ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการเปลี่ยนแปลงระดับหนี้สาธารณะของประเทศไทย

การศึกษาในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อระดับหนี้สาธารณะ (หนี้รัฐบาล) ต่อผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศของประเทศไทย รายไตรมาส ตั้งแต่ไตรมาสที่ 1 พ.ศ. 2548 - ไตรมาสที่ 1 พ.ศ. 2565 รวมทั้งหมด 69 ไตรมาส โดยการประมาณการถดถอยเชิงพหุ (Multiple Regression Analysis) ด้วยวิธีกำลังสองต่ำสุด (Ordinary Least Squares: OLS) (2) พยากรณ์หนี้สาธารณะ (หนี้รัฐบาล) ต่อผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศของประเทศไทย รายไตรมาส ตั้งแต่ไตรมาสที่ 2 พ.ศ. 2565 - ไตรมาสที่ 4 พ.ศ. 2567 รวมทั้งหมด 11 ไตรมาส ด้วยแบบจำลอง Autoregressive Distributed Lag Model และ (3) ศึกษาผลกระทบของระดับหนี้สาธารณะต่อผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศต่อการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจของประเทศไทย รายไตรมาส ตั้งแต่ไตรมาสที่ 2 พ.ศ. 2556 - ไตรมาสที่ 1 พ.ศ. 2565 รวมทั้งหมด 36 ไตรมาส ด้วยแบบจำลอง Autoregressive Distributed Lag Modelจากผลการศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อระดับหนี้สาธารณะ (หนี้รัฐบาล) ต่อผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศของประเทศไทย พบว่า อัตราเงินเฟ้อในรูปของผลต่างลำดับที่หนึ่ง และดัชนีค่าเงินบาทที่แท้จริง มีความสัมพันธ์กับหนี้สาธารณะ (หนี้รัฐบาล) ต่อผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ ในทิศทางเดียวกัน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ สำหรับอัตราดอกเบี้ยในประเทศ และทุนสำรองระหว่างประเทศในรูปของผลต่างลำดับที่หนึ่ง มีความสัมพันธ์กับหนี้สาธารณะ (หนี้รัฐบาล) ต่อผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศในทิศทางตรงกันข้าม อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ โดยแบบจำลองดังกล่าวสามารถอธิบายได้ว่าชุดของตัวแปรอิสระต่าง ๆ มีความสามารถร่วมกันอธิบายการเปลี่ยนแปลงของระดับหนี้สาธารณะ (หนี้รัฐบาล) ต่อผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ ได้ร้อยละ 86.48 ซึ่งจากผลการศึกษาดังกล่าวสามารถเป็นแนวทางสำหรับภาครัฐในการติดตามระดับหนี้สาธารณะ (หนี้รัฐบาล) ต่อผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศโดยการติดตามการเปลี่ยนแปลงของตัวแปรที่ส่งผลกระทบต่อระดับหนี้สาธารณะ (หนี้รัฐบาล) ต่อผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ ทั้งตัวแปรในภาคการเงิน คือ อัตราดอกเบี้ย และอัตราเงินเฟ้อ รวมถึงตัวแปรในภาคต่างประเทศ คือ ดัชนีค่าเงินบาทที่แท้จริง และทุนสำรองระหว่างประเทศ โดยเฉพาะอัตราเงินเฟ้อในไตรมาสก่อนหน้าซึ่งมีขนาดของผลกระทบที่ค่อนข้างสูงเมื่อเทียบกับปัจจัยอื่นจากผลการพยากรณ์ระดับหนี้สาธารณะ (หนี้รัฐบาล) ต่อผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศของประเทศไทย ในช่วงไตรมาสที่ 2 พ.ศ. 2565 - ไตรมาสที่ 4 พ.ศ. 2567 พบว่า ระดับหนี้สาธารณะ (หนี้รัฐบาล) ต่อผลิตภัณฑ์มวลรวม มีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้น ซึ่งคาดว่าเป็นผลมาจากอัตราเงินเฟ้อที่เพิ่มสูงขึ้น โดย พ.ศ. 2565 มีค่าอยู่ในช่วงร้อยละ 52.46 - 57.97 พ.ศ. 2566 มีค่าอยู่ในช่วงร้อยละ 60.34 - 64.07 และ พ.ศ. 2567 มีค่าอยู่ในช่วงร้อยละ 64.07 - 68.72 จากผลการศึกษาผลกระทบของระดับหนี้สาธารณะต่อการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจของประเทศไทย พบว่า หนี้สาธารณะต่อผลิตภัณฑ์มวลรวมของประเทศไม่ส่งผลต่อการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจ ทั้งนี้ ผลการศึกษาดังกล่าวไม่สอดคล้องกับแนวคิด ทฤษฎี ที่เกี่ยวข้อง อาจมีสาเหตุมาจากข้อมูลที่นำมาศึกษาเป็นช่วงเวลาที่สั้นเกินไป รวมทั้งในช่วงเวลาที่ศึกษา ประเทศไทยเกิดวิกฤติครั้งสำคัญครั้งใหญ่ที่ส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจของประเทศ ทำให้อัตราการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจมีความผันผวน