การจัดการขยะมูลฝอยตามแนวคิด 3R ในเมืองมหาวิทยาลัย: กรณีศึกษา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ศูนย์รังสิต

มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ศูนย์รังสิต เป็นแบบจำลองของเมืองที่มีความหลากหลาย ทางด้านการศึกษา กิจกรรม และการใช้ชีวิตของประชากรในพื้นที่ ด้วยเหตุนี้จึงส่งผลต่อการผลิตขยะมูลฝอย ซึ่งควรมีวิธีการบริหารจัดการขยะมูลฝอยที่เหมาะสม การศึกษานี้นำแนวคิดการลดปริมาณขยะมูลฝอย 3R มาเป็นกรอบการศึกษาและวิเคราะห์การบริหารจัดการจัดการขยะมูลฝอยภายในมหาวิทยาลัย โดยมีคำถามงานวิจัย คือแนวทางหรือนโยบายในการบริหารจัดการขยะมูลฝอยภายในมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ศูนย์รังสิต ให้เกิดความสอดคล้องภายใต้กรอบแนวคิด 3R ควรเป็นอย่างไร และมีวัตถุประสงค์ 3 ข้อ คือ1) ศึกษาแนวทางการจัดเก็บ การบริหารจัดการขยะมูลฝอยในปัจจุบัน ภายในคณะ วิทยาลัยศึกษา และมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ศูนย์รังสิต 2) ศึกษาประเภท ปริมาณของขยะมูลฝอยที่เกิดขึ้นภายในคณะ และวิทยาลัยในมหาวิทยาลัย และ 3) นำเสนอแนวทางการบริหารจัดการขยะมูลฝอยที่เหมาะสม และสอดคล้องตามแนวคิด 3R เพื่อนำมาปรับใช้ให้เหมาะสมกับกลุ่มคณะและมหาวิทยาลัยผู้วิจัยใช้วิธี ศึกษาแบบผสมผสาน โดยการศึกษาเชิงคุณภาพได้ทำการรวบรวมข้อมูลจากเอกสาร รายงานวิชาการ และสอบถามเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้อง ผลการศึกษาพบ ว่าภายในมหาวิทยาลัย และคณะการศึกษา ให้ความสำคัญในการลดปริมาณขยะมูลฝอยประเภทขยะพลาสติกแบบใช้ครั้งเดียว และการคัดแยก ขยะมูลฝอย โดยข้อมูลจากโรงคัดแยกขยะและธนาคารขยะรีไซเคิลในปี 2566 รายงานว่ามีปริมาณขยะ 3,175.30 ตัน และแนวโน้มของขยะมูลฝอยที่รีไซเคิลได้มีจำนวนสูงขึ้นในแต่ละปี ส่วนขยะมูลฝอยที่รีไซเคิลไม่ได้ เช่น เศษอาหาร ใบไม้ มีแนวโน้มลดลง ส่วนการศึกษาเชิงปริมาณ ผ่านการสอบถามด้วยแบบสอบถามถึงพฤติกรรมการคัดแยกขยะของนักศึกษาจำนวน 195 คน พบว่า นักศึกษาร้อยละ 62 คัดแยกขยะมูลฝอยตามประเภทของถังขยะก่อนทิ้งเป็นบางครั้ง มีเพียงส่วนน้อยเท่านั้นที่ไม่คัดแยก เนื่องจากไม่มั่นใจในวิธีคัดแยก และไม่มีประเภทถังขยะที่หลากหลาย โดยสรุปแล้ว แนวทางการจัดการขยะมูลฝอยของมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ สอดคล้องกับแนวคิด การลดปริมาณขยะมูลฝอย 3R ที่ให้ความสำคัญในเรื่องการลดการใช้ เพิ่มการใช้ซ้ำและการรีไซเคิล ทั้งนี้ ได้เสนอแนะแนวทางการจัดการขยะมูลฝอยที่เหมาะสมในระดับมหาวิทยาลัย ระดับกลุ่มคณะ และระดับบุคลากร นักศึกษา และบุคคล โดยนำแนวคิด 3R มาส่งเสริมด้านการลดการใช้ การใช้ซ้ำ และการรีไซเคิลภายในมหาวิทยาลัย และกลุ่มคณะ