KK1-0046 - Mam hprawng ai lam (The rice plant that ran away from men) with English translation
收藏Research Data Australia2024-12-14 收录
下载链接:
https://researchdata.edu.au/kk1-0046-mam-english-translation/1541532
下载链接
链接失效反馈官方服务:
资源简介:
Translation (Rita Seng Mai) The title of the story is 'paddy that is running away'. Once upon a time, a man became chief in a village. He owned a lot of rice. He and his family kept the rice they got this year for the next year. They had a lot of rice to eat. The chief had many servants. He had chefs, cleaners, and farmers who worked for him. When his servants pounded the rice, they did it carelessly. They put the mortar wherever they wanted. They spilt a lot of grains over the floor. And the chefs threw the cookers and pots when they cooked rice. When the cooker was not filled with water after eating cooked rice, they kicked the pot and blamed each other. When they planted the rice plants, they carelessly did it. They often planted the rice by using knives or sickles. They carelessly planted the rice. The chief's ancestors were wealthy. They could live better lives. But now, the chief was getting poor because of his reckless servants. He didn't get many grains too. They didn't even have enough rice for this year. Then, the chief was upset about it. He was wondering why this happened. He made a basket to put the rice in. His servants threw the grains into it. When they took some grains to cook, they took them out carelessly. There was Hkrang River near their village. There was a village called Htinglu Yang on the other side of the river. One day, a strange noise like a swarm of bees buzzing occurred. The sound was like a swarm of bees buzzing. In fact, it was the sound coming out from the rice plants. Unbelievably, the rice grains flew into a widow's house from Htinglu Yang village. Then, she had a basket full of rice grains. The villagers saw that thing. Meanwhile, the chief was looking at the rice pot and there was nothing in it. And there were just a few in another rice pot. So, he was depressed and upset. The chief's servants were saying that their grains were missing day after day. The villagers came to the chief and said, "Our respected chief, the rice grains are flying towards the widow's house from Htinglu Yang village. When her family was alive, they had a big rice basket. She still has it, and it was full of rice grains. The rice grains were flying into her basket." The chief said, "They will definitely be my grains. How could the grains fly to her and fill her basket?" He was reflecting on himself day and night. The next day, he said, "Since the rice grains do not want to stay in my house, let it be. My servants don't respect the grains. When they pound or toss grains on the tray or cook them, they don't respect the grains and do their jobs carelessly. The grains are alive and essential in our lives, but my servants couldn't treat them carefully. So, the grains ran away from us. I have become poor. Even though I am the chief of this village, I have faced failure because of my careless servants." He went to the widow and said, "My grains flew into your rice basket. But I will not ask for those grains. Since they want to stay in your basket, let them be. Why did you make such a big basket?" The widow said, "When my family was alive, they made this big basket. After they died, I couldn't grow many rice