dieper ligt dan de verstoringsdiepte van de graafwerkzaamheden (maximaal 2,0 m - NAP) en niet zal worden verstoord, wordt op basis van de resultaten van het veldwerk erg groot geacht. Daarnaast wordt betwijfeld of een eventueel vervolgonderzoek, dat niet dieper dan de verstoringsdiepte zal reiken, meer inzicht in de opbouw van het antropogene ophogingspakket zal opleveren en meer informatie zal geven over de aan- of afwezigheid van resten van de bebouwing uit het begin van de 19e eeuw.AdviesOp grond van het bureauonderzoek en het verkennend inventariserend veldonderzoek luidt het (selectie)advies voor het plangebied Hartenruststraat in Rotterdam dat er geen voorzieningen hoeven te worden getroffen om archeologische waarden te behouden of te ontzien. Vervolgonderzoek in het kader van de Archeologische Monumentenzorg wordt niet aanbevolen.

受BAM住宅有限公司（BAM Wonen bv）委托，鹿特丹考古研究所研究与报告团队（Archeologie Rotterdam，简称BOOR）于2022年2月16日，在鹿特丹市Hartenruststraat规划区域内开展了勘探性清查田野考古调查。本次调查共在规划区内布设6处勘探钻孔，最大勘探深度达地面以下4.0米。田野调查开展前，已针对该区域完成室内文献考古调研（bureauonderzoek）。开展本次调研的原因是该规划区域内拟建新房，若区域内存在考古遗存，则可能在施工过程中遭到破坏或损毁。

调研结果
室内文献调研阶段已针对该规划区域拟定考古遗存预期评估。本区域内，中石器时代（Mesolithicum）、新石器时代（Neolithicum）及青铜时代（Bronstijd）遗址的考古遗存存在可能性为“较高”；铁器时代（IJzertijd）至近现代（Nieuwe tijd）遗址的考古遗存存在可能性为“较高至极高”。规划施工的作业深度预计无法达到约5.3米（荷兰法定阿姆斯特丹高程基准面，Normaal Amsterdams Peil，NAP）以下的地层，因此本次田野调查未对中石器时代、新石器时代及青铜时代遗址的考古遗存预期评估进行验证。

规划区域内发现了泥炭层。泥炭层中未观察到土壤形成迹象，该泥炭层形成于极度湿润的环境，并不适合人类居住。因此，铁器时代、罗马时期（Romeinse tijd）及中世纪（Middeleeuwen，12世纪以前）遗址的考古遗存存在预期被下调至“极低”。

规划区域内还分布有与泥炭层互层的埃赫特尔德组（Formatie van Echteld）河间洼地沉积物。该类沉积物未出现土壤形成过程，因此未发现考古遗存的可能性较高。因此，中世纪（12世纪以后）遗址的考古遗存存在预期被下调至“极低”。

规划区域内发现了人工堆积抬升层。部分钻孔可能揭露了19世纪初期的建筑基础遗存。因此，近现代遗址的考古遗存存在预期仍维持“较高至极高”的评级。

由于过去150年间开展的各类建筑、拆除及整治工程（详见2.5.4.3章节），钻孔揭露的人工堆积抬升层已无法与近期扰动或堆积的地层相区分。基于本次田野调查结果，未被扰动的原生考古地层位于施工扰动深度（最大2.0米-NAP）以下且未被破坏的可能性被判定为极高。此外，若开展不超过施工扰动深度的后续调查，能否进一步明确人工堆积抬升层的结构，以及获取更多关于19世纪初期建筑遗存存在与否的信息，仍存在较大不确定性。

工作建议
基于本次室内文献调研及勘探性清查田野考古调查结果，针对鹿特丹市Hartenruststraat规划区域的（遴选）考古工作建议为：无需采取任何措施以保护或避让考古遗存。不建议开展基于考古遗迹保护框架的后续调查工作。