Gemeente Zevenaar Plangebied Driedorpenpolder te Aerdt

In opdracht van K3 Delta heeft het onderzoeks- en adviesbureau BAAC een inventariserend veldonderzoek (karterend booronderzoek) uitgevoerd in het plangebied Driedorpenpolder te Aerdt (gemeente Zevenaar). Onderzocht zijn twee
deelgebieden met een totale oppervlakte van 5,7 hectare. Aanleiding voor het onderzoek is de beoogde kleiwinning. Hier zal de bovenste 1,5 m van de bodem van beide percelen worden afgegraven. Na kleiwinning worden deze percelen
gehercultiveerd zodat zij weer op huidig maaiveld worden opgeleverd. Realisatie van de plannen zal mogelijk leiden tot vernietiging van eventuele aanwezige archeologische waarden binnen de bovenste 1,5 m van het bodemprofiel.
Uit het archeologische bureau- en verkennend booronderzoek op beide deelgebieden dat door respectievelijk het ARC en Greenhouse is uitgevoerd blijkt dat voor het plangebied een lage archeologische verwachting geldt op het
aantreffen van archeologische resten uit de periode laat-paleolithicum tot en met de nieuwe tijd. Geadviseerd is om de percelen vrij te geven. De provincie Gelderland is niet akkoord gegaan met deze adviezen en heeft aangegeven dat er
een karterend booronderzoek dient uitgevoerd te worden voor beide deelgebieden. Op basis van dit selectiebesluit is in het najaar van 2023 in beide gebieden een karterend booronderzoek uitgevoerd.

Aan de basis van het onderzochte deel van de bodem bevinden zich slecht gesorteerde en matig afgeronde zanden behorende tot de Formatie van Kreftenheye. Dit zandpakket is maar in een deel van de boringen aangetroffen
aangezien de top ervan doorgaans dieper ligt dan 2,0 m -mv en daarmee buiten het bereik van de ingreep. Dit pleistocene zandpakket wordt afgedekt door een pakket matig siltige klei met een bijmenging van grove zandkorrels, dit betreft het Laagpakket van Wijchen. De top van dit vroeg holocene kleipakket bevindt zich vanaf 1,75 m -mv. In het zuidelijke deel van de deelgebieden wordt het laagpakket van Wijchen afgedekt door een matig siltige al dan niet kalkrijke kleilaag. Dit betreft komafzettingen. Deze komafzettingen worden afgedekt door een pakket sterk tot uiterst siltige of zandige klei met sporen van rijping (mangaan- en ijzerconcreties). Dit betreft een pakket oeverafzettingen van een Holocene rivier. In het noorden van beide deelgebieden is dit pakketdirect op het laagpakket van Wijchen
aanwezig. De top van deze oudere oeverafzettingen bevindt zich tussen 1,3 – 2,0 m -mv. Deze oeverafzettingen worden afgedekt door een tweede pakket komklei, waarop zich de oeverafzettingen van de Rijn bevinden. Deze jongere oeverafzettingen bestaan aan de basis uit sterk tot uiterst siltige klei en gaan naar boven toe abrupt over in een zandige klei tot siltig zand. Dit bovenste pakket betreft mogelijk dijkdoorbraak- of crevasse-afzettingen. In de top van dit zandige
pakket is de bouwvoor gevormd.
In de laag van Wijchen is in enkele boringen sprake van een grotere hoeveelheid houtskool (boring 60 & 131) en een mogelijk fragment handgevormd aardewerk (boring 80). Dit betreffen de enige aanwijzingen voor eventuele archeologische resten in dit landschap. In de oudere oeverafzettingen komt verspreid enige houtskool voor en in boring 119 een fragment verbrande leem. Het houtskool in de omgeving van boring 19 en het verbrande leem kan duiden op archeologische resten in en rondom deze boring. In de overige delen van het plangebied zijn op dit niveau geen concrete aanwijzingen voor archeologische resten aangetroffen.
In de jongste oeverafzettingen is in het noordelijke deel van het deelgebied II sprake van een mogelijk oudere akkerlaag. Aangezien in dit niveau bouwkeramiek en een fragment roodbakkend geglazuurd aardwerk is aangetroffen lijkt het om een nieuwe tijdse laag te gaan.

Aangezien in de jongere oeverafzettingen geen aanwijzingen voor waardevolle archeologische resten zijn aangetroffen wordt voor dit niveau geen vervolgonderzoek noodzakelijk geacht. Ditzelfde geldt voor het Laagpakket van Wijchen. Echter indien dieper dan 1,5 m -mv ontgraven gaat worden dan dient de noodzaak tot vervolg van het archeologische onderzoek voor dit landschap heroverwogen te worden aan de hand van de aangetroffen indicatoren. Voor het
landschap van de oudere oeverafzettingen geldt dat in de zone rondom boring 119 de kans bestaat dat er sprake is van archeologische resten die zich binnen de verstoringsdiepte van de ontgraving bevinden. Voor deze zone wordt bij
handhaving van de huidige plannen een vervolg van het archeologische onderzoek in de vorm van proefsleuven geadviseerd. Hierbij wordt geadviseerd om een zone van 100 bij 100 m rondom boring 19 met proefsleuven te onderzoeken. Indien de plannen voor dit deel van het gebied worden aangepast waardoor de archeologische resten in de bodem bewaard kunnen blijven is geen vervolg van het onderzoek noodzakelijk. Het volstaat hiertoe om in deze zone een maximale ontgravingsdiepte van 1,25 m -mv te hanteren.

Bovenstaand advies dient voorgelegd te worden aan de bevoegde overheid (de provincie Gelderland) in het kader van de vergunningsaanvraag en vormt de basis voor het selectiebesluit van de provincie. Dit betekent niet dat reeds gestart
kan worden met bodemverstorende activiteiten of de daarop voorbereidende activiteiten.