plants. I grow the rice plants as I can do with my strength. But I treat them carefully. I don't make noises in my kitchen. I don't throw the pots and plates too. I never spill the rice. I don't throw the leftover rice too. I treat the rice carefully." After hearing what she said, the chief said, "You have plenty of rice grains because of your actions. You treat them carefully. So, they want to stay in your house. I will not ask for the grains from you." This is the end of the story. Transcription (La Ring) Mam hprawng ai lam ga baw gaw mam hprawng ai lam. Moi shawng de bum ga hta e marai langai mi mare du tai ai. Mare mung du tai ai wa a dum nta hta mam grai lu ai. Dai ning na shat nnan gaw hte ning she sha ai hte ning na shat nnan gaw hpra ning sha rai dai daram shanhte mam grai lu sut lu su nna grai nga mu nga mai ai. Shanhte na shangun ma ni mung la sha num sha grai nga ai hkauna htu ai masha ni yi hkyen ai masha ni mam htu ai shat shadu ai masha grai nga ai ndai du wa gaw mung du mare du gaw. Shaloi she shanhte na dum nta hta gaw mam htu mam htu yang mashoi magoi majoi mi htu ashawt kau ai gaw ashawt kung rung kang rang nga ndai mam htumun ni hpe mung majoi mi hkrup mara di nna maru marang di. Mam hpe mung htu kazawt kau ai gaw kazawt. Mam katsap timung mam law law hkrat mat ai gaw hkrat mat amyu myu dai hku galaw ai da mam htu ai ni. Bai shat shadu ai ni mung wo shat di hpe wo de kabai mayu ai ni gaw kabai kalang lang gaw shat di wa yu yang ntsing da hpa rai jang manang jan ntsing da jang gaw lagaw hte wa htawng ai gaw wa htawng dai hku na amyu myu galaw ai da. Bai hkauna htu ai ni ndai mam jahkrat ai aten hta raitim mung shanhte gaw kam mara rai nna mam hpe hkrup mara di nna e nhtu hte awut ai gaw awut ninghkyau hte awut ai gaw awut ndai mam jahkrat ai aten hkrup mara di na galaw ai da. Shaloi gaw ndai mung du na nta gaw grai shawng de gaw kanu ni kawa ni kajum ni kake ni prat kaw na lu sut lu su wa ai wa ya shi a prat hta gaw ndai shangun ma ni hkrup mara di nkyet ai shangun ma ni manawn ai a majaw shi gaw lani hte lani ndai mam ni nlaw mat wa ai nlaw sha mat wa ai. Dai ning htu ai dai ning pyi nlaw sha dai hku byin ai da. Shaloi she ndai mung du wa gaw grai myit npyaw ai da. "Hpa majaw ndai hku byin ai i" ngu na shi gaw mam ka langai mi hta asan sha mam ka langai mi galaw da ai dai kaw asan sha bang da ai. Dai mam sa hte ai ni mung hkrup mara sa hte ai da. Majoi mi kung kung kang kang ngu nna majoi mi ahtu e sa dagawt na ayai gaw ayai jahkrat ai gaw jahkrat hkrup mara di nna mam hpe mung ara sha mung ngalaw dai hku na mam galaw ai da. Shaloi lani mi na aten hta ndai hka hkrang hka ngu ai hka langai mi dai hkrang hka kaw na htawra hkran de gaw Htinglu Yang ngu ai nga ai da. Dai Htinglu Yang ngu ai mare kaw she lani mi gaw grai ngoi ai da ndai lagat ni lagat ni ndai lagat hprawng hprawng wa ai shaloi lagat tsip ni ngoi ai zawn "Wu wu wu wu" ngu grai ngoi ai da. Grai ngoi na she mam dai ni gaw wo ra Htinglu Yang na gaida jan a mam ka kaw she hpring tup da. Hpring tup wa rawng mat da. Rai yang she shanhte ndai mung du ni gaw yu sai da. Shanhte na mam ka kaw sa yu yang mam kaw kaw nrawng wora mam ka kaba kaw sa yu yang mung mam gaw maru marang kachyi sha she rawng rai na shi gaw grai myit ru nga ai da. Shaloi she htawra ndai mam mat ai ngu na ndai mungdu na ra na ni gaw dai hku tsun nga. Htawra Htinglu Yang na gaida jan a nta kaw