KK1-0974 - Ndang num ni hte agyi Lahpai La (Lahpai La and the spirit died in childbirth) with English translation
收藏Research Data Australia2024-12-14 收录
下载链接:
https://researchdata.edu.au/kk1-0974-ndang-english-translation/1544469
下载链接
链接失效反馈官方服务:
资源简介:
Translation (Htoi San) I tell the story about the women spirits (nat) of malevolence causing death during labor and Village headman "Lahpai La." This story was told a long time ago. If there was a village headman, it could have happened in reality, but it was just a story. Once upon a time, A village headman called "Lahpai La" prepared a farm for cultivation near a river. The women spirits were near where Lahpai La was working. Those women spirits saw Lahpai La's coming and going back to the farm. "How should we do with him? How should we tease him?" consulted each other. Then one day, when he came to the farm, the spirits made trouble for him. They blocked and blocked the way where he was on the way. He could not see him with his eyes, but he could not walk through. He could not walk straight forward, then he turned and walked, he could not pass. Only he could smell the creepers. The ancient older women used to say that if you could smell the creepers around an area of a narrow valley, that was the smell of Ndang spirits. At that time, it was also the smell of Ndang spirits as the creepers' smell. The village headman Lahpai La was smart. He straight away knew that it was the smell of Ndang, and they were teasing him. He said, "Why are you teasing me, Ndang spirits?" and he was angry. He took out his knife and tried to cut whatever he grasped as he was irate. He guessed that there would be many Ndang spirits, so he planned to hold and was about to strike, asking, "Why are you trying to stop me? Why are you teasing me?" - then Ndang spirits talked back to him. "E Village headman Laphai La, please don't kill us. We apologize for what we did to you. We will do whatever you want us to do, and you can do whatever you like." Thus, the village headman Lahpai La replied, "I want to see you." There was a small branch on the root of a big tree. The spirits asked him to pluck the leaf. So the village headman plucked that leaf. Then, he saw a crowd of Ndang spirits. It was a very big crowd. Hence, he said, "You let me do whatever I like, so let's go to my farm." He is bringing the spirits to his farm and giving work to do there. After the spirits worked there for two or three days, they felt tired and ran away. So the village headman searched for them as they escaped. The village headman looked for them as they fled to the next mountain. He straight away hunted them. He also picked and brought the leaf which could see them as he knew it. Then he found them. He brought them back as he found them. He asked them to do chores on his farm again. They had to do farm work there for three months. The village headman ordered them to work there, and he went back home for a while. During that time, the spirits run away again. As they were running away, the headman thought, "I want to make them slaves so that I have to find them." Then, he picked a leaf from the small tree on the root of the big tree