การประเมินการปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากการจัดการขยะเศษอาหารในกรุงเทพมหานคร

ขยะเศษอาหารเป็นปัญหาสำคัญของการจัดการขยะในกรุงเทพมหานคร ก่อให้เกิดผลกระทบในหลายๆ ด้าน และการปล่อยก๊าซเรือนกระจก (GHGs) การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินปริมาณก๊าซเรือนกระจกที่ปล่อยจากกระบวนการจัดการขยะเศษอาหาร 6 ขั้นตอน ตั้งแต่การใช้ประโยชน์ที่ต้นทาง การขนส่งขยะเศษอาหารจากชุมชนไปยังศูนย์ขนถ่ายมูลฝอย การจัดการที่ศูนย์ขนถ่ายมูลฝอย การขนส่งขยะเศษอาหารจากศูนย์ขนถ่ายมูลฝอยไปยังหลุมฝังกลบ การจัดการที่หลุมฝังกลบ และการหมักปุ๋ยที่โรงปุ๋ยหมัก พื้นที่ศึกษาได้แก่ เขตบางขุนเทียนที่มีการใช้ประโยชน์จากขยะเศษอาหารที่ต้นทางน้อยที่สุดและเขตลาดพร้าวที่มีการใช้ประโยชน์มากที่สุด โดยประยุกต์ใช้หลักการประเมินคาร์บอนฟุตปริ้นตามแนวทางขององค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก USEPA และ IPCC- 2006 สำหรับคำนวณปริมาณการปล่อยก๊าซ CO2 CH4 และ N2O ที่เกิดจากการย่อยสลายสารอินทรีย์ภายใต้สภาวะไร้อากาศ การเผาไหม้เชื้อเพลิงจากการขนส่งและเครื่องจักร รวมถึงการใช้พลังงานไฟฟ้าในศูนย์ขนถ่ายมูลฝอยและที่หลุมฝังกลบ โดยทำการสำรวจและวิเคราะห์หาสัดส่วนขยะเศษอาหารจากทั้ง 2 เขต และเก็บข้อมูลจากกระบวนการจัดการขยะเศษอาหารของเขตพื้นที่ศึกษาย้อนหลัง 5 ปี (พ.ศ. 2558 – 2562) ข้อมูลจากการสัมภาษณ์ และรายงานการจัดการขยะของทั้ง 2 เขต สำหรับค่าสัมประสิทธิ์การปล่อยก๊าซเรือนกระจก และค่าศักยภาพในการทำให้เกิดภาวะโลกร้อน ได้จากการทบทวนรายงานวิจัยที่มีความน่าเชื่อถือได้ นำผลที่ได้วิเคราะห์สถิติด้วยโปรแกรม Minitab 19 บรรยายลักษณะกลุ่มตัวอย่างด้วยสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน หรือค่าความคลาดเคลื่อนมาตรฐานของค่าเฉลี่ย และค่าต่ำสุด-สูงสุด และทดสอบเปรียบเทียบความแตกต่างของกลุ่มตัวอย่างด้วยสถิติ t test และ One way ANOVA ผลการศึกษาพบว่า เขตบางขุนเทียนและเขตลาดพร้าวมีปริมาณขยะเศษอาหารเฉลี่ย53,214.76 (SD 4,233.21) ตัน/ปี และ 38,639.09 (SD 2,811.31) ตัน/ปี ตามลำดับ ขั้นตอนการจัดการที่หลุมฝังกลบปล่อยก๊าซเรือนกระจกมากที่สุด โดยเขตบางขุนเทียนและเขตลาดพร้าวปล่อย GHGs 15,916,889.94 (SD 959,364.36) kgCO2e/yr และ 9,456,521.28 (SD 788,409.40) kgCO2e/yr ตามลำดับ ทั้งนี้ การจัดการขยะเศษอาหารหนึ่งตันของเขตบางขุนเทียนและเขตลาดพร้าวปล่อย GHGs เฉลี่ย 341.48 (SD 5.41) kgCO2e และ 276.33 (SD 33.04) kgCO2e ตามลำดับ โดยพบว่ามีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value 0.012) สำหรับการจัดการขยะเศษอาหารหนึ่งตันด้วยการใช้ประโยชน์ที่ต้นทางของเขตบางขุนเทียนปล่อย GHGs เฉลี่ย 118.89 (SD 56.68) kgCO2e ซึ่งมากกว่าเขตลาดพร้าวอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value 0.017) โดยเขตลาดพร้าวปล่อย GHGs เฉลี่ย 18.26 (SD 8.38) kgCO2e ดังนั้น การจัดการเพื่อลดปริมาณขยะที่นำไปฝังกลบที่ได้ผลคือ การลดการสูญเสียอาหารและขยะเศษอาหาร หรือการหมุนเวียนกลับไปใช้ประโยชน์ที่เขตให้มากที่สุด ผลตามมาคือการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก