ALISHER NAVOIYNING "SADDI ISKANDARIY" DOSTONIDA KOMIL HUKMDOR AXLOQINING BADIIY IFODASI

Mazkur maqolada Alisher Navoiyning “Saddi Iskandariy” dostoni XLIX va LIII boblari tahlili asosida komil hukmdor konsepsiyasining badiiy-falsafiy talqini yoritilgan. Tadqiqotda XLIX bobdagi rostgo‘ylik va haqiqatgo‘ylik, LIII bobdagi saxovat, muruvvat hamda mehmonnavozlik g‘oyalari Iskandar obrazi misolida tahlil qilinadi. Shuningdek, ushbu fazilatlarning adolatli davlat boshqaruvi va komil inson haqidagi tasavvurlar bilan bog‘liqligi ochib beriladi. Boblarning qiyosiy tahlili asosida Navoiy idealidagi komil hukmdor qiyofasi rostlik, adolat, saxovat va insonparvarlik kabi axloqiy qadriyatlar uyg‘unligida shakllanishi asoslanadi. Tadqiqot natijasida “Saddi Iskandariy” dostonida ilgari surilgan komil hukmdor konsepsiyasi nafaqat o‘z davri uchun, balki bugungi ma’naviy-ma’rifiy tafakkur uchun ham ahamiyatga ega umuminsoniy g‘oyalarni mujassamlashtirgani aniqlangan.本论文以阿利舍尔·纳沃伊（Alisher Navoiy）史诗《萨迪·伊斯坎德里亚》（Saddi Iskandariy）第49（XLIX）章与第53（LIII）章的文本分析为依托，对完美统治者概念展开文艺哲学维度的阐释。本研究以伊斯坎德尔（Iskandar）形象为具象案例，剖析第49章中所体现的真诚与求实理念，以及第53章承载的审慎、刚毅与待客之道的思想内涵，同时阐明上述伦理特质与贤明的国家治理理念以及对完美人格的构想之间的内在关联。通过对两章文本的比较分析，可推知纳沃伊所构想的完美统治者形象，正是以真诚、公正、审慎与人文关怀等伦理价值的有机统一为根基构建而成。研究最终证实，《萨迪·伊斯坎德里亚》中所呈现的完美统治者概念，不仅是其所处时代的精神产物，更凝练了具有普遍意义的思想内涵，时至今日仍对精神文化与学术思想领域具有重要价值。