and searched for them one more time. He went further than before, but he could not find them. So he went to the furthest place where he had never been before and found the women's spirits there. When he got there, the spirits talked to each other. "So hungry and miss "Gau Gut" water so much and want to eat rice." They chatted with each other. So the headman said, "Let's go back and drink "Gau Gut" water which you desire and eat what you miss," bringing those women's spirits back to his farm again. He kept them as slaves one more time. They had to do all the variety of jobs and labored for about three or four months. They were pretty smart this time. "This time, we have to make sure this headman can't find us. We already did a lot of what he liked. Now we have to do so that he can't order us to do his job again," the spirits said to each other and rooted the small tree out, which they showed him for the leaf to see them. Then, they escaped once more. The headman found out about their running away; he sought them again. He planned to slave them heavily, so he looked for the leaf and found they took out the tree from the root. Since then, the village headman Lahpai La never saw those women's spirits again. Transcription (Lu Awng) Ya ngai bai hkai na maumwi gaw ndang num ni hte agyi lahpai la ngu ai wa a maumwi re. Ndai maumwi gaw moi hkai da ai gaw re retim agyi wa nga jang gaw moi re na zawn nga retim maumwi re. Ndai moi da ndai hka kau kaw e ndai agyi lahpai la ngu ai wa gaw dai kaw yi hkyen na nga ai da. Yi hkyen na nga re yang she dai shi yi hkyen ai makau hkan e gaw ndang num ni mung nga na hku rai nga. Dan re nga re yang she shi gaw shani shagu yi sa yi wa galaw ai dai hpe she ndang num ni gaw mu Ndai wa hpe e anhte gara hku galaw na kun? gara hku sa tsang sha na kun ngu na ndang num ni dai hku na bawng ai da. Dai she lani mi na aten hta gaw shi yi de bai sa wa yang she ndang num ni wa shi hpe wa hkap sa tsang sai da e. Hkap sa tsang na she shi sa wa na lam de ndang num ni pat kau pat kau rai dai hku galaw ai da. Shi gaw nmu mada ai i? shi mu hte gaw n mu ai retim shi nmai hkawm mat ai. Shawng lam de hkawm yang mung nmai hkawm mat, hpang de hting nut yang mung nmai mat ai, bangya bat sha wai nga ndai hkaraw hkan e bangya bat wai nga shaloi gaw ndai kaw ndang bat re sai nga na i moi na dinggai ni la tsun ai, dai shaloi mung re na hku nga, bangya bat sha wai nga dai shaloi gaw ndai agyi lahpai la ngu ai dai wa gaw shi zen sai. Dai ndang ni re sai, ngai e hkap shala ai re sai ngu na zen sai da. Pawt sai shi gaw dai shaloi ndang num nanhte gaw kaning re na ngai e shala taw nga ma ta ngu she shi pawt wa ai da. Shi pawt nna she nhtu shaw nna she shi hpa mi re yang rai magra hkrup ai hpe e shi dai hka ne ndang hkrai rai na sai ngu shi tak ai re majaw tak nna magra na nhtu hte kahtam na maw sai da, shaloi gaw nanhte hpa majaw ngai yi sa wa ai e hkap shala hkap sa tsang taw nga ta ngu na shi kahtam na maw ai shaloi gaw ndang num ni gaw bai tsun ai da. E a gyi lahpai la e anhte sat sha gaw hkum sat, nang hpe tawngban ai, nang ra ai hku na anhte galaw na ga ai, anhte hpe nang kam ai hku na galaw u ngu na tsun ai da, shaloi gaw