KK1-0949 - Woi ni hpa majaw langu si hpe ra ai lam hte langu si hpun hpa majaw magaw taw ai lam (Why monkeys like bananas and why banana trees are bent)

Transcription (La Ring) Ya ngai tsun na maumwi gaw woi ni nhpa majaw langu si hpe ra ai nga hte langu si hpun gaw nhpa na magaw taw ai nga na lam hpe tsun na hku re. Moi shawng de da woi ni woi ngu ai ni gaw da langu si hpe nchye sha ai da. Hpabaw na nga yang da langu si gaw da manyen manyen nga na shi na ndai shi na sha dat yang i shi na ndai ashe baw gaw adwi nga majaw woi ni hku na ma nra ai da. Ngut na she da ndai langu si hpun ma magaw taw ai majaw da woi ni hku na myi sai nhtuk ai da. Nhpa na i nga yang woi ni a labau gaw da nhpa sha raitim mung nhpa sha raitim mung i ding ding dawk dawk ga shaga yang pyi i "Nang hpe ngai tsawra ai nang hpe ngai tsawra ai ngai hpe tsawra na i" dai hku dawk dawk dawk dawk she shaga ai da. Raitim mung da ndai langu si hpe yu dat yang mung magaw magaw sha bai rai ngai ngai sha bai re ai majaw shanhte gaw dai hpe grai myi sai nhtuk ai da. Dai majaw woi ni zahpawng hpawng ai da "Anhte na ndai mare hta ndai hta langu si hpun nmu hkra langu si hpun nmu hkra anhte ni ndai hpe langu si hpun langai mung nngam hkra ndai hpe anhte ni yawng hpe hkan baw kau ra ai" ngu na hkan baw ai da. Hkan baw hkan baw hkan baw moi na langu si gaw da ya na gaw i kaba ba law na i kaba ba law na i ngai ngai nre da i. Ngai ngai chyawm me re ai raitim i um kaba ba law nnga ai le i kachyi chyi sha law kachyi chyi sha law sh anga ai majaw i e woi ni gaw sha yang ma hkru hkru kat kat sha mayu ai. Hkru hkru kat kat sha mayu ai majaw langai mi sha sha jang gaw lama na sha ra ai majaw sha ra mat jang law law sha na nnga mat sai. Dai majaw shanhte gaw dan re hpe nra ai. Lama na woi ni grai law yang dai hpe sha jang gaw e hkru hkru kat kat nlu sha ai majaw dan re i shanhte ni pawt hkat na hpe nkam byin ai majaw hpun ni hpe yawng hpe hkan baw ai. Hkan baw hkan baw hkan baw raitim mung langu si hpun langai nam sum wum kaw na langu si hpun langai hpe nmu hkrup ai. Nmu hkrup ai nmu hkrup ai majaw dai langu si hpun gaw naw hkrung taw ai. Langu si hpun dai gaw mala la e mala la kaba ai i. Mala la kaba kabaaaaa law taw ai langu si hpun she rai taw nga i. Langu si she rai taw nga koi langu si dai gaw grai kaba ai da. Langai mi ndai langai mi kaw i ndai langu si si ai ndai e uraw langai mi kaw i koi mali shi manga shi kru shi sanit shi tu ai da. Grai law hkra tu jang she i kadai dai hpe gaw da dai kaw na e ndai woi kaw na woi kasha langai mu na hku nga. Woi kasha dai gaw da ga ma nchye shaga ai da. Ga ma nchye shaga rai jang she i mu tim nchye tsun dan na hku nga. Koi amu aya hte ta ni i dai hku na i hte gaw galaw dan ai i "Um ndai kaw i grai kaba ai hpun langai nga ai ndai kaw grai mu na zawn zawn re ahtoi re nsam re" ngu tsun dan ai. Raitim mung da shi gaw ga nchye shaga ai re majaw "Ummh ummh ummh" nga gaw nchye na ma ai da. Nchye na i woi ni "Wo wo wo" sha nga majaw i dai hku ma nlu tsun ai da. Nlu tsun jang she ga grai pawt mayu ai da yaw woi dai gaw shana shagu i grai pawt mayu na she shi gaw "Ngai ndai ram kaba ai hpe she mu da nga yang" ngai shanhte na ndai kaw gaw i ndai woi hkaw hkam gaw "Sha u" sha nnga yang nmai sha ai da. "Sha u" sha nnga yang nmai sha ai majaw shi gaw n-gwi sha ai da. N-gwi sha re she i ndai hpe sha ndai gaw dai hku sha nga taw ai da. Hpang e kwi dai woi hkaw hkam wa gaw tsun ai da "Anhte ni ya wora ga de sa na, sa na ndai kaw na namsi ni hpe anhte bai di la na anhte ni sha ga" ngu tsun ai da. Koi shi gaw grai pyaw sai da koi dai de sa na i nga jang dai hpe dai hpun hpe mu na re majaw i grai pyaw ai da. Sa yang dai kaw hpun grai langu si ma kaba ba law ai da law langu si ma kaba ba law jang she i dai langu si ma ga chye shaga ai da. Langu si hpe mu jang shanhte ni sha ai da sha na dai woi hkaw hkam wa gaw da langu si dai hpe hpai dat ai hte ga de jahkrat kau dat ai da. Ga de jahkrat kau dat ya jang she um langu si ma hkrat mat na langu si ma "Aka grai machyi ai i ngai pyi nanhte ni sha u ga nanhte ni kalang ta mu ai hte sha ra mat hkra ngai pyi kaba law she rai nga yang um e ndai ting kaba ai ndai ram ting tsawm ai e ngai pyi grai nanhte myit ra sharawng hkra ngu na ndai ram ting byin ngai zawn zawn re langu si hpe nanhte ni gaw ngai hpe dai hku kabai ai i" dai hku tsun ai da. Dai hku tsun yang gaw "Nanhte kaba ai nra jang ma e daini daina kaw na tu matu hti ning hpra ning koi hpang hpang hpang de na langu si ni yawng gaw nmai kaba ai. Kaji seng seng sha re ai kaji seng seng sha mai re ai" ngu na shi gaw ndai hku matsa mawa tsun dat ai hku re. Dai kaw na langu si ma kaji mat ai ngut na she um ndai woi woi ni a woi ni a ndai n-gup hkan e ma bawng bawng re hpa na i nga yang da ndai langu si hpe sha sha sha rai yang langu si gaw dwi ai dwi ai re majaw shanhte hku na nlu ma-ut ai. Nlu ma-ut jang ndai n-gup shakap hku na makoi da ai. Makoi da yang she i e makoi da na hpang e shi na shi kachyi chyi kachyi chyi sha sha ai. Dai majaw ndai shi gaw ndai shara hkan e ma kaba ai rai na she langu si hpe ndai hku kachyi kachyi kachyi sha na ya du hkra woi ni kaja langu si ni hpe ra ai re ai. Ngut na she langu si dai langu si hpun gaw ndai u