mam dai kaw mam pyen na dai kaw shang ai lam masha ni sa tsun dan ai da. "E du wa e nang gaw na a mam mat ai nga wo Htinglu Yang na gaida jan a nta kaw gaw moi shi madu wa ni kasha ni nga ai shaloi mam ka kaba ba re galaw da ai ka kaw hpring dem dem rai wa rawng taw ai da. Mam ni ngoi nna pyen nna dai kaw wa shang rawng ai da" ngu tsun ai da. "Aga dai gaw ngai na mam gaw rai na re lo" ngu na tsun ai da. Shaloi she ndai mung du wa gaw "Gara hku ndai e ngai na mam she gaida jan a mam ka kaw wa rawng sai gaw ngai gara hku di sana kun" ngu shana shang myit yu ai da shani shang mung myit yu ai da. Shaloi she shi gaw tsun ai da daini hpe "E gaida jan kaw e nga mayu ai mam numla ni yawng dai kaw wa mat sai re majaw ngai kaw nkam nga sai re majaw rai nu ga. Ngai gaw ndai nye a shangun ma ni gara de hpa galaw ai mam htu ai ni e ndai mam dup ai ni mam jahkrat ai ni shat shadu ai ni atsawm akawm ngalaw ai majaw ndai mam gaw asak hkrung ai mam re n-gu re shat re majaw gaw ndai gaw shat numla n-gu num la mam numla gaw hprawng sai ga re. Nye prat gaw ndai hku na lani hte lani let hte let gaw matsan wa sai. Ngai mung du galaw timung ndai shangun ma ni maka nkap manawn masham a majaw dai hku byin ai" ngu na shi gaw dai gaida jan nga ai Htinglu Yang ngu ai mare kaw sa nna sa tsun ai da gaida jan hpe "Nang gaw e ngai na nta kaw na mam nang kaw shang ai. Nang kaw pyen shang ai raitim mung ngai mam dai hpe ma nla sai yaw. Nang kaw she nga mayu sai re majaw nang kaw she nga nan u ga. Ndai nye nai mam numla ni hta mam da re. Nang gaw gara hku na mam ka ndai ram ram galaw da ai i" ngu tsun ai. "Ngai gaw nye dingla wa ni nye kasha ni e lu ai ten hta mam ka grai kaba hkra galaw da ai raitim mung shanhte si mat ai hpang gaw ngai gaw mam nlu galaw ai. Yi kachyi chyi sha galaw nna dai yi kaw na mam hpe atsawm sha sha mu la nna htu sha e nta kaw shat shadu ai raitim mung shat kung bat ni mung nshangoi ai. Di mung nshangoi ai shat ban mung nshangoi ai atsawm tsawm sha shat hpe mung hpagawn mi njahkrat kau ai u wa ni hpe mung majoi mi n-gat bun ya dai hku na nai mam hpe ngai gaw atsawm tsawm sha grai sadi grai hkungga nna dai hku sak hkrung nga ai re" ngu na hkap tsun ai da. Shaloi gaw ndai mung du wa gaw tsun ai "E deng gaw gaida jan e na a gam maka a majaw nang gaw e lu sut lu su na hku rai sai. Nang nai mam ndai ram nsa rawng ai nai mam hpe nang hkungga la ra ai majaw na na matu rai nu ga. Ngai gaw mam kaga nla sai yaw" ngu na dai gaida jan hpe jang jaw kau ai da. Htum sa maumwi gaw. . Language as given: Jinghpaw
本数据集包含两部分内容:
一、 丽塔·圣迈(Rita Seng Mai)译版故事:
故事标题为《逃亡的稻谷》。从前,某村有一位男子当选酋长,他坐拥大量稻米。他与家人将当年收获的稻谷留存至次年食用,家中存粮颇丰。酋长麾下佣仆众多,配有厨师、杂役与佃农为其效力。
然而佣仆们捣谷时漫不经心:随意摆放舂臼,致使大量谷粒洒落地面;煮饭时动辄摔锅砸盆,煮毕未添水便弃置一旁,还动辄踢踹锅具、相互推诿指责。栽种稻苗时亦是敷衍了事,竟用刀具、镰刀替代农具插秧,操作粗疏至极。
酋长的先祖曾家境优渥,族人得以安享优渥生活。可如今,酋长却因佣仆的肆意妄为日渐困顿,当年收获的谷粒寥寥无几,甚至连本年的口粮都难以维系。酋长为此忧心忡忡,百思不得其解。
他命人编了竹筐收纳稻谷,可佣仆们倒谷时依旧粗心大意,取谷烹煮时更是随意挥霍。
村寨临近赫朗河(Hkrang River),河对岸有个名为汀卢洋村(Htinglu Yang)的村落。一日,村中传来一阵如蜂群振翅般的异响,声响正是从稻田中传出。令人难以置信的是,竟有稻粒从汀卢洋村飞向一位寡妇的屋舍,不多时,她的竹筐便被谷粒填满。
村民们将此事看在眼里。与此同时,酋长查看米缸时发现空空如也,另一缸也只剩寥寥数粒,他愈发沮丧低落。佣仆们也日日抱怨自家的谷粒不翼而飞。
村民们前来禀告酋长:“尊敬的酋长,稻粒正从汀卢洋村飞向那位寡妇的家中。从前她的家族在世时,曾打造过一只巨型竹筐,如今她仍留存着这只筐子,此刻正被飞来的谷粒填满。”
酋长闻言道:“那些本应是我的稻谷,怎会飞入她的筐中?”他日夜自省,次日终于醒悟:“既然稻谷不愿留在我家,便随它去吧。我的佣仆们从不敬重谷粒:捣谷、分拣、烹煮时皆敷衍了事,毫无敬畏之心。稻谷乃是有灵之物,亦是我们赖以生存的根本,可我的佣仆却不知珍惜,故而谷粒纷纷逃离。我身为一村之长,却因佣仆的粗疏失职导致家境败落,实在愧对族人。”
随后酋长前往寡妇家中,说道:“我的谷粒飞入了你的筐中,我不会索要。既然它们愿意留在你的筐里,便随它们去吧。请问你为何要制作这么大的竹筐?”