agyi lahpai la gaw e nanhte hpe mu mayu ai ngu na tsun ai da. Shaloi jang she dai hpun pawt kaw na dai hpun kaba pawt kaw tu ai lap hpun kasha langai mi tu taw ai dai kaw na namlap dai di la u ngu na tsun ai, shaloi gaw dai a gyi lahpai la gaw di la ai da. Dai di la re jang wa she kei ndang wunawng mi re taw nga ai da. Kei hpung kaba mi ting da, shaloi jang e ya nanhte ngai e kam ai hku galaw nga ai hte maren ngai na yi de wa ga ngu na shanhte hpe tsun ai da. Shi na yi dai kaw woi na shi gaw bungli wa woi galaw ai da. Kei shi yi kaw bungli galaw sai da, bungli galaw re she ndai ndang num ni gaw ba dum na she 2, 3 ya galaw ai hte she ba dum na shanhte hprawng mat wa sai da. Hprawng mat wa re she a gyi lahpai la gaw bai hkan tam la sai da. A gyi lahpai la bai hkan tam la na oh bum oh ra maga de hprawng mat wa ai kaw na she shi bai kalang ta hkan tam la, shanhte e mu ai baw namlap mung shi chye sai re nga dai kaw na lap di hpai na hkan tam la jang gaw bai mu la. Bai mu na she shi gaw bai woi wa sai da. Bai woi wa na she dai kaw e bungli bai wa woi galaw re sai da. Bungli bai wa woi galaw yang she kaja wa nan shanhte hpe e shata 3 ting dai kaw bungli bai woi galaw ai da. Retim mung ndai a gyi lahpai la gaw dai shaloi gaw shanhte hpe dai kaw galaw da shangu na she nta de gan wa na hku re nga, nta de wa re shaloi gaw shanhte kalang mi bai hprawng nga la ai da. Kalang mi bai hprawng nga la re na she, ga ndai ni hpe gaw ya ngai kalang mi naw bai yam sha na ya bai tam la na re ngu na shi dai hpun pawt kaw na hpun kasha taw ai kaw na namlap di la na she kalang mi bai nat num ni hpe tam mat wa ai da. Tam mat wa re shaloi gaw oh hto shawoi na hta grai tsan ai share de sa tim n mu hkraw, dai she manu mana tsan ai shara, shawoi galoi mung ndu ga ai shara de sa du hkawm mat wa yang she dai kaw e nat num dai ni mung nga nga la ai da. Shanhte wa shi sa wa yang shanhte shada tsun hkat taw nga ai da. Kei grai kawsi ai, ndai gau gut hka hpe mung grai marit sai ngu na shat mung grai kawsi ai ngu na shanhte shada tsun hkat nga ma ai da. Shing re na she e nanhte marit ai gau gut hka de bai wa ga ngu na she nanhte sha mayu ai hku lu sha hkra ga ngu na dai kaw na kalang mi bai nat num ni hpe woi mat wa re da. Kalang mi bai woi mat wa na bai wa yam sha sai da. Shi yi kaw ra ma ra mahkra galaw shangun re na bai wa yam sha taw nga yang she, kei hpang tsawm ra shata 3, 4 bai na wa hkra re na bungli bai wa galaw shangun ai kaw na gaw ndai nat num ndai ni gaw shanhte gaw zen sai hku nga. Ndai kalang gaw ndai a gyi lahpai la anhte hpe nlu tam la hkra anhte galaw sa ka, anhte shi ra ai hku anhte grai galaw ya sai, re majaw gaw ya gaw anhte hpe n lu yam sha hkra ngu na she shanhte shi hpe madun da ai namlap lap ai hpun kasha dai hpe mung baw mat wa di na kalang mi bai hprawng mat wa kau da ai da. Dai kaw na ndai a gyi lahpai la gaw kei ndai ndang nat num ndai ni gaw ngai hpe bai hprawng kau da sai, ya kalang mi bai sa tam la na re. Ndai ni hpe gaw a gying yam sha na ngu na myit na she dai kaw tu ai namlap bai sa tam yu yang hpun hte nawng bai baw mat wa re da. Dai shaloi kaw na gaw a gyi lahpai la ngu ai wa gaw nat num ni hte n hkrum mat sai nga na hkai ma ai. . Language as given: Jinghpaw
