การประเมินวัสดุควบคุมคุณภาพการวัดอัตราการตกตะกอนเม็ดเลือดแดงที่เตรียมขึ้นเองสำหรับวิธี modified Westergren

การวัดอัตราการตกตะกอนของเม็ดเลือดแดง (ESR) เป็นการวัดที่ใช้กันอย่างแพร่หลายในการทดสอบเพื่อประเมินภาวะการอักเสบหรือการตอบสนองในระยะเฉียบพลัน วัสดุควบคุมคุณภาพที่เหมาะสมให้ความถูกต้องและแม่นยำมีความสำคัญต่อการควบคุมคุณภาพในการตรวจวัด ซึ่งปัจจุบันมีราคาแพงและส่วนใหญ่ต้องนำเข้าจากต่างประเทศ การศึกษาครั้งนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อพัฒนาและประเมินวัสดุควบคุมคุณภาพ ESR เพื่อใช้ทดสอบความชำนาญทางห้องปฏิบัติการทางการแพทย์ สำหรับวิธี modified Westergren โดยการเตรียมวัสดุควบคุมคุณภาพ ESR ประกอบด้วยเซลล์เม็ดเลือดแดงรักษาสภาพด้วยกลูตารัลดีไฮด์และพลาสมาของมนุษย์ เพื่อนำไปทดสอบความชำนาญตามแนวทางของมาตรฐาน ISO/IEC 17043: 2010 โดยมีการทดสอบความเป็นเนื้อเดียวกันและความคงตัว และกำหนดค่าเป้าหมายโดยนำไปทดสอบในห้องปฏิบัติการที่ได้รับมาตรฐานทางเทคนิคการแพทย์ ก่อนส่งให้ห้องปฏิบัติการเทคนิคการแพทย์ประเมินวัสดุควบคุมคุณภาพ ESR จำนวน 15 แห่ง 2 รอบ ๆ ละ 3 ตัวอย่าง ประกอบด้วยระดับปกติ 2 ตัวอย่างและระดับผิดปกติ 1 ตัวอย่าง โดยใช้ค่า z score เป็นเกณฑ์ในการประเมินวัสดุควบคุมคุณภาพ ESR และค่า |z| < 2 เป็นเกณฑ์ผ่าน ผลการศึกษาพบว่าวัสดุควบคุมคุณภาพ ESR ที่รักษาสภาพด้วยกูลตารัลดีไฮด์เข้มข้นร้อยละ 1 มีความเหมาะสมสำหรับนำมาเตรียมวัสดุควบคุมคุณภาพ ESR มีค่าความเป็นเนื้อเดียวกัน (Ss) 2 รอบของสารควบคุมคุณภาพระดับปกติ เท่ากับ 0.24 และ 0.45 ซึ่งผ่านเกณฑ์ที่ยอมรับได้ (Ss < 0.3σpt ; 0.64 และ 0.48 ตามลำดับ) และระดับผิดปกติ เท่ากับ 0.29 และ 0.21 ซึ่งผ่านเกณฑ์ที่ยอมรับได้ ( Ss < 0.3σpt ; 2.26 และ 0.59 ตามลำดับ) และมีค่าความคงตัว (|y1 - y2|) ทั้ง 2 รอบ ของสารควบคุมคุณภาพระดับปกติ ที่ 4 องศาเซลเซียสเป็นเวลานาน 1 เดือน เท่ากับ 0.10 และ 0.35 ซึ่งผ่านเกณฑ์ที่ยอมรับได้ (|y1 - y2| <0.3σpt ; 0.64 และ 0.48 ตามลำดับ) และระดับผิดปกติ เท่ากับ 0.60 และ 0.55 ซึ่งผ่านเกณฑ์ที่ยอมรับได้ (|y1 - y2| <0.3σpt ; 2.26 และ 0.59 ตามลำดับ) นอกจากนี้การการทดสอบโดยห้องปฏิบัติการที่ได้รับมาตรฐานทางเทคนิคการแพทย์ จำนวน 2 รอบ เพื่อกำหนดค่าเป้าหมาย (mean + 2SD) ของสารควบคุมคุณภาพค่าปกติ มีค่าเท่ากับ 2-3 mm/h และ 2-3 mm/h และ ค่าผิดปกติ มีเท่ากับ 45-46 mm/h และ 44-45 mm/h ตามลำดับ และผลการประเมินตัวอย่างวัสดุควบคุมคุณภาพ ESR โดยห้องปฏิบัติการเทคนิคการแพทย์ จำนวน 15 แห่ง จำนวน 2 รอบ ๆ ละ 3 ตัวอย่าง มีค่าปกติ 2 ตัวอย่าง และค่าผิดปกติ 1 ตัวอย่าง พบว่าตัวอย่างวัสดุควบคุมคุณภาพ ESR ระดับปกติ มีผลการประเมิน Z score ได้ค่า <2 มีจำนวน 14 แห่ง คิดเป็นร้อยละ93.3% และตัวอย่างวัสดุควบคุมคุณภาพระดับผิดปกติ มีผลการประเมิน Z score ได้ค่า <2 มีจำนวน 15 แห่ง (100%) ซึ่งผลที่ได้ทั้ง 2 ระดับให้ผลเหมือนกันทั้ง 2 รอบ จากผลการศึกษาจะเห็นได้ว่าตัวอย่างวัสดุควบคุมคุณภาพ ESR ที่เตรียมขึ้นเองสามารถนำไปใช้เป็นวัสดุควบคุมคุณภาพ ESR สำหรับทดสอบความชำนาญห้องปฏิบัติการ อย่างไรก็ตามจำเป็นต้องมีการศึกษาในการตรวจวิเคราะห์ ESR โดยหลักการอื่นเพิ่มเติม