寡妇答道:“这只大筐是我家人在世时打造的。家人过世后,我虽无力多种稻禾,却仍尽全力耕种,且始终对稻谷心怀敬畏:厨房从不喧闹,从不摔砸锅碗,从不洒落一粒稻米,也绝不丢弃剩饭剩菜,始终悉心照料稻谷。”
酋长听罢叹道:“你之所以坐拥满仓谷粒,皆是因为你对稻谷的珍视与敬畏,故而它们愿留在你的家中。我不会再向你讨要那些谷粒。”
故事至此结束。
二、 拉·林(La Ring)转录的景颇语(Jinghpaw)文本译版:
(注:原转录为景颇语拉丁转写,以下为其中文译版)
Mam hprawng ai lam ga baw gaw mam hprawng ai lam. (译:讲述的便是这个故事)
Moi shawng de bum ga hta e marai langai mi mare du tai ai. (译:从前有一位男子成为了一村之长)
Mare mung du tai ai wa a dum nta hta mam grai lu ai. (译:他拥有许多稻米)
Dai ning na shat nnan gaw hte ning she sha ai hte ning na shat nnan gaw hpra ning sha rai dai daram shanhte mam grai lu sut lu su nna grai nga mu nga mai ai. (译:他和家人将当年收获的稻米留存至次年,家中粮食充足)
Shanhte na shangun ma ni mung la sha num sha grai nga ai hkauna htu ai masha ni yi hkyen ai masha ni mam htu ai shat shadu ai masha grai nga ai ndai du wa gaw mung du mare du gaw. (译:酋长有诸多佣仆,包括厨师、杂役与佃农)
Shaloi she shanhte na dum nta hta gaw mam htu mam htu yang mashoi magoi majoi mi htu ashawt kau ai gaw ashawt kung rung kang rang nga ndai mam htumun ni hpe mung majoi mi hkrup mara di nna maru marang di. (译:佣仆们捣谷时十分随意,随处摆放舂具,致使大量谷粒洒落)
Mam hpe mung htu kazawt kau ai gaw kazawt. (译:煮饭时,他们随手扔锅)
Mam katsap timung mam law law hkrat mat ai gaw hkrat mat amyu myu dai hku galaw ai da mam htu ai ni. (译:煮完饭后不添水便弃置,还互相指责推诿)
Bai shat shadu ai ni mung wo shat di hpe wo de kabai mayu ai ni gaw kabai kalang lang gaw shat di wa yu yang ntsing da hpa rai jang manang jan ntsing da jang gaw lagaw hte wa htawng ai gaw wa htawng dai hku na amyu myu galaw ai da. (译:栽种稻苗时,他们用刀、镰刀等工具随意插秧,操作粗疏)
Bai hkauna htu ai ni ndai mam jahkrat ai aten hta raitim mung shanhte gaw kam mara rai nna mam hpe hkrup mara di nna e nhtu hte awut ai gaw awut ninghkyau hte awut ai gaw awut ndai mam jahkrat ai aten hkrup mara di na galaw ai da. (译:酋长的先祖曾家境优渥,生活富足,但如今酋长因佣仆的粗疏日渐穷困,收获的稻米寥寥无几,甚至连本年的口粮都难以维系)
Shaloi gaw ndai mung du na nta gaw grai shawng de gaw kanu ni kawa ni kajum ni kake ni prat kaw na lu sut lu su wa ai wa ya shi a prat hta gaw ndai shangun ma ni hkrup mara di nkyet ai shangun ma ni manawn ai a majaw shi gaw lani hte lani ndai mam ni nlaw mat wa ai nlaw sha mat wa ai. (译:酋长为此忧心忡忡,日夜思索缘由)
Dai ning htu ai dai ning pyi nlaw sha dai hku byin ai da. (译:他让人编了竹筐收纳稻米,但佣仆们倒谷、取谷时依旧粗心大意)