shingraw u shingraw kaw ndai i langu si u shingraw langai kaw uraw langai kaw mali i u kaba ba law ai masum mali manga tu majaw i ndai langu si hpun gaw kaji ai rai yang ndang ai. Ndang yang gaw wora ndai de ngai re majaw i langu si hpun ma magaw taw ai re ngut na she langu si ma kaji mat ai re. Ngut na she ndai woi ni ma ndai langu si hpe dai hku i sha sha shaning hku sha sha sha rai na ndai hpe ra mat ai re ngu na tsun mayu ai. . Language as given: Jinghpaw

转录文本（拉林）
本次语音转录涵盖以语言（langu si）呈现的内容及该语言的语料（langu si hpun），以歌谣（majaw）为载体的表述结合具体语境完成转写。当“我们（woi ni）”的语音出现时，该语言的发声会产生特定变化。多数场景下，语言（langu si）会呈现清晰发声（nchye sha）的状态；部分语境中，其发声会变得模糊不清（manyen manyen），伴随细碎停顿与断句，此时歌谣（majaw）会以“我们（woi ni）”为核心展开叙述。
当语料（langu si hpun）未明确呈现时，“我们（woi ni）”的发音会出现偏差（myi sai nhtuk）。典型场景中，“我们（woi ni）”的表述会伴随特定韵律，反复吟诵“你与我同在，你与我同在，我与你相伴”，循环往复形成固定节奏。在特定语境（raitim mung）下，语言（langu si）会呈现不断重复叠加的发声状态，伴随发音调整（grai myi sai nhtuk）。该歌谣（majaw）包含即兴创作（zahpawng hpawng）的内容：“此刻，请聆听这份语言语料（langu si hpun），反复诵读语言语料（langu si hpun），我们与语言语料（langu si hpun）相伴，我们与彼此共享这份氛围”，并反复吟唱（hkan baw）。
反复吟唱的过程中，语言（langu si）会以“呢喃低语（kaba ba law）”的形式呈现，重复“kaba ba law”并伴随情绪起伏。特定语境下会出现模糊呢喃，夹杂细碎（kachyi chyi）声响，“我们（woi ni）”的发声会呈现断断续续（hkru hkru kat kat）的状态，夹杂无意义发音。该状态下，人声（langai mi）会以细碎声响呈现，随后逐步清晰回归平稳，该歌谣的特定段落会呈现此类变化。当“我们（woi ni）”的发音调整（grai law）后，人声会再次出现断续换气（nlu），此时段落伴随情绪起伏，语料也会随氛围变化。
反复吟唱时，语言语料会以多音节组合（nam sum wum kaw）的形式呈现，形成抑扬顿挫（nmu hkrup）的节奏，让语料呈现层层递进（naw hkrung taw）的效果。语料会以拖长语调（mala la）的形式展开，拖长语调的呢喃持续推进，当语言发声达到顶峰时，会呈现发音生硬（grai kaba）的状态。
人声的发声伴随语言转写，同时会出现规整发音（sanit shi）、节奏控制的状态。发音调整完成后，场景转向“我们”的轻声细语（kasha langai mu），呈现无清晰发声的状态；当清晰发声出现后，会伴随节奏调整。当出现“嗯啊”类语气词时，会伴随“此发声为生硬发音的语料，此发声节奏规整、情绪饱满、层次丰富”的表述，完成叙事。特定语境下会出现“嗯哼 嗯哼 嗯哼”的发声，同时伴随“我们”的“喔喔喔”呼喊，以此完成换气（nlu tsun）。
换气后会出现发音调整的状态，此时“我们”会以语速放缓（shana shagu）的形式，结合发音调整表述“我此刻的发声是为了展现这份语言”，随后以“嘘”的语气停顿（hkaw hkam）发出“嘘”的声响，伴随短暂停顿。发出“嘘”的声响后，会呈现鼻音（n-gwi）的发声状态，该发声指向特定的语言内容。
某次语气停顿后，会出现“此刻请聆听这个场景，在这个场景中，听众群体（namsi ni）与彼此相伴，共享这份氛围”的表述。此时会出现发音变化，伴随叙事场景（de sa na）推进，语料也随之调整。叙事场景中，语料会以模糊呢喃的形式呈现，若语言未出现清晰发声，则伴随特定情绪变化；当语言发声出现后，会伴随音量提升（hpai dat）与重音加重（jahkrat kau dat）。当重音加重的状态出现后，会出现“急促发声：我此刻在此，在此发出声响，此刻请调整气息，在此调整气息，我在此呢喃，伴随这份节奏，此刻节奏规整，节奏顿挫，我在此调整发音，伴随情绪起伏，以此完成叙事，语言在此刻与我相伴”的表述。
该表述继续补充：“此刻的发声状态下，这份语言与我们相伴，而此处的语言会以持续呢喃呈现，伴随细碎声响，细碎声响不断重复，无明确语义”，如此低声嘟囔完成本段转写。当语言未呈现明确语义时，会出现“我们”的反复发声，伴随气息收紧（n-gup hkan）与颤抖（bawng bawng）的状态，此时语言会呈现持续发声、重复循环的状态，该歌谣段落会伴随换气停顿（nlu ma-ut）。
换气停顿后，会伴随气息调整与气音衔接（makoi da），该状态下会再次出现细碎声响。该歌谣段落以无意义发声呈现，此时语言会伴随持续细碎发声，以“我们”为核心，结合核心语言（kaja langu si）展开。当语言的语料以拖腔（u shingraw）的形式呈现时，会伴随无意义的细碎发音，语料呈现无明确语义的状态，伴随情绪酝酿（ndang ai）。情绪酝酿时会出现“此刻我在此”的表述，而语料未明确呈现，此时语言无明确语义。
当“我们”的发声伴随语言的持续发声与循环往复的声响，以此完成本次转录。所用语言：景颇语（Jinghpaw）