ผลของโปรแกรมส่งเสริมการรับรู้สมรรถนะแห่งตนของผู้ดูแลในการฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองที่มีภาวะเสียการสื่อความต่อการรับรู้สมรรถนะแห่งตนของผู้ดูแล ภาวะเสียการสื่อความ การปฏิบัติกิจวัตรประจำวันและภาวะแทรกซ้อนของผู้ป่วย

ภาวะเสียการสื่อความมักเกิดขึ้นภายหลังเกิดโรคหลอดเลือดสมอง ผู้ป่วยจะมีปัญหาในการพูด การอ่าน การเขียน และความเข้าใจในภาษาส่งผลให้ผู้ป่วยอยู่ในภาวะพึ่งพิงจำเป็นต้องมีผู้ดูแลภายหลังจำหน่ายออกจากโรงพยาบาล การศึกษาครั้งนี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมส่งเสริมการรับรู้สมรรถนะแห่งตนของผู้ดูแลในการฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองที่มีภาวะเสียการสื่อความ ต่อการรับรู้สมรรถนะแห่งตนของผู้ดูแล ภาวะเสียการสื่อความ การปฏิบัติกิจวัตรประจำวันและภาวะแทรกซ้อนของผู้ป่วย โดยประยุกต์ใช้ทฤษฎีการรับรู้สมรรถนะแห่งตน กลุ่มตัวอย่างคือผู้ดูแลและผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองที่มีภาวะเสียการสื่อความ จำนวน 66 คู่ แบ่งเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม เครื่องมือที่ใช้ในวิจัยประกอบด้วย 1) โปรแกรมส่งเสริมการรับรู้สมรรถนะแห่งตนของผู้ดูแลในการฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองที่มีภาวะเสียการสื่อความ 2) แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล 3) แบบประเมินการรับรู้ความสามารถแห่งตน 4) แบบคัดกรองบุคคลเสียการสื่อความ 5) แบบประเมินความสามารถในการปฏิบัติกิจวัตรประจำวัน 6) แบบประเมินภาวะแทรกซ้อนภายหลังการเกิดโรคหลอดเลือดสมอง วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา การทดสอบแบบทีและสถิติวิเคราะห์ความแปรปรวนแบบวัดซ้ำผลการวิจัย พบว่ากลุ่มทดลองมีการเพิ่มขึ้นของค่าเฉลี่ยคะแนนการรับรู้สมรรถนะแห่งตนของผู้ดูแล ค่าเฉลี่ยคะแนนการสื่อความและค่าเฉลี่ยคะแนนการปฏิบัติกิจวัตรประจำวันในสัปดาห์ที่ 2 และ 4 มากกว่าก่อนการทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<.001) และค่าเฉลี่ยคะแนนการรับรู้สมรรถนะแห่งตนของผู้ดูแล ค่าเฉลี่ยคะแนนการสื่อความและค่าเฉลี่ยคะแนนการปฏิบัติกิจวัตรประจำวัน ระหว่างกลุ่มทดลองไม่แตกต่างจากกลุ่มควบคุม แต่ในกลุ่มทดลองมีผลต่างของค่าเฉลี่ยผลลัพธ์ดังกล่าวเพิ่มขึ้นกว่ากลุ่มควบคุมในทุกช่วงเวลาเช่นเดียวกัน นอกจากนี้ยังพบว่าเมื่อเปรียบเทียบค่ามัธยฐานคะแนนภาวะแทรกซ้อนของผู้ป่วยกลุ่มทดลองไม่แตกต่างจากกลุ่มควบคุมเช่นเดียวกัน และไม่พบภาวะแทรกซ้อนในกลุ่มทดลองผลการศึกษาครั้งนี้ แสดงให้เห็นว่า โปรแกรมส่งเสริมการรับรู้สมรรถนะแห่งตนของผู้ดูแลในการฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองที่มีภาวะเสียการสื่อความสามารถเพิ่มความมั่นใจของผู้ดูแลและส่งผลให้การฟื้นตัวของผู้ป่วยดีขึ้น บุคลากรทีมสุขภาพสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการฟื้นฟูผู้ป่วยและพัฒนาต่อยอดเป็นแนวปฏิบัติในการดูแลผู้ป่วยได้