Home / Archives / Vol. 14 No. 2 (2026): PEDAGOGICAL REFORMS AND THEIR SOLUTIONS / Articles MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALARDA EMOTSIONAL INTELLEKTNI (EQ) RIVOJLANTIRISHNING PEDAGOGIK SHART-SHAROITLARI

Ushbu maqola maktabgacha yoshdagi bolalarda emotsional intellekt (EQ) ni rivojlantirish uchun zarur bo'lgan pedagogik shart-sharoitlarni ilmiy asosda o'rganadi. Tadqiqot o'z-o'zini anglash, o'zini boshqarish, empatiya, ijtimoiy ko'nikmalar va motivatsiya kabi EQ komponentlarining shakllanishiga ta'sir etuvchi ichki va tashqi omillarni tahlil qiladi. Xalqaro tajribalar (NAEYC, CASEL, RULER dasturlari) va xorijiy tadqiqotlar asosida tarbiyaviy muhit, o'qituvchi kompetensiyasi, oilaviy qo'llab-quvvatlash, o'yin faoliyati va maxsus dasturlarning roli baholanadi. Natijalar shuni ko'rsatadiki, xavfsiz va qo'llab-quvvatlovchi muhit, modellashtirish, emotsiyalarni nomlash va regulyatsiya qilish amaliyotlari bolalarda EQ ni sezilarli darajada oshiradi. Ushbu shart-sharoitlarni O'zbekiston maktabgacha ta'lim tizimida qo'llash bo'yicha amaliy tavsiyalar beriladi, bu esa bolalarning ijtimoiy-emotsional rivojlanishi va maktabga moslashuvini yaxshilaydi.本文基于科学依据，系统探究学龄前儿童情绪智力（Emotional Intelligence，简称EQ）培育所需的教育条件。本研究分析了影响情绪智力各构成要素——包括自我认知、自我调控、共情、社交技能与动机——形成的内外部因素。本文依托国际实践案例（NAEYC、CASEL、RULER项目）及域外研究成果，对教育环境、教师素养、家庭支持、游戏活动与专项项目的作用进行了评估。研究结果显示，安全且具备支持性的环境、情绪示范、情绪命名与情绪调节实践，可显著提升儿童的情绪智力水平。本文针对上述培育条件在乌兹别克斯坦学前教育体系中的落地应用提出实践建议，以优化儿童的社会情绪发展与学校适应能力。