ТРАНСЧЕГАРАВИЙ СУВ РЕСУРСЛАРИ ТУШУНЧАСИ ВА УНИНГ АҲАМИЯТИ

Мазкур мақолада трансчегаравий сув ресурслари тушунчасининг илмий-ҳуқуқий моҳияти, унинг глобал ва минтақавий аҳамияти атрофлича таҳлил қилинган. Трансчегаравий сув ресурслари геосиёсий барқарорлик, экологик хавфсизлик ва барқарор тараққиётнинг муҳим омили сифатида қаралади. Халқаро ҳуқуқ доирасида трансчегаравий сувларга берилган асосий таърифлар, хусусан БМТнинг 1997 йилги Конвенцияси, UNECEнинг 1992 йилги Конвенцияси ҳамда Ўзбекистон Республикасининг янги “Сув кодекси”даги нормалар таҳлил этилган. Шунингдек, “трансчегаравий ресурс” ва “трансчегаравий таъсир” тушунчалари мазмуни очиб берилган. Марказий Осиё, жумладан Амударё ва Сирдарё мисолида трансчегаравий сув ресурсларини бошқаришнинг сиёсий, иқтисодий ва экологик жиҳатлари ёритилган. Мақолада трансчегаравий сувлар фақат табиий эмас, балки стратегик ресурс эканлиги асослаб берилган.本文对跨界水资源（transboundary water resources）概念的学术与法理属性，及其全球与区域价值展开了全面剖析。跨界水资源被视作地缘政治稳定、生态安全与可持续发展的关键要素。在国际法领域，本文梳理并分析了跨界水资源的核心定义，尤其是БМТ1997年公约、联合国欧洲经济委员会（UNECE）1992年公约，以及乌兹别克斯坦共和国新版《水法典》中的相关规范。此外，本文还明确阐释了"跨界资源"与"跨界影响"两个概念的内涵。本文以中亚地区的阿姆河（Amu Darya）与锡尔河（Syr Darya）为案例，探讨了跨界水资源治理在政治、经济与生态维度的多重面向。本文核心论证了跨界水资源不仅属于自然资源，更是战略资源这一论断。