Transect-rapport 2134: Inventariserend veldonderzoek, karterende fase. Utrecht, Groenewoudsedijk. Gemeente Utrecht (UT).

<p>In februari 2019 is een archeologisch vooronderzoek uitgevoerd in een plangebied aan de Groenewoudsedijk in Utrecht (gemeente Utrecht). De aanleiding voor het onderzoek vormen de plannen om op termijn een nieuwe woonwijk en een gronddepot op te richten. De beoogde bodemingrepen overschrijden de vrijstellingsgrens van de zone met een archeologische verwachting (1000 m2 en 50 cm beneden huidig maaiveld) en zijn daarom onderzoeksplichtig.</p><p>Vanwege deze verwachting heeft in een eerder traject een bureauonderzoek en een verkennend booronderzoek plaatsgevonden (Verboom-Jansen, 2018; Nales, 2018). Op basis van het laatste onderzoek is in het plangebied specifiek een archeologische verwachting vastgesteld op resten uit de periode Bronstijd-Vroege Middeleeuwen. Daarom is een onderzoek voorgesteld om meer inzicht te krijgen in de daadwerkelijke aanwezigheid van archeologische resten in het gebied. Dit onderzoek omvat een inventariserend veldonderzoek (karterende fase) in de vorm van boringen. Onderhavig rapport beschrijft de resultaten van dit onderzoek.</p><p>Op basis van de resultaten van het archeologisch vooronderzoek zijn de volgende constateringen gedaan:<br>• In het plangebied bevindt zich in de ondergrond een crevassecomplex bestaande uit twee grote geulen en een kleinere zijgeul. De zuidelijke geul is hiervan de meest grote, aangezien deze relatief diep is ingesneden in de onderliggende afzettingen en deze deels is opgevuld met beddingzand (in tegenstelling tot de andere geulen in het gebied).<br>• In navolging van het onderzoek van Nales (2018) zijn drie humeuze niveaus onderscheiden, die te koppelen zijn aan de ontwikkelingsfasen van de crevasse (HFc1, HFc2 en HFc3). Op grond van het uiterlijk van de humeuze niveaus in het gebied is de humeuze top van HFc1 vermoedelijk onder natte omstandigheden gevormd, waarschijnlijk onder water. De top van HFc3 is een laklaag die onder afgenomen sedimentatie in een relatief nat gebied tot stand is gekomen. Alleen HFc2 wijst op droge omstandigheden tijdens de vorming ervan (door het voorkomen van ijzer-concreties en rijping. De toppen van de humeuze niveaus HFc1, HFc2 en HFc3 bedragen gemiddeld respectievelijk -1,2 m NAP, -0,7 m NAP en -0,2 m NAP.<br>• Uit de top van HFc2 zijn verspreid in het plangebied archeologische indicatoren waargenomen. Ze betreffen een fragment bewerkt vuursteen, een fragment bewerkt kwarts en zeven fragmenten verbrand bot gevonden. Ze wijzen hoogstwaarschijnlijk op de aanwezigheid van één of meerdere vindplaatsen in het plangebied. De vondsten concentreren zich met name op de plekken waar de grote crevassegeulen in de ondergrond begraven liggen. Dit waren oorspronkelijk ook de meest hoog gelegen delen in het toenmalige landschap. Het ruimtelijk beeld lijkt overeen te komen met de inzichten die ten westen van het plangebied in Rijnvliet-Zuid door Dielemans (2009) zijn opgedaan. Wat de exacte aard van de vindplaatsen is, is vooralsnog onduidelijk.<br>• Op basis van het onderzoek is aan de gereconstrueerde ligging van de grote crevassegeulen in het gebied een archeologische verwachting toegekend. Daar waar ook archeologische resten gevonden zijn, is zelfs sprake van een hoge archeologische verwachting. Deze verwachting geldt voor resten uit de periode Bronstijd-Vroege Middeleeuwen. De ligging van de verschillende verwachtingszones is weergegeven in bijlage 7. Eventuele resten zullen zich direct onder de bouwvoor (of de ophoging) in de top van HFc3 kunnen aftekenen (gemiddeld op -0,2 m NAP) tot in de top van HFc2 (het vegetatieniveau op gemiddeld -0,7 m NAP).<br>• De overige gebieden aan weerszijden van de geulen en de top van HFc1 heeft op grond van het onderzoek een lage archeologische verwachting op de aanwezigheid van resten.</p>