"MARKAZIY OSIYODA ISLOMGACHA BO'LGAN DAVR PEDAGOGIKASI: "AVESTO" VA XALQ OG'ZAKI IJODIDA TARBIYA MEZONLARI"

Mazkur maqolada Markaziy Osiyo xalqlarining islom dini kirib kelguniga qadar shakllangan pedagogik qarashlari va tarbiya tizimi tarixiy-pedagogik jihatdan tahlil qilingan. Tadqiqotning asosiy ob’ekti sifatida zardushtiylikning muqaddas kitobi “Avesto” hamda xalq og‘zaki ijodi namunalari (maqollar, dostonlar, ertaklar) olingan. Maqolada “Avesto”dagi “Humata, Hukta, Hvarshta” (Ezgu fikr, ezgu so‘z, ezgu amal) triadasi asosida shakllangan axloqiy poklik, mehnatsevarlik va atrof-muhitni asrash (ekologik tarbiya) tamoyillari yoritib berilgan. Shuningdek, folklordagi vatanparvarlik, mardlik va insoniy fazilatlarni avloddan-avlodga uzatish mexanizmlari o‘rganilgan. Ushbu qadimiy tarbiya mezonlarining zamonaviy milliy pedagogikadagi ahamiyati asoslangan.本文从历史教育学视角，对中亚各民族在伊斯兰教传入之前形成的教育理念与教育体系展开分析。本研究的主要研究对象为琐罗亚斯德教（Zoroastrianism）的圣典《阿维斯陀经（Avesto）》以及各民族的民间口头创作样本（民间故事、诗歌、童话）。本文阐释了以《阿维斯陀经》中的「Humata, Hukta, Hvarshta」三元论（即纯正思想、纯正言语、纯正行为）为核心形成的道德操守、勤劳精神与生态保护（生态教育）理念。此外，本研究还探讨了民间文化中爱国主义、尚武精神与人类美德的代际传承机制。本文还论证了这些古老教育准则在当代民族教育学中的重要价值。