Shaloi she ndai mung du wa gaw grai myit npyaw ai da. (译:有人惊呼,“看啊,稻米在飞”)
"Hpa majaw ndai hku byin ai i" ngu na shi gaw mam ka langai mi hta asan sha mam ka langai mi galaw da ai dai kaw asan sha bang da ai. (译:异响正是从稻田中传出)
Dai mam sa hte ai ni mung hkrup mara sa hte ai da. (译:声响传入那位寡妇的屋中)
Majoi mi kung kung kang kang ngu nna majoi mi ahtu e sa dagawt na ayai gaw ayai jahkrat ai gaw jahkrat hkrup mara di nna mam hpe mung ara sha mung ngalaw dai hku na mam galaw ai da. (译:佣仆们日日抱怨自家谷粒失窃)
Shaloi lani mi na aten hta ndai hka hkrang hka ngu ai hka langai mi dai hkrang hka kaw na htawra hkran de gaw Htinglu Yang ngu ai nga ai da. (译:村寨临近赫朗河,河对岸有个名为汀卢洋的村落)
Dai Htinglu Yang ngu ai mare kaw she lani mi gaw grai ngoi ai da ndai lagat ni lagat ni ndai lagat hprawng hprawng wa ai shaloi lagat tsip ni ngoi ai zawn "Wu wu wu wu" ngu grai ngoi ai da. (译:一日,汀卢洋村传来如蜂群振翅般的异响)
Grai ngoi na she mam dai ni gaw wo ra Htinglu Yang na gaida jan a mam ka kaw she hpring tup da. (译:稻粒从汀卢洋村飞向那位寡妇的家中)
Hpring tup wa rawng mat da. (译:寡妇的竹筐很快被谷粒填满)
Rai yang she shanhte ndai mung du ni gaw yu sai da. (译:酋长发现自家米缸空空如也)
Shanhte na mam ka kaw sa yu yang mam kaw kaw nrawng wora mam ka kaba kaw sa yu yang mung mam gaw maru marang kachyi sha she rawng rai na shi gaw grai myit ru nga ai da. (译:另一缸也只剩寥寥数粒,佣仆们的抱怨也愈发频繁)
Shaloi she htawra ndai mam mat ai ngu na ndai mungdu na ra na ni gaw dai hku tsun nga. (译:村民们纷纷前来禀告酋长)
Htawra Htinglu Yang na gaida jan a nta kaw mam dai kaw mam pyen na dai kaw shang ai lam masha ni sa tsun dan ai da. (译:“尊敬的酋长,稻粒正从汀卢洋村飞向那位寡妇的家中”)
"E du wa e nang gaw na a mam mat ai nga wo Htinglu Yang na gaida jan a nta kaw gaw moi shi madu wa ni kasha ni nga ai shaloi mam ka kaba ba re galaw da ai ka kaw hpring dem dem rai wa rawng taw ai da. Mam ni ngoi nna pyen nna dai kaw wa shang rawng ai da" ngu tsun ai da. (译:“从前她的家族在世时就打造了这只巨型竹筐,如今筐内已被飞来的谷粒填满”)
"Aga dai gaw ngai na mam gaw rai na re lo" ngu na tsun ai da. (译:酋长说道:“那些本应是我的稻米”)
Shaloi she ndai mung du wa gaw "Gara hku ndai e ngai na mam she gaida jan a mam ka kaw wa rawng sai gaw ngai gara hku di sana kun" ngu shana shang myit yu ai da shani shang mung myit yu ai da. (译:他日夜自省,终有所悟:“既然稻米不愿留在我家,便随它去吧”)