"【译述(Htoi San)】本故事讲述了心怀恶意的女性精灵(nat)在分娩时致人死亡,以及村长“拉帕莱(Lahpai La)”的相关事迹,该故事流传已久。若确有村长其人,其事或曾真实发生,但终归仍为一则民间传说。从前,一位名为“拉帕莱”的村长在河畔开辟了一处农田。彼时,一众女性精灵正徘徊在拉帕莱劳作的区域附近。她们瞧见拉帕莱往返于农田之间,便彼此商议:"该如何与他戏耍?该如何捉弄他?"一日,拉帕莱来到农田时,精灵们便从中作梗:不断阻拦他的去路。他眼前似有迷雾,无法视物,也寸步难行,无论直行还是转弯都无法通行,唯有周遭的藤蔓气息萦绕鼻尖。古时的老人们曾说,若在狭窄山谷间嗅到藤蔓的气息,那便是丹(Ndang)精灵的气息。彼时拉帕莱所嗅到的,正是丹精灵的藤蔓气息。拉帕莱聪慧过人,立刻便知晓这是丹精灵在作祟,便怒道:"你们为何要捉弄我,丹精灵?"他怒不可遏地拔出佩刀,朝着周遭挥砍,心想精灵们定有不少,便一边持刀逼问,一边试图将它们制服:"你们为何要阻拦我?为何要捉弄我?"丹精灵们应声答道:"村长拉帕莱,请不要伤害我们,我们为方才的举动向您致歉。您可以任意差遣我们,我们定会听从您的吩咐。"于是拉帕莱说道:"我要亲眼见见你们。"大树根旁有一根小枝桠,精灵们让他摘下叶片。拉帕莱依言摘下叶片,随即看见了密密麻麻的丹精灵,数量极多。他便说:"你们说过任凭我差遣,那就随我去农田劳作吧。"他将精灵们带回农田,分派给它们农活。精灵们劳作了两三天后,不堪劳累,便纷纷逃遁。拉帕莱发现它们逃走后,便四处搜寻,得知它们逃往了邻山,当即前去追捕。他还带上了能辨认精灵的叶片,循着踪迹找到了它们,将其带回农田,再次命令它们劳作。精灵们被迫在农田里劳作了三个月之久。拉帕莱吩咐完后,便暂时返回家中。在此期间,精灵们再次逃走。它们逃亡时,拉帕莱暗自思忖:"我要将它们收为奴仆,免得日后还要四处找寻。"于是他再次摘下那株大树根旁小树上的叶片,再度搜寻精灵。这次他比之前走得更远,却未能找到它们。直到他抵达此前从未涉足的最远之地,才终于找到了那些女性精灵。抵达时,精灵们正彼此交谈:"我们好饿啊,真想念“高谷(Gau Gut)”的水,想吃米饭。"拉帕莱见状便说道:"那便随我回去,畅饮你们念想的“高谷”水,享用你们惦记的食物。"于是他再次将女性精灵带回农田,将她们收为奴仆。精灵们被迫承担各类杂役,辛苦劳作了三四个月。这次它们学聪明了,彼此商议道:"这次我们绝不能让这个村长再找到我们。此前我们已经按他的要求做了不少事,如今必须让他再也没法差遣我们干活。"说着,它们便将当初让拉帕莱摘下叶片的那株小树连根拔起,随后再次逃遁。拉帕莱发现精灵们逃走后,再次前去搜寻。当他找到那株小树时,才发现精灵们已将其连根拔起。自此以后,拉帕莱便再也没能见过那些女性精灵。【转录(Lu Awng)】Ya ngai bai hkai na maumwi gaw ndang num ni hte agyi lahpai la ngu ai wa a maumwi re. Ndai maumwi gaw moi hkai da ai gaw re retim agyi wa nga jang gaw moi re na zawn nga retim maumwi re. Ndai moi da ndai hka kau kaw e ndai agyi lahpai la ngu ai wa gaw dai kaw yi hkyen na nga ai da. Yi hkyen na nga re yang she dai shi yi hkyen ai makau hkan e gaw ndang num ni mung nga na hku rai nga. Dan re nga re yang she shi gaw shani shagu yi sa yi wa galaw ai dai hpe she ndang num ni gaw mu Ndai wa hpe e anhte gara hku galaw na kun? gara hku sa tsang sha na kun ngu na ndang num ni dai hku na bawng ai da. Dai she lani mi na aten hta gaw shi yi de bai sa wa yang she ndang num ni wa shi hpe wa hkap sa tsang sai da e. Hkap sa tsang na she shi sa wa na lam de ndang num ni pat kau pat kau rai dai hku galaw ai da. Shi gaw nmu mada ai i? shi mu hte gaw n mu ai retim shi nmai hkawm mat ai. Shawng lam de hkawm yang mung nmai hkawm mat, hpang de hting nut yang mung nmai mat ai, bangya bat sha wai nga ndai hkaraw hkan e bangya bat wai nga shaloi gaw ndai kaw ndang bat re sai nga na i moi na dinggai ni la tsun ai, dai shaloi mung re na hku nga, bangya bat sha wai nga dai shaloi gaw ndai agyi lahpai la ngu ai dai wa gaw shi zen sai. Dai ndang ni re sai, ngai e hkap shala ai re sai ngu na zen sai da. Pawt sai shi gaw dai shaloi ndang num nanhte gaw kaning re na ngai e shala taw nga ma ta ngu she shi pawt wa ai da. Shi pawt nna she nhtu shaw nna she shi hpa mi re yang rai magra hkrup ai hpe e shi dai hka ne ndang hkrai rai na sai ngu shi tak ai re majaw tak nna magra na nhtu hte kahtam na maw sai da, shaloi gaw nanhte hpa majaw ngai yi sa wa ai e hkap shala hkap sa tsang taw nga ta ngu na shi kahtam na maw ai shaloi gaw ndang num ni gaw bai tsun ai da. E a gyi lahpai la e anhte sat sha gaw hkum sat, nang hpe tawngban ai, nang ra ai hku na anhte galaw na ga ai, anhte hpe nang kam ai hku na galaw u ngu na tsun ai da, shaloi gaw agyi lahpai la gaw e nanhte hpe mu mayu