Van den Endelaan 52, Hillegom Gemeente Hillegom: Archeologisch bureauonderzoek & Inventariserend Veldonderzoek, verkennende fase

<p>In opdracht van Werkorganisatie HLTsamen heeft IDDS Archeologie in maart 2020 een archeologisch bureauonderzoek en een inventariserend veldonderzoek (IVO), verkennende fase, uitgevoerd aan de Van den Endelaan 52 in Hillegom, gemeente Hillegom. De noodzaak tot het archeologisch onderzoek komt voort uit het bestemmingsplan. De doelstelling van het bureauonderzoek is het opstellen van een gespecificeerde archeologische verwachting voor het plangebied. Het doel van het inventariserend veldonderzoek is het toetsen en zo nodig aanvullen van de gespecificeerde verwachting. Uit het bureauonderzoek blijkt dat het plangebied oorspronkelijk was gelegen op een complex van duinen en strandwallen. Deze strandwallen (en duinen) zijn ontstaan in het Midden- en Laat-Neolithicum en vormden waarschijnlijk tot in de Nieuwe tijd lange, rechte ruggen, die boven de omgeving uitstaken en daarmee optimale locaties vormden voor bewoning en activiteiten door de mens. In de lagere gebieden ten oosten en westen van de strandwallen ontstond veen en deze gebieden waren daarom minder aantrekkelijk voor de mens. Het dorp Hillegom is ontstaan op de oostelijke rand van een strandwal, op de grens tussen de hoge duinen en het laaggelegen veengebied. Gedurende de Nieuwe tijd, met name in de 16e en 17e eeuw, zijn bij Hillegom grote delen van de duinen/strandwallen afgegraven. Daarbij is vooral het kalkloze zand verwijderd en is het maaiveld verlaagd tot ongeveer 0,0 m NAP (waar het oorspronkelijk ongeveer lag tussen 1,5 en 5 m NAP). Deze afgravingen werden uitgevoerd om het terrein beter geschikt te maken voor de bloembollenteelt. Dergelijke afgravingen hebben vooral plaatsgevonden ten westen van het plangebied. Het is onbekend of ook in het plangebied zand is afgegraven, waarschijnlijk niet of slechts heel beperkt. De afgravingen reikten tot aan de Van den Endelaan, waarschijnlijk ook de grens van de duinen in de 17e eeuw. Waarschijnlijk reikten de percelen van de huizen aan de Hoofdstraat (in de 17e eeuw) tot aan de niet ontgonnen duinen en het plangebied ligt helemaal aan de westzijde van deze percelen. Waarschijnlijk bestaat de bodem in het plangebied voornamelijk uit kalkloos zand, terwijl naar het oosten toe (voorbij de Hoofdstraat) onder een zandlaag nog een veenlaag voorkomt. Op basis van archeologische onderzoeken in de omgeving zal de bovengrond van de bodem in het plangebied geroerd zijn tot een diepte van 0,8 tot 1,4 m –mv. Deze vergravingen van de natuurlijke bodem zullen zijn veroorzaakt door de bouwwerkzaamheden voor de bestaande panden uit het einde van de 19e en begin 20e eeuw, door het aanleggen van kabels en leidingen, maar mogelijk ook door het gebruik van de gronden voor de bloembollenteelt in de 19e eeuw (mogelijk al daarvoor). Het booronderzoek bevestigd het bureauonderzoek: De strandwal in het plangebied is grotendeels omgewerkt. Waarschijnlijk is die omwerking veroorzaakt door de aanleg van de huidige bebouwing en het gebruik van het terrein als bloembollengrond. De omgewerkte lagen reiken tot een diepte van 0,7 tot 2,0 m –mv oftewel tot een niveau van -0,7 tot 0,4 m NAP. Het plangebied heeft daarmee nog slechts een zeer lage archeologische verwachting voor resten van voor de 19e eeuw. Op basis van de resultaten van het onderzoek adviseert IDDS Archeologie om het plangebied, voor wat betreft het aspect archeologie, tot minimaal 4,0 m –mv vrij te geven voor civieltechnische werkzaamheden.</p>