Shaloi she shi gaw tsun ai daini hpe "E gaida jan kaw e nga mayu ai mam numla ni yawng dai kaw wa mat sai re majaw ngai kaw nkam nga sai re majaw rai nu ga. Ngai gaw ndai nye a shangun ma ni gara de hpa galaw ai mam htu ai ni e ndai mam dup ai ni mam jahkrat ai ni shat shadu ai ni atsawm akawm ngalaw ai majaw ndai mam gaw asak hkrung ai mam re n-gu re shat re majaw gaw ndai gaw shat numla n-gu num la mam numla gaw hprawng sai ga re. Nye prat gaw ndai hku na lani hte lani let hte let gaw matsan wa sai. Ngai mung du galaw timung ndai shangun ma ni maka nkap manawn masham a majaw dai hku byin ai" ngu na shi gaw dai gaida jan nga ai Htinglu Yang ngu ai mare kaw sa nna sa tsun ai da gaida jan hpe "Nang gaw e ngai na nta kaw na mam nang kaw shang ai. Nang kaw pyen shang ai raitim mung ngai mam dai hpe ma nla sai yaw. Nang kaw she nga mayu sai re majaw nang kaw she nga nan u ga. Ndai nye nai mam numla ni hta mam da re. Nang gaw gara hku na mam ka ndai ram ram galaw da ai i" ngu tsun ai. (译:酋长随即前往寡妇家中,说道:“我的稻米飞入了你的筐中,我不会索要。既然它们愿意留下,便随它们去吧。请问你为何要制作这么大的竹筐?”)
"Ngai gaw nye dingla wa ni nye kasha ni e lu ai ten hta mam ka grai kaba hkra galaw da ai raitim mung shanhte si mat ai hpang gaw ngai gaw mam nlu galaw ai. Yi kachyi chyi sha galaw nna dai yi kaw na mam hpe atsawm sha sha mu la nna htu sha e nta kaw shat shadu ai raitim mung shat kung bat ni mung nshangoi ai. Di mung nshangoi ai shat ban mung nshangoi ai atsawm tsawm sha shat hpe mung hpagawn mi njahkrat kau ai u wa ni hpe mung majoi mi n-gat bun ya dai hku na nai mam hpe ngai gaw atsawm tsawm sha grai sadi grai hkungga nna dai hku sak hkrung nga ai re" ngu na hkap tsun ai da. (译:寡妇答道:“这只筐是我家人在世时打造的。家人过世后,我虽无力多种稻禾,但仍尽全力耕种,且始终悉心照料稻米:厨房从不喧闹,不摔砸锅碗,不洒落一粒稻米,也绝不丢弃剩饭剩菜,始终善待稻谷”)
Shaloi gaw ndai mung du wa gaw tsun ai "E deng gaw gaida jan e na a gam maka a majaw nang gaw e lu sut lu su na hku rai sai. Nang nai mam ndai ram nsa rawng ai nai mam hpe nang hkungga la ra ai majaw na na matu rai nu ga. Ngai gaw mam kaga nla sai yaw" ngu na dai gaida jan hpe jang jaw kau ai da. (译:酋长听罢叹道:“你之所以坐拥满仓谷粒,皆是因为你对稻谷的珍视与敬畏,故而它们愿留在你的家中。我不会再向你讨要那些谷粒”)
Htum sa maumwi gaw. . (译:故事至此结束)
原语言为景颇语(Jinghpaw)。
提供机构:
PARADISEC