ai ngu na tsun ai da. Shaloi jang she dai hpun pawt kaw na dai hpun kaba pawt kaw tu ai lap hpun kasha langai mi tu taw ai dai kaw na namlap dai di la u ngu na tsun ai, shaloi gaw dai a gyi lahpai la gaw di la ai da. Dai di la re jang wa she kei ndang wunawng mi re taw nga ai da. Kei hpung kaba mi ting da, shaloi jang e ya nanhte ngai e kam ai hku galaw nga ai hte maren ngai na yi de wa ga ngu na shanhte hpe tsun ai da. Shi na yi dai kaw woi na shi gaw bungli wa woi galaw ai da. Kei shi yi kaw bungli galaw sai da, bungli galaw re she ndai ndang num ni gaw ba dum na she 2, 3 ya galaw ai hte she ba dum na shanhte hprawng mat wa sai da. Hprawng mat wa re she a gyi lahpai la gaw bai hkan tam la sai da. A gyi lahpai la bai hkan tam la na oh bum oh ra maga de hprawng mat wa ai kaw na she shi bai kalang ta hkan tam la, shanhte e mu ai baw namlap mung shi chye sai re nga dai kaw na lap di hpai na hkan tam la jang gaw bai mu la. Bai mu na she shi gaw bai woi wa sai da. Bai woi wa na she dai kaw e bungli bai wa woi galaw re sai da. Bungli bai wa woi galaw yang she kaja wa nan shanhte hpe e shata 3 ting dai kaw bungli bai woi galaw ai da. Retim mung ndai a gyi lahpai la gaw dai shaloi gaw shanhte hpe dai kaw galaw da shangu na she nta de gan wa na hku re nga, nta de wa re shaloi gaw shanhte kalang mi bai hprawng nga la ai da. Kalang mi bai hprawng nga la re na she, ga ndai ni hpe gaw ya ngai kalang mi naw bai yam sha na ya bai tam la na re ngu na shi dai hpun pawt kaw na hpun kasha taw ai kaw na namlap di la na she kalang mi bai nat num ni hpe tam mat wa ai da. Tam mat wa re shaloi gaw oh hto shawoi na hta grai tsan ai share de sa tim n mu hkraw, dai she manu mana tsan ai shara, shawoi galoi mung ndu ga ai shara de sa du hkawm mat wa yang she dai kaw e nat num dai ni mung nga nga la ai da. Shanhte wa shi sa wa yang shanhte shada tsun hkat taw nga ai da. Kei grai kawsi ai, ndai gau gut hka hpe mung grai marit sai ngu na shat mung grai kawsi ai ngu na shanhte shada tsun hkat nga ma ai da. Shing re na she e nanhte marit ai gau gut hka de bai wa ga ngu na she nanhte sha mayu ai hku lu sha hkra ga ngu na dai kaw na kalang mi bai nat num ni hpe woi mat wa re da. Kalang mi bai woi mat wa na bai wa yam sha sai da. Shi yi kaw ra ma ra mahkra galaw shangun re na bai wa yam sha taw nga yang she, kei hpang tsawm ra shata 3, 4 bai na wa hkra re na bungli bai wa galaw shangun ai kaw na gaw ndai nat num ndai ni gaw shanhte gaw zen sai hku nga. Ndai kalang gaw ndai a gyi lahpai la anhte hpe nlu tam la hkra anhte galaw sa ka, anhte shi ra ai hku anhte grai galaw ya sai, re majaw gaw ya gaw anhte hpe n lu yam sha hkra ngu na she shanhte shi hpe madun da ai namlap lap ai hpun kasha dai hpe mung baw mat wa di na kalang mi bai hprawng mat wa kau da ai da. Dai kaw na ndai a gyi lahpai la gaw kei ndai ndang nat num ndai ni gaw ngai hpe bai hprawng kau da sai, ya kalang mi bai sa tam la na re. Dai ni hpe gaw a gying yam sha na ngu na myit na she dai kaw tu ai namlap bai sa tam yu yang hpun hte nawng bai baw mat wa re da. Dai shaloi kaw na gaw a gyi lahpai la ngu ai wa gaw nat num ni hte n hkrum mat sai nga na hkai ma ai.本数据集所使用的语言为景颇语。"
提供机构:
PARADISEC



