HERONTWERP ELEKTRICITEITSNETWERK BUITENOORD TE BARENDRECHT, GEMEENTE BARENDRECHT

In opdracht van RPS Services UK & Netherlands heeft EARTH Integrated Archaeology in september 2024 een archeologisch QuickScan uitgevoerd binnen een plangebied Buitenoord Barendrecht, gesitueerd in de gemeente Barendrecht. Hier zijn grond verstorende werkzaamheden gepland ten behoeve van de herinrichting en verzwaring van het elektriciteitsnet. Het plangebied ligt volgens de gemeentelijke archeologische verwachtingskaart (2009) in een zone met een redelijk hoge archeologische verwachting. Binnen het gehele plangebied geldt een dubbelbestemming waarde archeologie 3 op het vigerende bestemmingsplan, waarvoor voorafgaand aan ruimtelijke planvorming archeologisch onderzoek noodzakelijk is. Een eerdere QuickScan in september 2024 heeft uitgewezen dat er geen aanwijzingen zijn binnen het plangebied die leiden tot een hoger risico. Uit onderzoek rondom het plangebied blijkt dat de archeologische verwachting voornamelijk resten uit de periode Late Middeleeuwen en Nieuwe tijd betreft. Het doel van het bureauonderzoek is het opstellen van een gespecificeerde archeologische verwachting en het bepalen van archeologische risico’s binnen het plangebied. Het onderzoek is uitgevoerd in het kader van de vergunningsaanvraag voor de geplande werkzaamheden. In het bureauonderzoek is nadere aandacht geschonken aan aardkundige en cultuurhistorische waarden, evenals aan reeds bekende verstoringen van de bodem als gevolg van eerdere grondroeringen, zoals de aanleg van kabels- en leidingen en eventuele ontgrondingen. Op basis van het bureauonderzoek kan het risico archeologie nader worden begrensd of worden uitgesloten. De geplande werkzaamheden, bestaande uit de aanleg van een middenspanningsstation, het vervangen van bestaande laagspanningskabels, en het aanleggen van nieuwe middenspanningskabels, zullen op een maximale diepte van ca. 1,0 m onder maaiveld uitgevoerd worden. Aangelegde sleuven betreffen een maximale breedte van 0,6 m en een diepte van 1,0 m onder maaiveld. De plaatsing van het nieuwe middenspanningsstation omvat een ontgraving van circa 0,8 m onder maaiveld (2,5 x 2,0 m). Op basis van dit bureauonderzoek geldt over het algemeen een lage verwachting voor de verschillende archeologische perioden. Door mariene processen en de frequente overstromingen in het gebied in de afgelopen 1000 jaar is het landschap bedekt geraakt met een dikke laag dekafzettingen (> 0,8 m), die in het onderzoeksgebied tot circa 2,5-3,0 meter onder het maaiveld kunnen worden aangetroffen. Als gevolg hiervan bevinden de archeologische niveaus ouder dan de Late Middeleeuwen zich relatief diep onder maaiveld (> 2,5 m). Voor de geplande ingrepen is het archeologisch risico dus beperkt tot de Late Middeleeuwen (1050 n.Chr. - 1500 n.Chr.) en Nieuwe Tijd (1500 n.Chr. – heden). De verwachting voor het aantreffen van archeologische sporen uit deze perioden is echter laag op basis van de beschikbare bronnen over aardkundige, archeologische, en cultuurhistorische waarden. Reeds bestaande bodemverstoringen binnen het plangebied op basis van KLIC gegevens en mogelijke verdere vergravingen voor het aanleggen van de huidige woonwijk zijn bovendien dusdanig dat slechts 14,6 % van de geplande ingrepen plaatsvinden in mogelijk onverstoorde grond. Een deel van deze ingrepen heeft echter een zodanig beperkte oppervlakte (< 2,0 m²) en afmetingen (< 0,5 m in breedte) dat archeologisch onderzoek ter plaatse niet uitvoerbaar is of van minimale waarde. Bovendien bevinden veel van de ingrepen zich tussen bestaande KLIC-tracés, waaruit kan worden afgeleid dat de bodem al (deels) verstoord is, doordat het omliggende gebied reeds is afgegraven. Dit beperkt tevens de gaafheid van eventuele archeologische sporen. Slechts 6 segmenten van een totaal van 87 bedragen bovendien een oppervlakte groter dan 10 m2. De enkele segmenten waar de bodem mogelijk intact is en archeologisch onderzoek uitvoerbaar zou zijn, bevinden zich echter niet op locaties waar op basis van historische bronnen en kaartmateriaal behoudenswaardige archeologische resten worden verwacht. Er zijn daar bovendien geen aanwijzingen voor de aanwezigheid van structuren of andere significante culturele elementen. Derhalve adviseert EARTH Integrated Archaeology het plangebied vrij te geven voor geplande ingrepen ten behoeve van de verzwaring van het elektriciteitsnetwerk. EARTH benadrukt hierbij dat dit advies geldt voor alle bodemverstorende ingrepen, zoals deze op moment van opstellen van onderhavig bureauonderzoek bekend zijn. Het bovenstaande vormt een selectieadvies en is op verzoek van opdrachtgever op 15 januari 2025 voorgelegd aan het Bevoegd Gezag, de gemeente Barendrecht. Op 24 januari 2025 heeft de adviseur archeologie van het Bevoegd Gezag ingestemd met het selectieadvies. In het kader van de vergunningaanvraag neemt de Bevoegde Overheid een beslissing omtrent de omgang met de potentieel aanwezige archeologische waarden in het plangebied. Uitvoerder van te verrichten grondwerk wordt daarbij gewezen op de plicht archeologische vondsten te melden bij de bevoegde overheid, zoals staat aangegeven in artikel 5.10 van de Erfgoedwet.