Diemerbroek 40 te Papekop, gemeente Oudewater

ADC ArcheoProjecten heeft in oktober en november 2023 een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek in de vorm van een verkennend booronderzoek uitgevoerd op de locatie Diemerbroek 40 te Papekop. Op basis van het bureauonderzoek is een gespecificeerde verwachting opgesteld. Op basis van het geraadpleegde aardwetenschappelijke kaartmateriaal en de relatief geringe maaiveldhoogte moet worden aangenomen dat plangebied landschappelijk gezien is gelegen in een rivierkom. De bodemopbouw zal naar verwachting bestaan uit veen met daarop een kleidek dat gezien de grote afstand tot de Hollandsche IJssel en de Oude Rijn relatief dun zal zijn. Op grond van de in het gebied heersende natte omstandigheden, is het niet aannemelijk dat de lagen/pakketten, vóór de grootschalige ontginningen in de 13e eeuw, een geschikte ondergrond vormden voor bewoning. De ontginningen in het onderzoeksgebied vonden plaats vanuit de Diemerbroekse wetering. Deze gegraven waterloop diende als ontginningsbasis voor het aangrenzende komgebied. Vermoedelijk was al vrij snel na de ontginning van het veengebied sprake van een tweezijdig bewoningslint. Of al vanaf het begin van de ontginningen sprake was van bebouwing in het plangebied is onbekend. Zeker is dat vanaf het begin van de 19e eeuw sprake is van een erf met een boerderij. Op grond van de ontginnings-/bewoningsgeschiedenis van het gebied geldt in het plangebied daarom een hoge verwachting op het aantreffen van resten uit de Late Middeleeuwen en de Nieuwe tijd. Voor resten uit eerdere perioden geldt op grond van het ontbreken van oude stroomgordels in de ondergrond een lage verwachting. Om deze verwachting te toetsen en aan te vullen is een verkennend booronderzoek uitgevoerd. Hieruit blijkt dat in het plangebied sprake is van een dik pakket bosveen dat wordt gerekend tot de Formatie van Nieuwkoop, Hollandveen Laagpakket. Het veenpakket is afgedekt door een dun pakket klei (circa 30 tot 45 cm), dat wordt gerekend tot de Formatie van Echteld. In de boringen die ten noorden en ten westen van het bestaande woonhuis zijn gezet komen in het kleipakket grind, recente baksteen en zand en/of kleibrokken voor. Gezien de hogere ligging van het maaiveld is hier sprake van een ten dele opgebracht pakket, dat samenhangt met de bouw van het bestaande woonhuis en de huidige inrichting van het plangebied (oprit en tuin). In geen van de boringen zijn oude ophogingslagen aangetroffen die wijzen op archeologische resten in de bodem ouder dan 19e eeuws. De hoge verwachting op het aantreffen van resten uit de Late Middeleeuwen en de Nieuwe tijd (uitgezonderd 19e/20e eeuw) wordt daarom naar laag bijgesteld. De lage verwachting voor resten uit de overige perioden is door het veldonderzoek bevestigd. Tot 4 m -mv zijn geen bodemlagen aangetroffen die geschikt kunnen zijn geweest voor bewoning.