Vispassage Epermolen te Epen, gemeente Gulpen-Wittem

In de periode maart-juni 2022 heeft EARTH Integrated Archaeology een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd in het plangebied Epermolen, gemeente Gulpen-Wittem. Hier zijn grondverstorende werkzaamheden ten behoeve van de aanleg van eenvispassage en gebiedsontwikkeling voorzien. De noordelijke helft van het plangebied ligt volgens de gemeentelijke archeologische beleidskaart in een zone categorie 3 (hoge archeologische verwachting), de zuidelijke helft ligt in een zone categorie 4 (middelhoge archeologische verwachting). Volgens bestemmingsplan Buitengebied Gemeente Gulpen-Wittem heeft het gehele plangebied een dubbelbestemming “waarde-archeologie”, waarvoor geldt dat archeologisch onderzoek noodzakelijk is bij bodemingrepen groter dan 2500 m2 en dieper dan 30 cm onder maaiveld.Op basis van de gespecificeerde archeologische verwachting is duidelijk geworden dat in het plangebied voor meerdere archeologische perioden een hoog risico geldt op het aantreffen van archeologische resten. Dit risico geldt echter niet voor alle geplande ingrepen.Voor de geplande ontgravingen voor de vispassage en de overloop in het noordoosten van het plangebied is de ontgravingsdiepte dermate groot, dat de kans hierbij groot is dat archeologische resten verstoord kunnen worden. Nader onderzoek zal moeten uitwijzen of zich hier daadwerkelijk archeologische resten bevinden. EARTH adviseert om voor deze delen van het plangebied een opgraving variant archeologische begeleiding uit te voeren tijdens de civieltechnische werkzaamheden. Hierbij is de archeologie en het tempo van het onderzoek leidend en zal een archeologisch veldteam aanwezig zijn dat erop toeziet dat eventueel aanwezige archeologische resten conform de Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie worden geborgen en gedocumenteerd. Voorafgaand aan de veldwerkzaamheden dient een Programma van Eisen te worden opgesteld en goedgekeurd door het bevoegd gezag.Voor de herinrichting van de parkeerplaats en het graven van de sloot zijn ontgravingen tot maximaal 75 cm onder maaiveld voorzien. De kans is hierbij klein dat archeologische resten worden aangetroffen, maar kan niet geheel worden uitgesloten. EARTH adviseert om voor deze delen een extensieve archeologische begeleiding uit te voeren, waarbij de aannemer de verantwoordelijkheid krijgt om de aanwezigheid van archeologische vondsten en sporen op te merken. Hiervoor wordt een meldingsprotocol opgesteld, welke voorafgaand aan de uitvoering in een toolboxmeeting wordt uitgelegd. Tijdens de toolboxmeeting wordt door de archeoloog toegelicht waarom archeologische begeleiding plaats vindt, welke archeologische resten verwacht mogen worden op deze specifieke locatie en hoe deze archeologische resten eruitzien. Daarnaast zal de archeoloog uitleggen hoe archeologen werken en waarom deze archeologische begeleiding wordt uitgevoerd. Tevens wordt het gebruik van het meldingsprotocol toegelicht. Voor de overige geplande ingrepen in het plangebied geldt dat de ontgraving hier niet dieper dan 30 cm onder maaiveld zal plaatsvinden. Conform het archeologiebeleid van de gemeente Gulpen-Wittem hoeft hier geen vervolgonderzoek uitgevoerd te worden

2022年3月至6月期间，EARTH Integrated Archaeology（地球综合考古公司）在荷兰居伦-维特姆（Gulpen-Wittem）市镇的埃珀磨坊（Epermolen）规划区域内开展了考古案头调研。该规划区域内将开展涉及土方扰动的作业，用于修建鱼道及区域开发。根据该市镇的考古政策地图，规划区域的北部属于第3类考古分区（高考古预期价值），南部则属于第4类分区（中高考古预期价值）。依据居伦-维特姆市镇乡村地区土地用途规划，整个规划区域拥有“考古价值”双重用地属性，即当土方作业面积超过2500平方米且深度超过地表下30厘米时，必须开展考古调查。基于明确的考古预期价值评估，该规划区域内多个考古学时期均存在较高的考古遗存发现风险，但并非所有规划作业均存在该风险。针对规划区域东北部用于修建鱼道及其连接段的土方开挖作业，其开挖深度极大，极有可能扰动考古遗存，需通过进一步调查确认该区域内是否实际存在考古遗存。EARTH建议，针对规划区域的该部分区域，在土建工程作业期间需开展发掘型考古监理工作。作业需以考古工作要求及调查进度为核心，由考古现场团队全程监督，确保若发现考古遗存，均将按照《荷兰考古质量标准》（Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie）进行保护与记录。现场作业开展前，需编制《作业需求方案》（Programma van Eisen）并经主管部门审批通过。针对停车场翻新及沟渠开挖作业，其开挖深度最大为地表下75厘米。该作业发现考古遗存的概率较低，但无法完全排除存在遗存的可能。EARTH建议，针对该部分区域开展全面考古监理，由承包商负责记录发现的考古遗存及遗迹。为此需编制《遗存发现报告规程》，并在作业开始前通过工具箱交底会（toolboxmeeting）向相关人员讲解该规程。在工具箱交底会上，考古学家将向参会人员说明开展考古监理的原因、该特定区域预期发现的考古遗存类型及其外观特征，同时讲解考古工作的开展方式及本次考古监理的必要性，并演示《遗存发现报告规程》的使用方法。规划区域内其余作业的开挖深度均不超过地表下30厘米，根据居伦-维特姆市镇的考古政策，无需开展后续考古调查。